Wygenerowano:
02.11.2017
18:17:44

Przejdź do spisu książek
Wygenerowano programem:
Q-Księgozbiór 3000





Wahadło

( Aczel, Amir D. )

Spis cytatów dla wybranej książki

Strona Treść cytatu Słowa kluczowe / uwagi
11 Choć nie był matematykiem, opracował matematyczne prawo rządzące szybkością, z jaką płaszczyzna drgań jego wahadła oddala się od początkowego położenia, w funkcji szerokości geograficznej, na której przeprowadzano doświadczenie. Odkrycie to wstrząsnęło matematykami i wprawiło ich w niemałe zakłopotanie. O ile francuscy matematycy i fizycy odmawiali uznania geniuszu Foucaulta, o tyle zagraniczne towarzystwa naukowe doceniło osiągnięcia Francuza na długo przedtem, zanim przyniosły mu one uznanie we własnym kraju. W 1855 roku przyznano mu wysoko ceniony brytyjski medal Copleya, dziesięć lat przed dostąpieniem porównywalnych zaszczytów w ojczyźnie. naukowiec pasjonat



11 Rewolucję tę zawdzięczamy pracy jednego człowieka, samotnego paryskiego geniusza, który ani nie był z wykształcenia naukowcem, ani nie studiował na sławnych uniwersytetach, które uczyniły stolicę Francji wiodącym ośrodkiem myśli i wiedzy. naukowiec pasjonat



16 Płaszczyzna drgań wahadła odchyliła się od początkowego położenia, jakby jego ruchem sterowała niewidzialna ręka i powoli, lecz systematycznie odpychała je od obserwatora. Foucault wiedział, że właśnie zaobserwował niemożliwe. Matematycy, a wśród nich największe sławy Francji - Laplace, Cauchy i Poisson - jednogłośnie twierdzili, że ruch taki nie może się pojawić, a gdyby nawet wystąpił, nigdy nie dałoby się go udowodnić. Foucault natomiast, który nie był z wykształcenia matematykiem ani fizykiem, zawsze wiedział, że ta tajemnicza siła istnieje. A teraz wreszcie ją odnalazł. Zobaczył wyraźnie, że płaszczyzna drgań wahadła zmieniła położenie. Leon Foucault właśnie ujrzał, że Ziemia się kręci. naukowiec pasjonat



17 Dwa i pół roku wcześniej, 19 lutego 1600 roku, włoski nauczyciel i mnich Giordano Bruno (1548-1600) został wyrokiem inkwizycji zakuty w łańcuchy i doprowadzony na Campo dei Fiory w centrum Rzymu, gdzie przywiązano go do żelaznego słupa i spalono. Jednym z przestępstw Bruna była wiara, że Ziemia wiruje wokół własnej osi. stereotypy



Budowany stereotyp nt. Girdano Bruno. Wystarczy przeczytać jego biografię, by dostrzec, że był to typowy człowiek antyspołeczny, po prostu wariat. Prawdopodobnie i dziś naraziłby się władzy (dla samego narażenia się) i z wielkim prawdopodobieństwem byłby przez nią izolowany.
40 Dlaczego właśnie Foucault? Dlaczego nie Galileusz dwa wieki wcześniej? Dlaczego nie Newton, ze swoim nadzwyczajnym umysłem i uniwersalnymi teoriami, które tak dobrze opisywały zachowanie się wszelkich obiektów poddanych przyciąganiu grawitacyjnemu? Dlaczego nie jeden z wielu innych badaczy, matematyków i fizyków, którzy zgłębiali tajniki przyrody w poprzednich dziesięcioleciach i stuleciach? Aby znaleźć odpowiedź na to pytanie, spróbujmy poznać Foucaulta jako człowieka i zrozumieć czasy, w których przyszło mu żyć. naukowiec pasjonat



56 Gdyby Newton był jednym z dziewiętnastowiecznych matematyków, jego koledzy po fachu, jak na ironię, w ramach takiego podejścia nie przyjęliby przychylnie jego prac sprzed ponad wieku. Bowiem Newton - choć nieprzeciętnie zdolny - rozwijając rachunek różniczkowy i całkowy, nie używał starannie zdefiniowanych podejść ani nie przestrzegał rygorystycznie zasad logiki matematycznej. definiowanie

Newton



67 Nie wynaleźliśmy ani wirującego zwierciadła, ani soczewek achromatycznych, ani sieci, ani mikrometru. Mieliśmy tylko szczęście tak zestawić już wykorzystywane w nauce przyrządy, że byliśmy w stanie rozwiązać postawiony dwieście lat temu problem. taktyka struktury



72 Jednak zaszczyty, jakimi obsypywano członków Francuskiej Akademii Nauk, oraz szacunek i sława, jakimi się cieszyli, miały także łatwe do przewidzenia ciemne strony. Członkowie byli pełni zachwytu dla własnej wielkości - stanowili w końcu ścisłą elitę przedstawicieli francuskiej nauki i francuskiego społeczeństwa jako całości. Zaczęli wręcz wierzyć w swoją nieomylność i mieli skłonność do odrzucania prac osób spoza Akademii. naukowcy



77 Foucault uzyskał ten zaskakujący wynik, nie mając ani wykształcenia matematycznego, ani doświadczenia w wyprowadzaniu równań matematycznych, i uczynił to, zanim matematycy zaczęli choćby rozumieć problem. naukowiec pasjonat



81 Oto najwięksi naukowcy i matematycy Francji, w poprzednich pokoleniach powoływani przez samego króla, członkowie elitarnej grupy ludzi o wybitnych osiągnięciach, mieli przed sobą pracę asystenta, którego w przeszłości wpuszczono do ich grona tylko po to, by w gazecie czytanej przez zwykłych obywateli pisał sprawozdania z ich uczonych dyskusji i prezentacji. Tymczasem on, niewykształcony asystent z laboratorium bez żadnej biegłości w matematyce, wykazał coś, co wydawało się niemożliwe i wyprowadził prawo, którego udowodnienie zmuszało ich teraz do ogromnego wysiłku i wymagało odwoływania się do wielkiej liczby prac wybitnych matematyków. Już sam sposób, w jaki tego dokonał, był wielką tajemnicą. Zakłopotanie członków Akademii było więc niemałe.

112 W każdym razie artykuł Leona Foucaulta, zamieszczony na trzeciej stronie poniedziałkowego wydania "Journal des Debats" z 31 marca 1851 roku, jest dokumentem historycznym. Foucault opisał zjawisko ruchu płaszczyzny drgań wahadła w tak doskonały, teoretycznie precyzyjny - a jednocześnie łatwo zrozumiały - sposób, że z pewnością jeszcze raz zawstydził wszystkich matematyków. Jego język i użyte przez niego przykłady pokazują, że nie tylko opanował naukę, ale również potrafił ją objaśnić prostymi słowami, zrozumiałymi dla każdego. naukowiec pasjonat



157 Jednak wówczas już francuska opinia publiczna hałaśliwie domagała się wojny. opinia publiczna