Wygenerowano:
02.11.2017
18:17:27

Przejdź do spisu książek
Wygenerowano programem:
Q-Księgozbiór 3000





Bogactwo i nędza narodów

( Landes, David S. )

Spis cytatów dla wybranej książki

Świetna i bliska Fizyce Życia [200511]
Strona Treść cytatu Słowa kluczowe / uwagi
22 Dyscyplina ta [geografia – przyp. JF] ujawnia nieprzyjemną prawdę – tę mianowicie, że przyroda, tak jak życie, jest niesprawiedliwa, nierówno obdarza swymi względami. fizyka życia



22 dyscypliny naukowe propagowały różne nonsensy albo były nadużywane naukowcy



23 Gdy spojrzymy na mapę świata, gdzie zaznaczono produkcję lub dochód na mieszkańca, okaże się, że bogate kraje leżą w strefach umiarkowanych, zwłaszcza na półkuli północnej, ubogie zaś w tropikach i strefach podzwrotnikowych. fizyka człowieka

fizyka życia

fizyka firmy



25 Niewolnictwo polega na tym, że to inni wykonują ciężką pracę. Atlasi/Grabieżcy



52 Dziś już wiemy, że tam, gdzie własność znajduje się w tak niepewnej sytuacji, ginie przedsiębiorczość, a rozwój ulega zahamowaniu. Po co inwestować kapitał czy pracę w tworzenie lub zdobywanie bogactwa, którego być może nie będzie można dla siebie zatrzymać? Jak stwierdził Edmund Burke „prawo wymierzone przeciw własności jest prawem przeciw pracowitości”. BFDS- Basic Factor for Dev. of Societies



Guzik prawda, wiedzą tylko nieliczni. Natomiast wszyscy powinni.
56 Przy złym traktowaniu mogli się wszak przenieść gdzie indziej. wolność



57 Dopóki istnieje idea i struktura [własciwy system - przyp. JF], nie trzeba się zajmować szczegółami. system

teoria systemów



62 Wszystkie rewolucje gospodarcze [przemysłowe] sprowadzają się w zasadzie do zwiększenia podaży energii, to bowiem napędza i zmienia wszystkie aspekty działalności człowieka. natłok komunikatów



Generalnie rewolucja gospodarcza (tak jak sen) jest wyzwoleniem się od natłoku komunikatów
64 Rozwój rzemiosła prowadzi w sposób nieunikniony do selekcji według kwalifikacji. A to jest sprzeczne z ideą równości. kapitalizm/socjalizm

wolny rynek



87 W XI wieku Europa, która przez tyle stuleci padała ofiarą najeźdźców, sama przeszła do ataku. PNWS -procesy naturalne wewnątrz systemu



87 Najwznioślejsze zasady, z religią włącznie, zbyt często były przywoływane dla usprawiedliwienia agresji. Atlasi/Grabieżcy



87 Kiedy jakaś grupa jest na tyle silna, by podporządkować sobie inną dla własnej korzyści, uczyni to. Nawet jeśli państwo powstrzyma się od agresji, kompanie i osoby prywatne nie będą czekać na pozwolenie. Podejmą działanie zgodne z ich interesem, pociągając za sobą innych, w tym i państwo. GWG - Gra w grupie (PNWS)



122 Program wypraw morskich był tym bardziej niepewny – dziś realizowano go, jutro nie – że miał charakter państwowy. W Europie osoby prywatne miały swój udział nawet w takich królewskich przedsięwzięciach, jak poszukiwanie drogi morskiej do Indii. Zapewniało to dodatkowe źródła finansowania i gwarantowało racjonalność. państwowe / prywatne



144 Podobnie jak inne tego rodzaju represyjne systemy, niewolnictwo opierało się częściowo na współpracy ofiar. GWG - Gra w grupie (PNWS)



169 W grę wchodził nie tyle biznes, ile władza i jej zastosowanie – to, co w żargonie ekonomistów określa się pogonią za rentą. władza



187 Ale to jest właśnie pięta achillesowa arystokratycznych imperiów w rodzaju państwa Mogołów: o jakiej lojalności może być mowa? Nabab ma pięćdziesiąt tysięcy ludzi, Brytyjczycy trzy tysiące. Z pięćdziesięciu tysięcy tylko dwanaście rzeczywiście dlań walczyło, a i oni wycofali się tak spiesznie, że stracili zaledwie pięciuset. Straty Brytyjczyków wyniosły: czterech Europejczyków i czternastu sipajów. A była to jedna z bitew, które przesądziły o dziejach świata.

[Bitwa pod Plassey 140 km. na pólnoc od Kalkuty - przyp JF]
[chodziło o nielojalnośc i niezaangażowanie popleczników władzy - przyp. JF]

władza



188 Urzędnik stał się panem swego pracodawcy model podstawowy - model ogrodnika



191 Ówcześni Europejczycy już przywiązywali wagę do dokumentowania wydarzeń. Należy tu odnotować różnicę między społeczeństwem, w którym piśmienność ma charakter hierarchiczny, a takim, gdzie jest ona powszechna. Europejczycy, bez względu na analfabetyzm szerokich mas, należeli do tych drugiej kategorii. Ludzie z wyższych klas potrafili czytać, a także pisali i publikowali – i to nie tylko urzędnicy, lecz i osoby prywatne. W świecie pozaeuropejskim najbliższym odpowiednikiem byliby Japończycy i Żydzi. Europejczycy byli poza tym bardzo ciekawi innych ludów i krajów: przeważająca większość ówczesnych relacji z podróży została spisana przez nich i dla nich.

Ten czynnik ciekawości stanowił ważny i typowy aspekt europejskiej ekspansji i panowania. Bez względu na to, czy ciekawość była przemyślana czy nieświadoma (a bywała i taka, i taka), utorowała drogę do rozpoznania i eksploatacji.

kultura

czynnik wiktoria



194 ... dotyczy to zwłaszcza świata, w którym powszechnie panuje oszustwo i dwulicowość. Matrix



195 Czy inflacja jest swego rodzaju bezosobowym kłamstwem? inflacja



200 Hiszpanie bowiem nie musieli niczego wytwarzać – wszystko mogli kupić. trening

Bogactwo / Produktywność



201 Narody pracujące przyswoiły sobie i utrzymały dobre nawyki, poszukując nowych sposobów na szybsze i lepsze wykonywanie pracy. Bogactwo / Produktywność



201 Bogactwo nie ma zalet pracy, a majątek – zalet zarobku. Bogactwo / Produktywność



202 Łatwe pieniądze to rzecz szkodliwa. To zysk na krótko, za który na razie zapłaci się wypaczeniami, a później będzie się żałować. Bogactwo / Produktywność

!



205 Przedstawiciele materializmu historycznego nie mogli się pogodzić z koncepcją, by takie abstrakcyjne czynniki, jak wartości i postawy, tym bardziej inspirowane religią, mogły motywować i kształtować sposób produkcji. kultura



205 Weberowi chodzi o to, że protestantyzm zrodził nowy rodzaj przedsiębiorcy, nowego człowieka, dążącego do tego, by żyć i pracować w określony sposób. Liczył się właśnie ten sposób, bogactwo było w najlepszym razie produktem ubocznym.

Dobry kalwinista powiedziałby, że na tym właśnie polegał problem Hiszpanii – bogactwo, które zbyt łatwo przyszło, nie zostało zapracowane. Wystarczy porównać stosunek protestantów i katolików do hazardu na początku epoki nowożytnej. I jedni, i drudzy go potępiali, ale katolicy uzasadniali swoje potępienie tym, że uprawiając hazard, można przegrać, a żaden odpowiedzialny człowiek nie będzie w taki sposób narażał swojego i cudzego poziomu życia. Protestanci wychodzili z całkiem innych założeń: w grze hazardowej można wygrać, a to wypacza charakter. Dopiero o wiele później etyka protestancka wyrodziła się w zbiór formułek prawiących o sukcesie materialnym oraz wzniosłych, przesłodzonych kazań o zaletach bogactwa.

memy

kultura

religia



207 Rola nacisku grupy i wzajemnej kontroli, co zapewnia należyte wykonanie zadania – każdy się każdemu przygląda i wtrąca się w cudze sprawy. SDR - sztuka dobrej roboty

wss/pss

dylemat ja/grupa



207 Sedno sprawy leży istotnie w stworzeniu nowego typu człowieka – racjonalnego, uporządkowanego, sumiennego, produktywnego. memy

kultura

kapitalizm/socjalizm



223 W 1830 roku Richard Roberts, doświadczony konstruktor maszyn, wynalazł – na prośbę pracodawców – „automatyczną” przędzarkę typu muł, by uniezależnić przędzalnictwo od nacisków i specjalnych kwalifikacji krnąbrnej arystokracji robotniczej. GWG - Gra w grupie (PNWS)



225 Ekonomia jest dyscypliną, która chciałaby być nauką, a nauka, jak wiadomo, idzie naprzód. Precz więc z monografiami i artykułami poprzedników. Stad paradoks dyscypliny, która chciałaby być aktualna, ale wciąż odkrywa na nowo wczorajsze odkrycia – często nie zdając sobie z tego sprawy. ekonomia



234 „Świadectwo naocznego świadka – pisał – jest dla mnie więcej warte niż wszystkich lekarzy i ojców medycyny, którzy pisali swe dzieła, opierając się na fałszywych informacjach.” naukowcy



234 Największym zagrożeniem dla autorytetu okazało się coraz powszechniejsze osobiste doświadczenie. kapitalizm/socjalizm

autorytet



235 Praktyki magiczne są tak stare jak ludzkość; nadal je uprawiamy i zawsze będziemy uprawiać, ponieważ, niczym ludzie nadal grający na loterii, chcemy wierzyć. wiara

natura człowieka uczciwego



240 O oporze robotników przemysłu wełnianego wobec mechanizacji pisze Randall, Before the Luddites. Wskazuje on, że reakcja ta była również funkcją organizacji i podziału zysków. Tam, gdzie robotnicy byli w gruncie rzeczy niezależnymi podmiotami gospodarczymi, jak w Yorkshire, bez trudu przyswajali sobie nowe metody, dzięki którym więcej zarabiali; tam, gdzie stanowili najemną siłę roboczą, jak w West Country, zwalczali maszyny, które groziły zmniejszeniem zatrudnienia. kapitalizm/socjalizm



240 Jest to reguła dotycząca procesu innowacji technologicznych: o wiele łatwiej uczyć nowych rzeczy niedoświadczonych robotników, niż wpajać starym psom nowe sztuczki. dydaktyka

fizyka firmy



241 Pracodawcy, próbując zaspokoić popyt, podnieśli wynagrodzenia, czyli cenę za wykonaną pracę. Tymczasem, ku ich przerażeniu, większy zarobek oznaczał dla chałupników więcej czasu wolnego, a produkcja wręcz zmalała. przymus

kapitalizm/socjalizm



250 Zacznijmy od przedstawienia przypadku idealnego, społeczeństwa teoretycznie najlepiej przygotowanego do tego, by osiągnąć postęp materialny i powszechny dobrobyt. Pamiętajmy, że wcale nie musi to być „lepsze” lub „wyższe” społeczeństwo (takich słów należy unikać), lecz po prostu lepiej przystosowane do produkcji dóbr i usług. Takie idealne społeczeństwo wzrostu i rozwoju przedstawiałoby się następująco:
  1. Umie obsługiwać i konstruować narzędzia produkcji oraz tworzyć, adaptować i opanowywać nowe techniki na technologicznym pograniczu.
  2. Potrafi przekazać tę wiedzę i umiejętności młodemu pokoleniu, czy to przez system formalnej edukacji, czy szkolenie zawodowe (terminowanie).
  3. Do poszczególnych zawodów wybiera ludzi na podstawie kompetencji i względnych zasług; zależnie od tego jak wykonują swe zadania, awansują lub są degradowani.
  4. Zapewnia szanse dla indywidualnej i zbiorowej przedsiębiorczości, zachęca do przejawiania inicjatywy, do rywalizacji i naśladownictwa.
  5. Pozwala ludziom cieszyć się i korzystać z owoców ich pracy i przedsiębiorczości.
Z norm tych wynikają określone następstwa: równość płci (co oznacza podwojenie zasobu talentów), brak dyskryminacji na podstawie nieistotnych kryteriów (rasy, płci, religii, itp.), a także priorytet naukowej (środki – cel) racjonalności nad magią i przesądami (irracjonalnością).
kapitalizm/socjalizm



251 Społeczeństwo, o którym mowa, posiadałoby również takie instytucje polityczne i społeczne, które ułatwiałyby osiąganie owych większych celów, co oznacza, że na przykład:
  1. Zapewnia prawa do własności prywatnej, by zachęcać do oszczędzania i inwestowania.
  2. Gwarantuje prawa wolności osobistej, broniąc zarówno przed zakusami tyranii, jak i przestępczością i korupcją.
  3. Egzekwuje prawa wynikające z umów, explicite i implicite.
  4. Zapewnia stabilny rząd, niekoniecznie demokratyczny, ale kierujący się powszechnie znanymi zasadami (rządy prawa, a nie rządy ludzi). Jeżeli miałby to być rząd demokratyczny, to jest wyłaniany w odbywających się co pewien czas wyborach, zwycięża większość, ale nie gwałci praw tych, którzy przegrali; ci ostatni godzą się z przegraną i wyglądają następnej okazji w kolejnych wyborach.
  5. Zapewnia rząd odpowiedzialny, taki, który wysłuchuje skarg i naprawia krzywdy.
  6. Zapewnia rząd uczciwy, tak by uczestnicy gry ekonomicznej nie szukali korzyści i przywilejów poza rynkiem. W żargonie ekonomistów, protekcja i stanowisko nie powinny przynosić renty.
  7. Zapewnia rząd umiarkowany, skuteczny i niezachłanny. W rezultacie podatki są niskie, rząd nie rości sobie zbytnich praw do społecznej nadwyżki i unika przywilejów.
To idealne społeczeństwo byłoby również uczciwe. Uczciwość wymuszałoby prawo, ale w idealnej sytuacji nie byłoby potrzebne. Ludzie żywiliby przekonanie, że uczciwość jest czymś właściwym (i że się opłaca) i odpowiednio żyliby i postępowali.
kapitalizm/socjalizm



252 Żadne społeczeństwo na świecie nie osiągnęło tego ideału. Gdy pomniemy czynnik niewiedzy (jak poznać, kto jest bardziej czy lepiej zasłużony?), opisany tutaj model to mechanizm osiągający stuprocentową wydajność, zaprojektowany bez uwzględnienia kaprysów historii, ślepego losu czy namiętności natury ludzkiej. Najbardziej wydajne, nastawione na rozwój społeczeństwa naszych czasów – powiedzmy te z Azji Wschodniej i przemysłowych państw Zachodu – skażone są korupcją we wszelkich postaciach, niepowodzeniami rządów, prywatą. Przedstawiony paradygmat ukazuje jednak kierunek, w jakim zmierza historia. Te właśnie cnoty przyczyniły się do postępu gospodarczego i materialnego. Stanowią wyraźne odejście od wcześniejszych porządków społecznych i politycznych, i nie jest kwestią przypadku, że pierwsze państwo przemysłowe najwcześniej i w największym stopniu urzeczywistniło ten nowy rodzaj porządku społecznego. dążność



269 Po dziś dzień Francuzi lubią wyobrażać sobie i udawać przed innymi, że nie zależy im na pieniądzach. Nie są w tym osamotnieni: idealizm to poza, jaką przybierają ci, którzy uważają, że mają mniej niż na to zasługują, w obecności tych, którzy mają więcej. Nieklasyfikowane



275 System ten [kriepastnoje prawo - przyp. JF] nie mógłby działać, gdyby istniała jakaś droga ucieczki. wss/pss



276 Jak stwierdzał raport o fabryce rusznikarskiej w Tule z 1860 roku: „Wydaje się nie podlegać dyskusji, że tylko wolni ludzie są zdolni do uczciwej pracy. Ten, kto od dzieciństwa był do pracy przymuszany, nie jest w stanie ponosić żadnej odpowiedzialności, dopóki jego sytuacja społeczna pozostaje bez zmian”. wolny rynek

wolność

kapitalizm/socjalizm



281 Maksymalizująca strategia tych rozbójników w przebraniu urzędników wynikała być może z tego, że prowadzili politykę umyślnego stwarzania poczucia niepewności. Nawet tam, gdzie taryfy były ustalone, poborcy uważali za punkt honoru, by ich nie publikować i ściągać przy każdej okazji, ile się dało. władza

urzędnictwo



289 Lewicowi ekonomiści polityczni i historycy gospodarki lubią takie wyjaśnienia. W swym rozumowaniu posługują się kategoriami centrum i peryferii, przeciwstawiając bogate centrum otaczającym je obszarom zależnym. Nie jest to jednak trafna metafora czy obraz: gradient rozwoju w Europie przebiegał z zachodu na wschód i z północy na południe, od społeczeństw wykształconych do analfabetów, od instytucji przedstawicielskich po despotyczne, od równości do hierarchii i tak dalej. To nie zasoby ani nie pieniądze przesądziły o różnicy, ani też nie krzywda doznana ze strony obcych. Zasadniczą rolę odegrały czynniki wewnętrzne: kultura, system wartości, inicjatywa. Ludy, o których mowa, uzyskały dość wolności. Nie wiedziały tylko, co z nią zrobić. kultura

wolny rynek



291 Dostawy zawodziły, higiena wołała o pomstę do nieba (największym wrogiem były choroby), a głupotę dowództwa (w armii brytyjskiej sprzedawano jeszcze wtedy stopnie oficerskie) uwiecznił w naiwności ducha Tennyson w wierszu Szarża lekkiej brygady.
Ale u Rosjan było gorzej.

Deliveries failed, hygiene cried to heaven for vengeance (the biggest enemy was disease), and the stupidity of command (the British Army sold officer ranks at this time) was immortalized by Alfred, Lord Tennyson in the poem The Charge of the Light Brigade.
But, with the Russians, it was worse.

żywe walczy

walka taktyk

DRFZ - dobra rada fizyki życia

!

!! - super cytat



Ten cytat należy do pierwszej piątki cytatów przeze mnie zgromadzonych.
296 Wielu żywiło pogardę nawet dla rolnictwa (ziemię woleli czuć pod końskimi kopytami) i do administracji swoich majątków wynajmowali zarządców. Właściciele żyli z rent i płodów rolnych, czasem z kapitału. Zarządcy się bogacili. GWG - Gra w grupie (PNWS)

model podstawowy - model ogrodnika



305 Dzisiejsi ekonomiści mówią o rozwoju skokowym – leapfrogging – każde pokolenie ma swój żargon i słowa-klucze. widły ewolucji



charakterystyka ewolucji biologicznej
307 Czasami popełniają ogromne błędy. Mimo największej ostrożności i przezorności nie każda inwestycja się opłaca. Nie powstrzymuje to jednak biznesmenów i inwestorów przed kolejnymi próbami. To nie brak pieniędzy jest hamulcem dla rozwoju. Największą przeszkodę stanowi brak gotowości społecznej, kulturowej i technologicznej – brak wiedzy i know-how. Innymi słowy, brak umiejętności użycia pieniędzy. kapitalizm/socjalizm



318 Temat ten nieustannie powraca. Pracodawcy nie lubią być zależni od swoich pracowników. GWG - Gra w grupie (PNWS)

natura człowieka uczciwego



323 Przyszłość stanęła otworem przed ludźmi z charakterem, rękami do roboty i mózgiem do myślenia. wolny rynek



334 Geografia narzuca rodzaj i metody upraw, co z kolei kształtuje charakter własności ziemskiej i wpływa na dystrybucję bogactwa, a jedno i drugie ma podstawowe znaczenie dla tempa i charakteru rozwoju. Gdy społeczeństwo składa się z uprzywilejowanej garstki właścicieli ziemskich i ogromnej masy ubogich, zależnych, a czasem pozbawionych wolności robotników rolnych – z jednej strony szkoła lenistwa (lub dogadzania sobie), z drugiej zaś otchłań beznadziei – skąd mają się wziąć bodźce działające na rzecz ulepszeń i zmiany? Na górze mamy wtedy wyniosłą obojętność, na dole rezygnację wynikającą z rozpaczy. Od czasu do czasu rodzi się opór, dając elitom i ich najemnym żołnierzom okazję do poćwiczenia w sztukach wojennych, religia natomiast ofiaruje pocieszenie, obiecując lepsze życie na tamtym świecie. kapitalizm/socjalizm

tyrania



335 Małe gospodarstwa sprzyjały równocześnie rozwojowi technicznej samowystarczalności i mentalności majsterkowicza potrafiącego wszystko naprawić. Każda farma miała swój warsztat i kowadło, własne gadżety i sprytne usprawnienia. Pomysłowości zawdzięczano nie tylko wygodę i dochód, lecz także status i prestiż. wolny rynek



336 Jak stwierdził w 1775 roku Benjamin Rush, lekarz i przywódca ruchu obywatelskiego w Pensylwanii: „Naród, który obcy karmią i ubierają, zawsze będzie ich poddanym”. Nieklasyfikowane



339 Niedawno sporządzone porównanie produktywności przemysłu ukazuje, że w latach dwudziestych XIX wieku Stany Zjednoczone znacznie już wyprzedzały Wielka Brytanię. Było to nadzwyczajne osiągnięcie, na które złożyły się wiedza oświeconych, a często patriotycznie nastawionych przedsiębiorców, wiedza i know-how oraz inteligentna siła robocza. wolny rynek



349 „Boston Gazette” nie posiadała się z oburzenia: „Okręty wojenne, kutry, marynarzy z bagnetami na karabinach, sędziów admiralicji, poborców podatków, rewidentów, celników wszelkiego autoramentu i całą gromadę sutenerów nasyła się tutaj nie po to, by chronili nasz handel, ale go utrudniali”. urzędnictwo

taktyka von Socialla



352 Droga do bogactwa wiodła nie przez prace, ale nieuczciwe dochody i (złe) rządy. GWG - Gra w grupie (PNWS)



371 Skłonność do szukania winy wszędzie, tylko nie w sobie samym, sprzyjają impotencji gospodarczej. syndrom moja niemoc ich wina



379 Na tym polega paradoks kompleksu wyższości: z natury skrywa poczucie zagrożenia i niepewność. Tym, którzy go w sobie hodują, jest potrzebny, i niczego tak się nie obawiają, jak zdemaskowania. arystokratyzacja



382 Chińscy rzemieślnicy nigdy nie dorównali zachodnim zegarmistrzom (…) brak było handlowej konkurencji i naśladownictwa. wolny rynek

konkurencja



385 (Cesarskie Chiny nie są bynajmniej wyjątkiem. Dławienie inicjatywy i kult fałszu to typowe słabości wszelkich struktur biurokratycznych, zarówno państwowych, jak prywatnych (firm gospodarczych). Koledzy, którzy powinni wspólnie działać, grają w rzeczywistości przeciw sobie. Konkurują ze sobą w ramach organizacji, nie na wolnym rynku idei, ale w zamkniętym świecie intryg i manipulacji. Przewagę mają ci, którzy znajdują się wyżej w hierarchii). GWG - Gra w grupie (PNWS)



385 Strach przed naganą (albo czymś jeszcze gorszym) był silniejszy niż nadzieja na nagrodę. Dobry pomysł poczytywano za zasługę przełożonego pomysłodawcy, zły oznaczał niechybnie obciążenie winą podwładnych. Łatwiej było mówić przełożonym to, co chcieli usłyszeć. kapitalizm/socjalizm



405 Tak jak w Europie najlepszą obrona przed uciskiem była możliwość przemieszczania się. wolność



408 Nic tak nie skłania do myślenia jak brak pieniędzy. przymus



408 I znowu mamy uderzającą analogię z Europą. Japonia nie znała kalwinizmu, ale tamtejsi przedsiębiorcy przyjęli podobną etykę pracy. Rzecz w tym, że praca była ważniejsza od bogactwa. memy

kultura

religia



419 Japończycy przystąpili do modernizacji z właściwą sobie gorliwością i systematycznością. Byli do niej przygotowani – zawdzięczali to tradycji skutecznych rządów (pamiętali o tym), wysokiemu poziomowi piśmienności, spójnej strukturalnie rodziny, etyce pracy i samodyscyplinie, poczuciu tożsamości narodowej i przekonaniu o przyrodzonej wyższości. kultura

memy

konstruktory



424 Biurokraci rzadko przyznają się do pomyłek czy oddają władzę. władza

urzędnictwo



428 Zmuszanie do pracy ludzi, którzy nie mogą się sprzeciwić: kobiet, dzieci, niewolników i półniewolników. władza



429 Typowy chłop to sknera, który na wszystkim oszczędza i odpowiednio planuje oraz pracuje. Żyje dla pracy, a dzięki niej powiększa swoje gospodarstwo, na tym polega jego racja istnienia. (Wczesne oddzielenie brytyjskich chałupników od ziemi i rolnictwa przyniosło korzyść przemysłowi, ale pod pewnymi względami zrodziło negatywne postawy. Bezrolny rolnik przemysłowy pracuje, żeby żyć. Kiedy dosyć zarobi, przestaje pracować i woli się zabawić). Miasto / Wieś



444 Postępowano zgodnie z tym wzorem od wieków; pozyskiwało się do współpracy barbarzyńców, żeby walczyli za nas, a nie przeciw nam. Wpuszczanie wroga do domu to jednak wielce ryzykowna strategia. Dom może mu się za bardzo spodobać. arystokratyzacja



446 W państwach despotycznych nie jest rzeczą bezpieczną być bogatym i nie posiadać władzy. Tak było i w Turcji: akumulacja kapitału okazała się atrakcyjną niedogodnością. Budziła chciwość i zachęcała do konfiskaty. tyrania



455 Badacze o tendencjach „postępowych” uważają to za mord popełniony na egipskiej rewolucji przemysłowej albo przynajmniej za powód zahamowania industrializacji Egiptu na następne sto lat. Wychodzą z założenia, że industrializacja nie może się powieść bez „ochrony celnej, zwolnień od podatków, ulg dla transportu, taniej energii, specjalnych ułatwień kredytowych dla niektórych sektorów, polityki edukacyjnej itp., co może zapewnić jedynie rząd cieszący się znaczną niezależnością polityczną i fiskalną”. socjalizm



457 Bogactwo to oświata... specjalistyczne umiejętności... technologia. Bogactwo to wiedza. To fakt, że mamy pieniądze, a nie jesteśmy bogaci. Przypominamy dziecko, co odziedziczyło fortunę po ojcu, którego nigdy nie znało. Nie wychowano go tak, by umiało wydawać. Ma pieniądze w ręku, ale nie wie, jak z nich skorzystać. Kto nie umie wydawać pieniędzy, nie jest bogaty. Nie jesteśmy bogaci. Bez tej wiedzy, bez zrozumienia, jesteśmy niczym. Wszystko importujemy. Cegły, z których buduje się domy. Ludzi, którzy je wznoszą. Idź na rynek, zobacz, jakie arabskie wyroby tam znajdziesz? Żadnych. Same towary chińskie, francuskie, amerykańskie, ale nie arabskie. Czy kraj, który nie umie zrobić cegły, samochodu, ani książki, można nazwać bogatym? Moim zdaniem, nie. !

Bogactwo / Produktywność



Tego powinno się uczyć w szkole podstawowej.
457 Dla której łatwe bogactwo okazało się przekleństwem i sprowadziło kraj na drogę samozadowolenia i lenistwa. arystokratyzacja



459 Moim zdaniem przyczyna leży w kulturze, która
  1. nie sprzyja tworzeniu wykształconej i kompetentnej siły roboczej;
  2. nadal nie ufa nowym technikom i ideom wywodzącym się z wrogiego Zachodu (chrześcijaństwa) lub je odrzuca;
  3. nie szanuje wiedzy, którą członkowie społeczności nabywają, czy to podczas studiów za granicą, czy też, szczęśliwym zrządzeniem losu, w ojczyźnie.
Bogactwo / Produktywność



462 Bractwo Muzułmańskie potępiało traktat pokojowy między Egiptem a Izraelem, rząd Egiptu pozyskał poparcie Uniwersytetu Al-Azhar w Kairze, który orzekł, iż traktat jest zgodny z prawem muzułmańskim. Interpretacja zależy od miejsca i klienteli. prawnicy



466 Po drugie, prawdziwość niuansu nie przekreśla poznawczej wartości uogólnienia. To prawda, że wszystko jest bardziej złożone, niż się wydaje. Każde zdarzenie, każda osoba jest jedyna w swoim rodzaju. Nawet w takim wypadku nieodzowna jest jednak próba uproszczenia, odkrycia pewnych wzorów. W przeciwnym razie mielibyśmy tylko pochwycony naprędce wzorek niezwiązanych ze sobą danych. rachunek populacyjny

charakterystyka

prawo

zasada



470 Oto jakich nauk udzielał pewien kupiec swemu synowi na samym początku epoki Tokugawa: „Własnoręcznie rozniecaj ogień w piecu przed śniadaniem i kolacją, a potem zalej żar wodą. Wychodząc poza dom, zbieraj różne odpadki: kawałki liny można pociąć i zmieszać z murarską zaprawą, a kawałki drewna czy połamanego bambusu, nawet centymetrowe, należy odkładać, oczyścić i używać do rozpalania ognia. Gdy po raz pierwszy coś kupujesz, idź i kup to sam. Kupuj jak najtaniej i uważaj na ceny. Potem będziesz wiedział, czy rzeczy, które przynosi służący, są zbyt drogie, czy też nie. Prowadzenie domu to, można powiedzieć, kwestia drewna na opał, węgla drzewnego i oleju. Jeśli mężczyzna, bez względu na to, czym się trudni, sam o to wszystko nie zadba, nigdy nie da sobie rady z gospodarstwem domowym.” fizyka firmy



477 A rządy na ogół energicznie reagowały. Przyznać trzeba co prawda, że ich sztywni, przeważnie mało kompetentni przedstawiciele , wybierani bardziej ze względu na koneksje rodzinne i polityczne niż rzeczywiste zasługi, uwielbiali protokolarne formalności. Czytając biografie tych nadętych bałwanów człowiek zachodzi w głowę, jak Brytyjczykom udało się stworzyć i utrzymać imperium. Jednakże garstka wyjątkowych indywidualności potrafiła z nawiązką nadrobić to, czego nie udało się dokonać stadu karierowiczów, tym bardziej że wysoko urodzeni faworyci ochoczo zwalali całą robotę na swoich podwładnych. GWG - Gra w grupie (PNWS)

arystokratyzacja

władza



488 Spraw zasługujących na wsparcie jest więcej niż dostępnych funduszy. socjalizm



489 Ma to związek z kulturą tych społeczeństw: strukturą rodziny, systemem wartości związanych z pracą, poczuciem celu. (Mówię to, choć wielu ekonomistów nie przywiązuje wagi do kultury, która nie da się wymierzyć i zdaniem owych ekspertów przeszkadza tylko dobrym pomysłom). naukowcy



490 „Nie wpadaj w gniew, lecz im dorównaj.” konkurencja

SDR - sztuka dobrej roboty



494 Gdyby dać im wolną rękę, pragnęliby wszelkich możliwych przywilejów, chcieliby także zachować dla siebie to, co mają, nie udostępniając ich tym, co przychodzą później. To samo dotyczy grup, gałęzi przemysłu oraz gospodarek narodowych: wszyscy chcą coś zobaczyć i zatrzymać. Na szczęście obecność rywali sprawia, że trzeba się ciężko natrudzić; w dłuższym czasie ten, co nic nie robi, nic nie zyskuje. natura człowieka uczciwego

grupa społeczna

obiekt żywy



497 Nowi pracownicy kosztują mniej niż starzy, o czym aż nazbyt dobrze wiedzą linie lotnicze. fizyka firmy



499 Odnieść można było wrażenie, że holenderski kupiec drzemał na miękkich poduszkach zgromadzonego do tej pory bogactwa, podczas gdy współcześni mu liderzy przemysłu bili nas na głowę, nas, opasłych handlarzy, których mózgi, dotknięte duchowym rozmiękczeniem, nie dopuszczały myśli o odejściu od tradycyjnych metod robienia interesów. hiperkompensacja



500 Tu właśnie wkroczyła kultura : określiła modele rekrutacji, drogi poszukiwania dogodnych okazji, źródła satysfakcji. kultura



508 Gospodarka ma uszczęśliwiać ludzi, a nie wykazywać się „dokonaniami na polu statystyki”. ekonomia



510 Po części jest tak dlatego, że tworzą ją ludzie, którzy się przecież starzeją. Przejmowanie władzy to proces trudny i budzący niedobre emocje, swoi wchodzą w konflikty z obcymi, a czasem między sobą, więzy krwi konkurują z talentem, krew walczy z krwią, talent z talentem. fizyka firmy



510 Prowadzenie firmy wiąże się z ryzykiem i wymaga żmudnej pracy, a komu to potrzebne? kapitalizm/socjalizm



511 Nie ma bliższych związków czy wzajemnego oddziaływania między naszymi naukowcami i wytwórcami. naukowcy



511 W grę wchodzą decyzje dotyczące wyboru produktu i metod produkcji. Brytyjczycy późno zaczęli eksplorować nowe dziedziny i wykorzystywać nowe metody, kładąc zamiast tego nacisk na uczenie się przez praktykę, w pracowni i przy warsztacie. Takie terminowanie ma swoje niezaprzeczalne zalety, ale nic też bardziej nie sprzyja konserwowaniu starych nawyków i pomijaniu sposobności wprowadzania innowacji. dydaktyka

innowacja



528 To dzięki japońskiej etyce zbiorowej odpowiedzialności – po prostu nie można się skompromitować – praca w zespole cechowała się taką wydajnością, pracownicy i kadra kierownicza dzielili się pomysłami, zwracano uwagę na najdrobniejsze szczegóły, by wyeliminować błędy (zero usterek). praca zespołowa



530 Doszło pewnego razu do tego, że Japończycy, zirytowani rosnącym importem francuskich nart, próbowali go zakazać pod pretekstem, że śnieg w ich kraju jest inny niż gdzie indziej. Francuzi zagrozili wtedy zakazem importu japońskich motocykli, jako że drogi w ich kraju mają odmienne właściwości. Przestroga została zrozumiana i Japończycy odstąpili od swych planów. żywe walczy



540 Większa moc wytwórcza to większa potęga narodu gospodarka



540 Obroty eksportowe można było odliczać od dochodu. system



541 Wychodząc naprzeciw specjalnym potrzebom i gustom i zmieniając modele, tak jak dyktował popyt. W tym celu nauczyli się szybciej projektować i wypróbowywać. wolny rynek



541 I wypłacali sobie pensje i premie mające niewiele wspólnego z zyskami. socjalizm



542 Towary wciągano na rynek zamiast je wpychać. kapitalizm/socjalizm



542 W Stanach Zjednoczonych, gdzie kładziono nacisk na wyspecjalizowane maszyny i ścisłe przypisanie zadań, doprowadziło to do obniżenia kwalifikacji. Związki zawodowe domagały się dokładnego ustalania zakresu obowiązków, a kadra zarządzająca to akceptowała. fizyka firmy



543 „Gdzie są inspektorzy?” – zapytał gość z Ameryki. „Nie mamy inspektorów – brzmiała odpowiedź – robotnicy to robią”. system

fizyka firmy



544 Fabryka – matka działająca w omawianym systemie oszczędza czas. Bardzo sprytnie. Dostawca jednak dokłada czasu. Cały japoński system zaopatrzenia zewnętrznego (outsourcing) opiera się na naciskaniu w dół albo wywieraniu presji na dostawców, którzy z kolei przyciskają swoich pracowników. (…) Z drugiej strony, firma-matka ma swoje racje: przyciska, ale równocześnie wspomaga, dostarczając sprzętu, techniki i środków finansowych. Są to twardzi, elastyczni ludzie, jak zawsze bardzo przestrzegający hierarchii, ale z silnym poczuciem wzajemnych zobowiązań zarówno wobec tych w górze, jak i tych w dole. praca zespołowa



547 Samozadowolenie, brak empatii, uzależnienie od pomocy, krótki i egoistyczny horyzont czasowy. socjalizm



551 Sam fakt, że coś jest oczywiste, wcale nie znaczy, iż ludzie to dostrzegą albo że wyrzekną się wiary na rzecz rzeczywistości. wiara



576 Młodym ludziom – a kraje rozwijające się pełne są młodzieży – wydaje się, że będą żyli wiecznie. Kto będzie tymczasem powstrzymywał skażenie i choroby? Bogaci się boją, nawet gdy biedni nie czują strachu. Bogaci mają o wiele więcej do stracenia. CŻC - cykl życiowy człowieka

fizyka człowieka



577 Poza tym, jeśli kultura aż tak bardzo oddziałuje, dlaczego nie czyni tego konsekwentnie? Ekonomiści nie są odosobnieni w stawianiu pytania, dlaczego niektóre narody – na przykład Chińczycy – przez długi czas były tak mało produktywne u siebie w kraju, a tak przedsiębiorcze za granicą? system



577 Jednakże kultura, rozumiana jako wewnętrzny system wartości i postaw kierujących działaniami ludzi, budzi w uczonych przerażenie. kultura

naukowcy



577 Jeśli historia rozwoju gospodarczego czegoś nas uczy, to tego, że o wszystkim przesądza kultura. kultura



581 Eksploatacja kosztowałaby więcej niż budowa. fizyka firmy

socjalizm



583 Niektórzy dochodzą do wniosku, że łatwiej i przyjemniej jest brać niż wytwarzać. Od tej pokusy nie jest wolne żadne społeczeństwo, tylko trening moralny i czujność mogą ją pohamować. Atlasi/Grabieżcy



584 Liczy się praca, oszczędzanie, uczciwość, cierpliwość, wytrwałość. Bogactwo / Produktywność



584 Rządy są w stanie popełnić tyleż samo błędów, i to poważniejszych, ile biznesmeni próbujący kształtować i rozgrywać rynek. wolny rynek



W przypadku istnienia wielu krajów, ich rozwój regulowała konkurencja między nimi. Co będzie w przypadku globalizacji?
585 Wynika stąd jedna lekcja: trzeba wciąż próbować. Nie ma cudów. Nie ma perfekcji. Nie ma milenium. Nie ma apokalipsy. Musimy zachować sceptyczną wiarę, unikać dogmatów, patrzeć i słuchać, starać się jasno określać cele, by lepiej wybrać środki. nadążność

DRFZ - dobra rada fizyki życia



585 Chcemy, żeby wszystko było słodkie, zbyt wielu z nas pracuje, żeby żyć, a żyje po to, by być szczęśliwymi. Nic w tym zdrożnego, tylko że taka postawa nie sprzyja wysokiej produktywności. Chcecie ją osiągnąć? Powinniście więc żyć po to, by pracować, a szczęście uzyskiwać jako produkt uboczny. bogactwo

DRFZ - dobra rada fizyki życia



585 W gruncie rzeczy żadne upełnomocnienie nie jest tak skuteczne, jak osiągnięte własnymi siłami. hiperkompensacja

dydaktyka



2017 Niewiele wynalazków wyskakuje na świat od razu w dojrzałej postaci. Przeciwnie, wiele trzeba małych i większych ulepszeń, by pomysł zmienił się w technikę. kapitalizm/socjalizm