Góra strony

Prezentacje
Słownik Fizyki Życia
Definicje zagadnień
Spis książek
Spis cytatów

Fizyka Życia - definicje pojęć

A |  B |  C |  D |  E |  F |  G |  H |  I |  J |  K |  L |  Ł |  M |  N |  O |  P |  R |  S |  Ś |  T |  U |  V |  W |  Y |  Z |  Ż

10 kluczy do zrozumienia życia 
 


Definiens:

Kluczem do zrozumienia życia jest zrozumienie co zainicjowało proces i jak on działa, który grupuje cząstki chemiczne (bo tylko z takowych jesteśmy zbudowani) w obiekty, które przez nas uważane są za żywe.

 

natura materii 1. dążenie do łączenia się materii
2. cząstki chemiczne typu RPD
zapis projektu 3. właściwości zasad azotowych (nukleotydów)
4. właściwości nukleotydów
ciało 5. właściwości aminokwasów
6. właściwości białek
tworzenie na podstawie projektu 7. właściwości tRNA
8. mRNA i rRNA – funkcjonalność rybosomów
proces tworzenia 9. powielanie i modyfikacja projektów
czynnik doskonalący 10. selekcja

 


 

Uwagi:

 

Linki:




* * *



Agresja
 

Definiens:

 


 

Inne definiensy:

  • Wilson „O naturze ludzkiej”
    Każdy fizyczny akt lub groźba dokonania aktu ograniczajacego wolność lub zmniejszajacego wartość przystosowawczą innego osobnika.

  • Wikipedia [2009.05]
    Agresja (łac. aggresio – napaść) - zespół zachowań zmierzających do zmuszenia przeciwnika do odstąpienia od swoich zamiarów lub praw (np. chęć zawładnięcia terytorium lub zdobyczą). Agresja może stać się aktem fizycznej przemocy wobec przeciwnika (ofiary agresji) lub jedynie sygnalizacją możliwości dokonania takiego aktu. Na agresję składa się wiele różnych wzorców zachowań.




* * *



Ahamkara 
 

Definiens:

(termin zapożyczony z sanskrytu - sprawca ja). Zaburzenie postrzegania i analizy rzeczywistości przez istoty żywe spowodowane przez widzenie siebie jako głównego autorytetu - „to ja (ewentualnie grupa, do której należę) jestem tym wokół czego kręci się świat”.

Obiektywną obserwację uniemożliwiają naturalne bariery obiektywnej obserwacji oraz właśnie ahamkara - subiektywna bariera obiektywnej obserwacji.

Elementami ahamkary są między innymi:

  1. Przeświadczenie o własnej wyjątkowości (Np.: nic mi się nie stanie);

  2. Zawyżona samoocena;

  3. Przeświadczenie o własnej nieomylności
    Najwyższym triumfem rozumu jest zwątpienie we własną nieomylność - Miguel de Unamuno;

  4. Wartościowanie - kwalifikowanie według wyznawanego systemu wartości.
    Każdy nasz akt poznania jest aktem wartościowania, jak u wszystkich zwierząt - tzw. reguła rozpoznania. Nie można się od tego uwolnić, można to tylko zrozumieć. System wartości sprawia, że informacje bardzo często odrzucamy lub zniekształcamy. Nie istnieje informacja wolna od wartościowania. - Jan Szymański;

  5. Mylna interpretacja docierających i odbieranych bodźców, wynikająca z ograniczeń lub "nadgorliwości" zmysłów. Np. złudzenia optyczne;

  6. Brak wiedzy.
    Nauki mają dwa końce jeden to czysta niewiedza naturalna, w jakiej znajdują się wszyscy ludzie przy urodzeniu. Drugi kraniec to ten, do którego dochodzą wielkie dusze, które przebiegłszy wszystko, co ludzie mogą wiedzieć, uznają, że nie wiedzą nic i znajdują się w podobnej niewiedzy, z której wyszli: ale jest to niewiedza uczona, która zna samą siebie. Natomiast ludzie pośredni, którzy wyszli z niewiedzy naturalnej, a nie doszli do niewiedzy uczonej, mają jakowyś polor wiedzy zadufanej w sobie i udają mędrków. Owi to mącą świat i sądzą mylnie o wszystkim. - Blaise Pascal;

  7. Głoszenie bez zrozumienia.
    Cyceron ujął to w taki sposób: Hańbą jest potakiwanie zanim się zrozumie.

  8. Dysonans podecyzyjny
    Po dokonaniu wyboru, zwłaszcza gdy jest on nieodwracalny, zanika skłonność do realistycznego oceniania alternatywy, przed którą staliśmy. Człowiek zaczyna podkreślać zalety dokonanego wyboru i wady odrzuconej opcji.

  9. Przywiązanie do pierwotnie odkrytych wzorców, do pierwotnie nabytej wiedzy, do informacji, która jako pierwsza nas przekonała.
    Patrz Eksperyment "2,4,6".

  10. Myślenie utartymi schematami - zamiast myślenie w sposób absolutny;

  11. Pragnienie władzy, w tym krytykowania i mówienia innym tego co i jak mają robić;

  12. Nieadekwatna ocena moralna: syndrom Kalego, źdźbło w oku bliźniego widzisz, a belki w swoim nie dostrzegasz - przesadne krytykowanie czyichś drobnych wad bez poczucia świadomości, że samemu dopuszczamy się o wiele bardziej poważnych uchybień;

  13. Nieadekwatna ocena dokonań: własnych - pycha, i cudzych - zazdrość;

  14. Nieadekwatna reakcja na bycie krytykowanym - rozbieżność między wizją własnej doskonałości, a jej zewnętrznym odbiorem. [Patrz syndrom krytyki];

  15. Koncepcja szczęścia, czyli gdzie szuka się szczęścia;

  16. Piramida potrzeb (wg. Maslow'a)

    1. Potrzeby fizjologiczne (pożywienie, schronienie, prokreacja itp.)
    2. Potrzeby bezpieczeństwa (zabezpieczenie przed chorobą, bezrobociem i starczą niezdolnością do pracy)
    3. Potrzeby przynależności (potrzeby akceptacji, miłości, przyjaźni, przynależności do grup i elit)
    4. Potrzeby uznania (potrzeba sukcesu, szacunku, prestiżu, znaczenia)
    5. Potrzeby samorealizacji (potrzeby rozwijania siebie, zdolności, talentów, zainteresowań, potwierdzenie własnej wartości)

  17. Narcyzm - zachowanie polegające na podziwianiu i zachwycaniu się własnymi cechami, samouwielbienie. Pojęcie pochodzi z mitologii greckiej, gdzie młody Narcyz zakochał się w swym własnym odbiciu, które zobaczył w lustrze wody;

  18. Pragnienie sławy, poważania, szacunku i prestiżu;

  19. Konformizm;

  20. Programowalność - wysoka rzeczywista podatność na propagandę i manipulacje, choć sami jesteśmy przekonani, że nie oddziałują one na nas wcale;

  21. Automatyczne wzorce zachowań

  22. Typowe dla populacji, której jest się członkiem, reakcje emocjonalne

  23. ...

 


 

Uwagi:

  • Efektem ahamkary jest między innymi zjawisko Rashomona: zjawisko subiektywnej percepcji wspomnień, które przejawia się tym, że obserwatorzy zdarzenia opowiadają znacznie różne, acz równie prawdopodobne wersje tego, jak ono przebiegało.

  • Zniekształcenia postrzegania rzeczywistości spowodowane naszym ja dostrzegał już Platon: człowiek nie widzi obiektów bezpośrednio, lecz ich projekcje w postaci cieni na ścianie. Nie widzi rzeczywistości bowiem siedzi w jaskini swych spraw doczesnych.

  • Wspaniałym obserwatorem ahamkary był François de La Rochefoucauld (1613-1680): Bronimy się przed odsłonięciem prawdziwych mechanizmów rządzących ludźmi, boimy się bowiem, by ich u nas nie odkryto. Więcej cytatów François'a de La Rochefoucauld.

  • Zazdrościsz mi moich medali, ale zupełnie nie interesuje Cię to w jaki sposób je zdobyłem.

 

Pojęcia skojarzone:

 

Pojęcia skojarzone:

  • Wpis w dzienniku z dnia 2012.07.22, omawiający zagadnienia zrozumienia i głoszenia "prawd" niezrozumiałych przez głoszącego.

 

Cytaty z literatury związane z hasłem "Ahamkara"




* * *



Altruizm
 


Definiens:

Zachowanie obiektu żywego skutkujące uszczupleniem jego własnych zasobów resergetycznych, a dodające resergię (korzyści) innemu, bądź innym obiektom żywym.

 


 

Inne definiensy:

  • Wilson "O naturze ludzkiej"
    Samoniszczące zachowanie się, praktykowane ze względu na dobro innych. Altruizm może być w pełni racjonalny lub automatyczny i nieświadomy, również świadomy, lecz kierowany przez wrodzone reakcje emocjonalne.

  • Wilson "Socjobiologia"
    Samodestrukcyjne zachowanie osobnika przynoszące korzyści innym.

  • Wikipedia [2009.05]
    Altruizm (łac. alter - inny, drugi) - zachowanie w obrębie danego gatunku, w wyniku którego osobnik tak się zachowujący ponosi pewne koszty wobec innego, który z kolei zyskuje. Jest to jedno z typowych zachowań zwierzęcych zwiększających ich łączną wartość przystosowawczą.

 

Uwagi:




* * *



Analiza populacyjna 
 

Definiens:

Całokształt działań mający na celu budowę nabardziej dokładnego modelu badanej populacji. Głównymi metodami analizy populacyjnej są poszukiwania właściwości emergentnych i concidentnych oraz rachunek populacyjny

 


 

Uwagi:

  • W roku 2011 jakaś osoba publiczna wypowiedziała myśl, że: "starsi pacjenci chodzą do lekarza dla zabicia nudy", co oczywiście wywołało burzę medialną. Zarówno ta wypowiedź, jak i ta burza to przykład niemyślenia w kategoriach populacyjnych. Oczywiście, część starszych osób idzie do lekarza po to by się nieco rozerwać, co próbowała negować wrzawa medialna. Jednak na pewno nie dotyczy to wszystkich starszych osób - co z kolei sugerowała wypowiedź.

    Rozumując w kategoriach analizy populacyjnej musimy zwracać uwagę na dwa aspekty:

    • Ze skali zjawiska: jeśli dwie osoby na milion idą do lekarza dla rozrywki, to jest to nieistotny szczegół, natomiast jeśli dotyczy to na przykład 15% populacji to już może stanowić to dość istotny problem społeczny.

    • Z rodzaju oddziaływania: jeśli ma ono charakter nieliniowy to może wywołać efekt w dużej skali.




    * * *



Analiza wrażliwości 
 

Definiens:

to badanie reakcji modelu dowolnego systemu spowodowane:

  • zmianą warunków początkowych,
  • zmianą parametrów systemu,
  • zmianą struktury systemu,
  • zmianą warunków zewnętrznych,
  • zaburzeniem.

Szczególnie ważne jest badanie wpływu tak zwanych zaburzeń - zmian z pozoru nieistotnych, rzadko występujących lub wręcz nieprzewidywalnych.

Najważniejszym w tej analizie jest odkrywanie charakteru reakcji systemu. Może ona bowiem być liniowa lub nieliniowa, może wpłynąć wyłącznie na zmianę zachowania systemu lub nawet zmienić sam system.

 


 

Inne definiensy:

  • Przez analizę wrażliwości rozumie się badanie siły oddziaływania różnych czynników lub ich kombinacji na poziom rentowności (zysku) przedsiębiorstwa.

  • Analiza wrażliwości to analiza, która opiera się na przewidywaniu wyniku, przy zastosowaniu zmiennych układów mających wpływ na wyniki. [Wikipedia pol. stan 2012.12.14]

 

Pojęcia skojarzone:

 

Linki:




* * *



Apoptoza
 

Definiens:

Naturalny proces zaprogramowanej śmierci komórki w organizmie wielokomórkowym. Dzięki temu mechanizmowi z organizmu usuwane są zużyte lub uszkodzone komórki. Apoptozę można przyrównać do zaplanowanego samobójstwa komórki, mającego na celu dobro całego organizmu [Patrz dylemat Ja/Grupa].




* * *



Arystokratyzacja 
 

Definiens:

Proces utraty samooceny i skuteczności działania ludzi władzy wskutek sprawowania władzy.

 


 

Uwagi:

  • Władza czyni głupim - Fryderyk Nietzsche;

 

Pojęcia skojarzone:

 

Cytaty z literatury:




* * *



Atawizm
 

Definiens:

 


 

Inne definiensy:

  • Wikipedia [2009.12]
    Atawizm (łac. atavus - przodek) - powtórne wystąpienie cechy fizycznej bądź zachowania charakterystycznych dla odległych przodków osobnika, u którego wystąpił atawizm. W dużej mierze dotyczy także zachowań i emocji wynikających z pierwotnych instynktów przodków/osobników tej samej rasy we wczesnym okresie rozwoju rasy/gatunku np. okresie prehistorycznym. Podłoże "atawizmu" uzależnione jest od predyspozycji psycho-fizycznych osobników współczesnych a wynikających ze stopnia ich 'zezwierzęcenia' lub podatności na zachowania powszechnie uznawane za pierwotne lub prymitywne.
    Etymologia - łac. atavus - "przodek".

 

Uwagi:

  • W XIX wieku Cesare Lombroso sformułował pseudonaukową teorię o związku atawizmów z "niższą rasą" i cechami przestępców. Silnie rozwinięte łuki brwiowe, duża żuchwa, długie ręce, nadmierne owłosienie ciała miały być wyznacznikami genetycznej/rasowej niższości.




* * *



Atlasi/Grabieżcy 
 

Definiens:

Fundamentalny podział społeczności ludzkich na Atlasów i Grabieżców. Tym pierwszym społeczeństwo zawdzięcza swe istnienie, to oni pchają świat do przodu, produkując pożądane dobra i dokonując przełomowych wynalazków oraz wymieniając je na zasadzie transakcji wolnej wymiany. Grabieżcy zaś, którym produkować się nie chce, robią wszystko, by zasoby te przejmować, nie dając nic w zamian. Przejmują oczywiście na zasadzie kradzieży, grabieży lub rozboju, skutecznie wykorzystując taktyki zachowań z serii taktyk oszukiwania typu von.

 


 

Uwagi:

  1. Podział zaproponowany przez Ayn Rand i dokładnie opisany w jej książce "Atlas zbuntowany"

  2. Fizyka życia stosuje analogiczny podział na: Pracusiów [per saldo wytwórców (źródła) pożądanych zasobów] i Złodziei [per saldo konsumentów (anihilatorów) pożądanych zasobów] patrz Pracusie/Złodzieje.
  3. Inny podział to: mrówki i pasikoniki.
  4. Inny podział to: ofiary i drapieżniki.
  5. Inny podział to: makers'i i takers'i.

 

Cytaty z literatury:




* * *



Automatyczny wzorzec zachowań - AWZ
 

Definiens:

Wzorce zachowań "wbudowane" od urodzenia w obiekt żywy. Wykształcone w wyniku działania procesu ewolucji biologicznej.




* * *



Atraktor 
 

Definiens:

W teorii systemów zbiór w przestrzeni fazowej (przestrzeni stanów dopuszczalnych właściwości systemu), do którego w miarę upływu czasu dążą stany wszystkich właściwości systemu. Atraktorem może być punkt (położenie równowagi), krzywa (trajektoria), zamknięta krzywa (cykl graniczny) lub fraktal (dziwny atraktor).

Atraktor "przyciąga", jak wskazuje jego nazwa (attract = przyciągać), stany właściwości systemu. Czasem stosowana jest polska nazwa: ściek. Gdy system posiada kilka atraktorów, każdy z nich ma swój obszar przyciągania zwany basenem przyciągania (zbiór takich warunków początkowych, dla których trajektoria zmierza do atraktora, wydzielony obszar w przestrzeni stanów, w którym stany dążą właśnie do tego atraktora).

Działanie atraktorów ujawnia się na wielu obszarach m.in. w biologii, fizyce, astronomii, ekonomii, dynamicznej psychologii społecznej.

 


 

Inne definiensy:

  • Wikipedia 20101.02
    Atraktor - w analizie systemów dynamicznych: zbiór w przestrzeni fazowej, do którego w miarę upływu czasu zmierzają trajektorie rozpoczynające się w różnych obszarach przestrzeni fazowej. Atraktorem może być punkt, zamknięta krzywa (cykl graniczny) lub fraktal (dziwny atraktor). Atraktor to jedno z podstawowych pojęć używanych w teorii chaosu.
    Atraktor "przyciąga" znajdujące się blisko niego trajektorie [raczej trajektorie dążą do atraktora - przyp. JF], na co wskazuje jego nazwa (attract = przyciągać). Czasem stosowana jest polska nazwa : ściek. Każdy atraktor ma swój obszar przyciągania zwany basenem przyciągania (zbiór takich warunków początkowych, dla których trajektoria zmierza do atraktora). Najprostsze atraktory to punkty i cykle graniczne.
    Słabo przyciągający punkt stały dla dyskretnego systemu dynamicznego opartego na zespolonym dwumianie kwadratowym
    Działanie atraktorów ujawnia się na wielu obszarach m.in. w biologii, fizyce, astronomii, ekonomii, dynamicznej psychologii społecznej. Atraktory pojawiają się na przykład w modelu ruchu gwiazd wokół centrów galaktyk, w wyniku czego powstają galaktyki spiralne. Francuski astronom Michael Henon stworzył model ruchu gwiazd w galaktyce i odkrył, że orbity gwiazd w pewnych punktach tworzą zagęszczenia będące atraktorami ich ruchów.
    Metoda poszukiwania atraktorów znajduje zastosowanie w badaniu czasowych ciągów sygnałów (np. analiza dynamiki chorób dziecięcych, procesów biologicznych, kapania wody z kranu).
    Od lat poszukuje się atraktorów w wahaniach kursów akcji na giełdzie.
    Poszukiwanie atraktorów jest ważnym kierunkiem badań w wielu dziedzinach nauki. Atraktor jest ukrytym, trudnym do zaobserwowania uporządkowaniem procesu. Znając go można dokonać przewidywań oraz wpłynąć na przebieg procesu.

 

Uwagi:




* * *



Bariera obiektywnej obserwacji 
 

Definiens:

Niemożność dokonania obserwacji w pełni zgodnej z rzeczywistością wynika z następujących grup zniekształceń:

  • pasywne zniekształcenie faktem obserwacji: obserwacja jest oddziaływaniem aktywnym i może zmienić obserwowany obiekt. [patrz zasada nieoznaczoności Heisenberg'a];

  • aktywne zniekształcenie faktem obserwacji: jeśli obserwowany obiekt jest samoświadomy może po odkryciu faktu, że jest obserwowany reagować nadążnie i korzystać ze wszelkich znanych mu metod w celu zmylenia obserwatora. [patrz syndrom powszechnej ściemy];

  • pasywne zniekształcenie faktem obserwowania: zarówno obserwator, jaki i przyrządy, których używa do obserwacji posiadają swoje charakterystyki, a te zniekształcają obserwację. Człowiek, który nie słyszy infradźwięków może nie zrozumieć zachowań słoni i wielorybów, które wykorzystują je do komunikacji na duże odległości;

  • aktywne zniekształcenie faktem obserwowania: jeśli obiekt obserwujący jest samoświadomy, z reguły zachowuje się w oparciu o typowe dla populacji, której jest członkiem, reakcje emocjonalne, w związku z tym może na przykład filtrować docierające do niego informacje i "widzieć tylko to, co chce widzieć" lub "nie dostrzegać oczywistości";

  • zniekształcenie z powodu opóźnienia informacji: wynikające z faktu, że informacje płynące z obserwacji obiektów dalekich docierają do obserwatora z opóźnieniem. Obserwator widzi zatem nie obecny stan obiektu, lecz stan poprzedni;

  • niemożność prowadzenia obserwacji jednoczesnych: jeden obserwator nie jest w stanie obserwować kilku procesów dziejących się w tej samej chwili.

  • komunikaty naturalnie fałszywe

  • komunikaty sztucznie fałszywe

  • Wymienione czynniki związane są z obserwacją. Po obserwacji następuje zawsze faza analizy i wyciągania wniosków, na tym etapie naturalnym zaburzeniem jest ahamkara.

 


 

Uwagi:

  • Otaczającą nas rzeczywistość obserwujemy za pomocą zmysłów. Ich działanie oparte jest na bardzo prostej zasadzie – jakiś czynnik, na przykład foton lub fala dźwiękowa, odbija się od obserwowanego (lub nasłuchiwanego) przedmiotu albo jest przezeń emitowany, padając na komórki receptorowe narządów zmysłów wywołuje zmianę ich stanu. Nietrudno zauważyć, że skoro czynnik może zmienić stan komórki, to w taki sam sposób może zmienić i stan obserwowanego przedmiotu, jeśli tylko ten będzie odpowiednio mały. Sam zatem fakt obserwacji może zmienić obserwowany obiekt, a to prowadzi w prosty już sposób do wniosku, że nigdy nie będziemy w stanie dokładnie zmierzyć wszystkich stanów wszystkich otaczających nas obiektów.

  • Ograniczenia dotyczą nie tylko wymiarów małych, lecz także obiektów wielkich lub dalekich. Jeśli informacja na ich temat (lub ich elementów) dociera do nas z prędkością światła, a na to, by dotrzeć, potrzebuje pięciu minut, wówczas nie obserwujemy aktualnego ich stanu, lecz ten sprzed pięciu minut.

  • Co do ograniczeń w postrzeganiu oraz zachwianego obiektywizmu, to Filozofia Dalekiego Wschodu określa, iż każda żywa istota w tym świecie obarczona jest 4 podstawowymi wadami:

    • niedoskonałe zmysły
    • uleganie iluzjom
    • skłonność do oszukiwania siebie i innych ("dobrze wiem, że to nieprawda ale przed sobą udaję, że tak nie jest")
    • nieuchronne popełnianie błędów

  • Dowodem na to są złudzenia optyczne:

 

Pojęcia skojarzone:

Bariera przetwarzania informacji 
 

Definiens:

Niemożność dokonania stuprocentowo wiernej symulacji zachowań odpowiednio złożonego systemu (lub inaczej: niemożność zbudowania wiernego w stu procentach modelu pewnej klasy systemów).

 


 

Uwagi:

  • Dowodem na to jest choćby to, że nie można zbudować takiego komputera, który pamiętałby historię stanów komórek swojej pamięci.

Pojęcia skojarzone:




* * *



Biedokratyzacja 
 

Definiens:

Proces samokształcenia i poprawiania skuteczności działania ludzi żyjących w trudnych warunkach.

 


 

Uwagi:

  • Siła rodzi się z przymusu, a umiera z jego braku. - Leonardo da Vinci

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Bilans resergetyczny 
 

Definiens:

Bilansowanie resergii, a więc nie tylko wielkości addytywnych i zachowawczych jakimi są materia i energia, lecz również informacji, która ani nie jest addytywna ani zachowawcza. Celem tego bilansowania jest podjęcie konkretnych decyzji o dalszym działaniu obiektu żywego.

Bilansowanie to jest bardzo trudne bowiem w przypadku materii i energii może opierać się na ścisłych metodach matematycznych, natomiast w przypadku informacji o precyzji nie może być mowy co wynika z natury informacji: nie da się rozważyć wszystkich wariantów dlatego też korzysta się z doświadczenia, czyli ze sprawdzonych w danych lub podobnych okolicznościach, wrodzonych lub nabytych, schematów postępowania. Bilansowanie informacji polega na wyznaczaniu rozkładów prawdopodobieństwa w danym obszarze decyzyjnym, uzględnieniu swoich aktualnych możliwości i dopiero w oparciu o to podjęcie decyzji, która i tak jest obarczona pewnym prawdopodobieństwem sukcesu, innymi słowy ryzykiem niepowodzenia.

 


 

Uwagi:

  • dzisiaj też panuje przekonanie, że nic tak nie służy rozwiązaniu problemu, jak właśnie urząd. Tymczasem jest to pogląd absurdalny już na pierwszy rzut oka. Urząd bowiem zatrudnia urzędników. W interesie urzędników, skoro już raz zdobyli zatrudnienie, pensję i jakiś zakres władzy, leży utrzymanie tego wszystkiego możliwe jak najdłużej.... Tymczasem pretekstem, dla którego powołany został urząd, było rozwiązanie problemu. Jeśli problem zostałby rozwiązany, urząd powinien być niezwłocznie zlikwidowany. W takiej sytuacji zatrudnieni w urzędzie urzędnicy nie mają żadnego interesu w szybkim rozwiązaniu problemu. Przeciwnie – w ich interesie leży, by problem był rozwiązywany możliwie jak najdłużej... - S. Michalkiewicz

 

Linki:

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Charakterystyka 
 

Definiens:

Charakterystyka to prawidłowości, dające się jakoś opisać (np.: funkcją), występujące w reakcjach systemu na bodźce zewnętrzne.

Gdy znamy pełny zbiór bodźców, które mogą oddziaływać na system, i znamy reakcje tego systemu na każdy z nich, mówimy, że znamy wszelkie możliwe zachowania tego systemu. Ograniczeni jednak barierą przetwarzania informacji, po to by nie pamiętać całego zestawu reakcja-bodziec poszukujemy prawidłowści, które nazywamy właśnie charakterystyką. Zapisanie charakterystyk w postaci wzoru matematycznego pozwala na mniejsze zużycie pamięci oraz ich matematyczną analizę.




* * *



Cel obiektu żywego 
 

Definiens:

Pierwotny: Przyswajaj aż do podziału;
Wtórny*: Przeżyj/rozmnóż się

 


 

Uwagi:

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Chaos 
 

Definiens:

Własność systemu, który zachowuje się skrajnie różnie w zależności od warunków początkowych. Kiedy nawet nieskończenie małe zmiany tych warunków powodują istotnie zmiany ilościowe lub jakościowe w zachowaniu systemu.

Symbol chaosu




* * *



Ciąg 
 

Definiens:

Sekwencja lub zbiór uporządkowany.




* * *



Concidencja 
 

Definiens:

Pojęciem przeciwstawnym emergencji jest concidencja (od łacińskiego concido – tonąć, ginąć), czyli zanikanie w subiektywnym odczuciu obserwatora pewnych właściwości w miarę komplikowania się systemu. Gdy mierzymy temperaturę wody, nie interesują nas właściwości pojedynczych cząstek, które się na nią składają.

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Cykl Glubba 
 

Definiens:

Cykl życiowy imperium opisany przez Johna Glubba, który składa się z następujących etapów:

  1. fazy Pionierów (Zrywu)
  2. fazy Zdobywców (Podbojów)
  3. fazy Rozwoju Gospodarki
  4. fazy Obfitości
  5. fazy Intelektu
  6. fazy Schyłku.

 


 

Uwagi:

  1.  

    Faza Charakterystyczne zachowanie NK Matrix Ideologia, Religia Zasoby
    Pionierów To pokolenie skrajnie zmotywowane, chce zmienić swe położenie materialne za wszelka cenę. Wyróżnia się nie tylko zwycięstwami w bitwach, ale także niespożytą przedsiębiorczością w każdej dziedzinie. Jest gotowe do improwizowania i eksperymentowania, a z porażek i niepowidzeń wyciąga natychmiastowe wnioski. Nieskrępowane tradycjami, potrafi zastosować wszystko cokolwiek jest dostępne do własnych celów. Jeśli jedna metoda zawodzi, próbują czegoś innego. Silne poczucie przynależności do grupy.

    Jest to również etap naturalnego wyłaniania się najlepszych, w rozumieniu ewolucji biologicznej, liderów, spośród tych, którzy walczą bezpośrednio na froncie lub tę walke organizują.

    Przedstawiciele tego pokolenia są bardzo skuteczni w realizowaniu procesów nadążnych.

    Pierwszy etap życia wielkiego narodu po fazie zrywu jest okresem niewiarygodnej inicjatywy i przedsiębiorczości, odwagi i śmiałości. Te wartości, powodują, że często w bardzo krótkim czasie, dotychczas niedoceniany naród staje się narodem budzącym respekt. Wczesne zwycięstwa są osiągane głównie dzięki brawurowej odwadze i śmiałej inicjatywie.

    Nieograniczone przepisami, tradycjami lub wiedzą książkową [nieograniczone natłokiem komunikatów], jako metodę rozwiązania każdego problemu stosują wyłącznie działanie praktyczne. Pokolenie podatne na ideologię, która cementuje szeregi zdobywców i legitymizuje kradzież, grabież i rozbój wraz z wszelkimi okrucieństwami w stosunku do ludzi spoza grupy, a dla grupy poświęcanie swego życia.

    Walka z przeciwnikami bardzo często związana jest ze zjawiskami wysoce nieliniowymi, a te są inicjatorami i konstruktorami religii.

    Etap ten zwykle wychodzi od nadwyżki populacyjnej i niedostatku zasobów, a warunki te są typowymi dla biedokratyzacji i sprawiają, że zaczyna działać przymus walki o zasoby, a gdy pojawia się możliwość grabieży zewnętrznej przymus współpracy.

    Zasoby pochodzą głównie ze źródeł zewnętrznych.

    Zdobywców Atakowana cywilizacja broni się swoim wyrafinowanym orężem, organizacją militarną oraz zdyscyplinowaniem. Jednak napastnicy szybko odkrywają te cechy, doceniają je i przejmują. W rezultacie druga faza ekspansji nowego imperium składa się z bardziej zorganizowanej, zdyscyplinowanej i profesjonalnej kampanii.

    W innych dziedzinach śmiała inicjatywa pierwotnych zdobywców znajduje ujście w eksploracji geograficznej. Dla przykładu zasiedlanie nowych krajów, penetracja nieznanych puszcz, zdobywanie nieznanych gór i żeglowanie po nieznanych morzach. Nowopowstający naród imperialny jest pewny siebie, optymistyczny i zaczyna pogardliwie traktować podbijane przez siebie ludy "dekadenckie".

    Stosowane metody mają charakter praktyczny i eksperymentalny, zarówno w rządzeniu, jak i prowadzeniu działań wojennych. Dzieje się tak z powodu nieskrępowania stuleciami tradycji [Według mnie chodzi tu bardziej o kwestię blokującego elastyczność natłoku komunikatów. - przyp JF.], co miało miejsce w przypadku starożytnych imperiów. Ponadto dowodzący mają prawo swobodnie improwizować, i nie muszą stosować do polityki lub taktyki wykładanej w szkolnych podręcznikach.

    Liderzy już są określeni i mają bardzo silną władzę, zaczynają formułować prawa ogólne, które mają zapewnić im długie panowanie.

    Gospodarki Gdy faza zdobywców się kończy, nie można zostać bogatym podbijając kogoś innego. Zdobywanie bogactwa i tytułów trzeba zatem oprzeć na metodach pokojowych. A metodami tymi są handel i produkcja. Zdobywcy przejmują umiejętności i technologię od podbitych, a będąc jeszcze pełni wigoru oraz pozostając nieskrępowanymi tradycją i przepisami rozwijają biznes. Dobrym tego przykładem jest kolonizacja Indii przez Imperium Brytyjskie. Stopniowo pożądanie pieniędzy zastępuje pożądanie tytułów i honorów.

    Bużliwy rozwój handlu i produkcji prowadzi do kolejnej fazy - Fazy Obfitości

    Obfitości XIV. Sztuka i luksus XV. Faza obfitości
    Intelektu XVII. Faza defensywna XVIII. Faza Intelektu
    Schyłku (Dekadencji)

 

Linki:

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Cykl rewolucji 
 

Definiens:

Jeden z realnych przebiegów Cyklu Społecznego. Cykl charakterystyczny dla przebiegu rewolucji. Składa się on z następujących etapów:

  1. Gnicie: Powstawanie wokół ośrodka władzy grup społecznych, dysponujących coraz większymi przywilejami. Przywileje te sprowadzają się de facto do tego, że ludzie ci coraz więcej konsumują i jednocześnie produkują coraz mniej dóbr użytecznych - resergii. Powoduje to narastanie nierówności społecznych i niezadowolenia tych, którzy dobra (resergię) muszą wypracować.

  2. Rewolucja: Oddolna rewolta, przeprowadzona solidarnie przez większość niezadowolonych. Ośrodek władzy i wspierające go uprzywilejowane grupy są odsuwane od władzy, nierzadko poprzez unicestwienie. Rewolta nie ogląda się na dotychczasowe przepisy prawne, które zrywa, lecz działa na zasadzie naturalnej - jeśli mogę zabić zabijam. Ponieważ nie respektowane są przepisy prawa zamiera produkcja i wolna wymiana handlowa oraz nasilają się kradzieże, grabieżerozboje. Rewolta koncentruje się wokół jednej z trzech doktryn: komunistycznej (jeśli struktury religijne wspierały dotychczasowy ośrodek władzy), religijnej (jeśli struktury religijne były w opozycji do dotychczasowego ośrodka władzy) lub naprawy gospodarki (z reguły tego typu rewoltę dokonuje w pojedynkę zdolne indywiduum).

  3. Walka o władzę: Okres bezprawia - okres zwierzęcej walki o władzę, w wyniku której formują się zwalczające się nawzajem grupy, aż w końcu jedna z nich (z reguły najbardziej radykalna) zdobywa pełnię władzy (z reguły poprzez unicestwienie pozostałych).

  4. Powrót do gnicia: Powrót do procesu powstawania wokół ośrodka władzy grup społecznych dysponujących coraz większymi przywilejami.

 


 

Pojęcia skojarzone:

 

Cytaty z literatury:




* * *



Cykl Społeczny 
 

Definiens:

Najbardzie ogólny cykl, zgodnie z którym toczą się losy grup społecznych. Cykl charakteryzuje współoddziaływania elementów wchodzących w skład systemów społecznych typu PSS. Składa się on z następujących etapów:

I etap Cyklu Społecznego niedostatek zasobów; (przymus współpracy lub przymus zmniejszenia liczby członków populacji)
II etap Cyklu Społecznego podjęcie współpracy lub przejście do etapu czwartego;
III etap Cyklu Społecznego współpraca skutkująca nadmiarem zasobów;
IV etap Cyklu Społecznego dążenie do poprawienia indywidualnego bilansu start i korzyści kosztem innych (w przypadku niedoboru zasobów odbywa się to głównie przez rozbój, zaś w przypadku nadmiaru przez kradzież i grabież);
V etap Cyklu Tytlera powrót do niedostatku zasobów.

 


 

Uwagi:

  • Już Machiavelli zauważył, że społeczeństwo podejmuje decyzje racjonalnie jedynie w momentach skrajnego zagrożenia, w czasach normalnych wybiera tych, co najmniej przeszkadzają i potrafią się podobać.

  • Klarowny opis jednej z wielu interpretacji tego cyklu, pióra Marka Jana Chodakiewicza:
    Marksizm to dążenie do absolutnej kontroli zarówno nad partią totalitarną zdobywającą i sprawującą władzę, jak i nad podbijanym lub podbitym społeczeństwem. Po zwycięstwie uciska się ujarzmionych ludzi, eksploatując ich pasożytniczo dla korzyści garstki nomenklatury. Ponieważ jednak założenie marksizmu-leninizmu są zdecydowanie przeciwstawne naturze ludzkiej, pasożyt komunistyczny, wprowadzając je w życie, powoli zaczyna zabijać organizm społeczny, na którym żeruje. Okresowo w związku z tym przestaje wysysać z niego soki – to jest tak zwany okres „liberalizacji”, czyli tymczasowego i pozornego odejścia od celu, którym jest „wprowadzenie socjalizmu”. Wtedy to ludzie starają się powrócić do normalności (np. w sferze gospodarczej, próbuję przywrócić zasady wolnorynkowe). Jest to czas potrzebny, aby organizm społeczny odzyskał siły do następnej rundy pasożytowania na nim, czyli dalszego marszu do socjalizmu. [NCZ 1048, str. XXXV]

  • W okresie przymusu społeczność musi mieć sumę dodatnią albo zgnie, potem rośnie geszefciarstwo i gry o sumie zerowej, a potem o sumie ujemnej i robi się kicha. - [autor nieznany - przyp. JF]

 

Pojęcia skojarzone:

 

Cytaty z literatury:




* * *



Cykl Tytlera 
 

Definiens:

Cykl nazwany nazwiskiem szkockiego filozofa Alexandra Tytler'a (1774-1813), któremu przypisuje się następujące stwierdzenie:
„Średni czas trwania największych cywilizacji światowych wynosił około 200 lat. Cywilizacje te przechodziły przez proces złożony z następujących etapów:

ze zniewolenia do wiary duchowej;
z wiary duchowej do wielkiej dzielności;
z wielkiej dzielności do wolności;
z wolności do dostatku;
z dostatku do egoizmu;
z egoizmu do samozadowolenia;
z samozadowolenia do apatii;
z apatii do uzależnienia;
z uzależnienia na powrót do zniewolenia.”

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Cykl życiowy człowieka 
 

Definiens:

Podział życia człowieka na etapy charakteryzujące się taką, a nie inną motywantą i takimi, a nie innymi taktykami zachowań. Najbardziej fundamentalny z punktu widzenia bilansu resergetycznego podział dla Fizyki Życia jest następujący:

  1. Okres konsumencki - dziecięcy
  2. Okres producencki - opcjonalny, bo może do niego nie dojść.
  3. Okres konsumencki - starczy

Z praktycznego punktu widzenia najlepszym wydaje się być buddyjski cykl życia człowieka:

Nr. Charakterystyka Kobiety Mężczyźni Zalecenia
00
01 Okres niemowlęcy

Całkowita zależność od otoczenia

02 Okres dziecięcy

03 Okres nastoletni

04 Okres poszukiwania partnerów

05 Okres rodzicielski

06 Okres pełnej dojrzałości

07 Okres wczesnej starości

08 Okres zaawansowanej starości

09 Okres przed odejściem

10

 


 

Uwagi:

  • W Fizyce Życia najważniejszym kryterium klasyfikacji jest odniesienie jednostki do resergii społecznej. Każdy bowiem zawsze jest konsumentem resergii indywidualnej.

  • W zależności od długości życia i warunków zewnętrznych może okazać się, że człowiek przeskoczy okres II lub nie dożyje do okresu III

 

Inne definiensy:

  • Wikipedia [2009.05]
    W życiu człowieka wyróżnia się następujące okresy rozwojowe:

    okres zarodkowy
    okres płodowy
    okres noworodkowy
    okres niemowlęcy
    okres poniemowlęcy
    okres dzieciństwa
    okres dojrzewania
    okres dojrzałości
    okres wieku średniego
    okres starości

 

Cytaty z literatury:

 

Linki zewnętrzne:




* * *



Czas Trwania Obiektu - CTO 
 

Definiens:

Czas upływający od momentu kiedy obiekt zaczyna spełniać kryteria obiektowości do momentu gdy przestaje je spełniać.

 


 

Uwagi:

  • Czas upływający od momentu powstania obiektu do momentu na tyle istotnej jego transformacji, że przestaje być tym właśnie obiektem. Miara trwałości obiektu.




* * *



Cztery sposoby wydawania pieniędzy 
 

Definiens:

Milton Friedman (1912-2006) opisał cztery podstawowe sposoby wydawania pieniędzy, a mówiąc właściwiej, cztery rodzaje optymalizacji stosowane w zależności od warunków w jakich osoba wydaje pieniądze:

I. Nasze własne pieniądze wydajemy na siebie.
Wydajemy oszczędnie i roztropnie, tak, aby za jak najmniejszą kwotę otrzymać możliwie jak najwięcej. Z reguły nie podejmujemy decyzji pochopnie, zastanawiamy się, konsultujemy z fachowcami, szukamy informacji, porad, korzystniejszych ofert i zniżek.
Celowo i oszczędnie

Fizyka Życia dodaje w tym punkcie jeszcze dwa podpunkty:

  1. Swoje, zarobione przeze mnie samego, na etacie (np. państwowym), pieniądze na siebie
  2. Swoje, zarobione przeze mnie samego na wolnym rynku, pieniądze na siebie

II. Własne pieniądze wydajemy na kogoś innego.
W tej grupie znajdują się np. wydatki na prezenty, koszty ponoszone na utrzymanie rodziny lub pensje dla pracowników. Wydajemy jak poprzednio: oszczędnie i roztropnie, tak na przykład, by jak najtańszy prezent wywarł jak najlepsze wrażenie. Ponieważ jednak nie znamy realnych potrzeb otrzymującego oraz nie wiemy, jak bardzo mu na danych dobrach zależy, możemy pod wpływem reklam, sugestii, ideologii, troski o najbliższych lub skąpstwa wydawać nieracjonalnie: kupować rzeczy niepotrzebne lub, na przykład w przypadku pracowników, płacić im za mało.
Niecelowo ale oszczędnie

III. Pieniądze kogoś innego wydajemy na siebie.
Nie ma bodźca, by oszczędzać – bez oporów wydamy wszystko, co możemy wydać, ale w zamian chcemy otrzymać jak najwięcej. Cen nie sprawdzamy już tak dokładnie jak wtedy gdy płacimy własnymi pieniędzmi i z reguły znajdujemy inteligentne uzasadnienia dla dużych wydatków.
Celowo ale nieoszczędnie

IV. Pieniądze kogoś innego wydajemy na kogoś innego.
Wydatki nie są optymalizowane. Z reguły w takich transakcjach próbujemy ubić pośrednio swój własny interes, na przykład pokazać jacy jesteśmy szczodrzy lub zasugerować, że w ten sam sposób należy postępować w stosunku do nas samych.
Niecelowo i nieoszczędnie




* * *



Czynnik wiktoria 
 

Definiens:

Dowolny czynnik zapisany w projekcie genetycznym (lub memetycznym) przyczyniający się do zapewnienia przewagi przy przejściu obiektu żywego (lub grupy obiektów żywych) przez funkcję selekcyjną.

 


 

Pojęcia skojarzone:

 

Cytaty z literatury:




* * *



Czynniki ortogonalne 
 

Definiens:

Czynniki jednocześnie wpływające na system, należące jednak do różnych wymiarów jakościowych.

 


 

Uwagi:

  • Punkt wrzenia wody zależy od temperatury i ciśnienia zewnętrznego. Temperatura i ciśnienie są zatem czynnikami ortogonalnymi dla punktu wrzenia wody.

  • Przykładem pary ortogonalnej są "rozum i emocje" czyli wpływ na życie pojedynczych ludzi i na życie społeczne decyzji podjętych w wyniku rozumu lub emocji.

 

Pojęcia skojarzone:

 

Cytaty z literatury:




* * *



Czynniki przeciwstawne
 

Definiens:

Czynniki wpływające na system należące do tego samego wymiaru jakościowego, lecz mające przeciwne zwroty.

 


 

Uwagi:

  • Intensywność płomienia zależy do strumienia czynników go wzmacniających - konstruktorów (np. dopływ paliwa) i osłabiających - destruktorów (np. dopływ środków gaśniczych).

 

Pojęcia skojarzone:

 

Cytaty z literatury:




* * *



Czynniki sprawcze 
 

Definiens:

Nazwa ogólna nadana czynnikom dowolnego rodzaju, które sprawiają, że dany dany obiekt/system spełnia kryteria obiektowości. W ich skład wchodzą inicjatory, konstruktory, destruktoryterminatory.

 


 

Uwagi:

  • Adam Mickiewicz był czynnikiem sprawczym obiektu "Pan Tadeusz".

  • Właściciel firmy jest czynnikiem sprawczym obiektu "firma" i pośrednio procesu 1 "dobra produkcja".

  • W ujęciu mniej ogólnym czynniki sprawcze można nazywać czynnikami kształtującymi.

  • 1/proces też jest obiektem

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Dążność 
 

Definiens:

Dążność to charakterystyczne zachowanie danego systemu, w wyniku którego system dąży do jednego z możliwych atraktorów.

 


 

Uwagi:

  • Wyobraźmy sobie syna przywożącego swej mamie pieniądze do domu. Mama jest emerytką i boi się chodzić sama do banku. Co miesiąc prosi więc syna by ten przywiózł jej pewną kwotę pieniędzy. Syn wiezie wymaganą sumę i na miejscu gdy wręcza pieniądze pisze dla siebie pokwitowanie - dałem tyle to, a tyle, a po powrocie do domu, na podstawie pokwitowania wyciąga wypisaną kwotę z konta mamy. Na pierwszy rzut oka wszystko jasne, jednak gdy system ten przeanalizujemy pod kątem jego wrażliwości na zaburzenia wówczas okaże się, że ma on swoistą zapadkę działającą na niekorzyść dowożącego pieniądze. Ryzyko bowiem, że wypisze się podwójne pokwitowanie jest bardzo małe, natomiast każde zaburzenie typu: zapomniałem wypisać pokwitowania, zgubiłem pokwitowanie, zapomniałem wybrać pieniądze z konta jest większe. Stąd system ten ma dażność do przynoszenia straty jednej ze stron.
    Gdy system złożony jest z elementów tak blisko ze sobą spokrewnionych nie ma to większego znaczenia, lecz gdy spokrewnienia nie ma, dowożący musi się liczyć, że prędzej czy poźniej poniesie stratę. Dążności systemu do przynoszenia strat jednej ze stron oczywiście na pierwszy rzut oka nie widać.

 

Pojęcia skojarzone:

 

Cytaty z literatury:




* * *



Definiendum 
 

Definiens:

Wyrażenie definiowane, nazwa definicji

liczba poj.: definiendum (inaczej: nazwa)
liczba mnoga: definienda (inaczej: nazwy)

 


 

Inne definiensy:

  • Wiki-pol 2009.05
    Definiendum (od łac. imiesłowu biernego cz. przyszłego 'definiendum' - do zdefiniowania, mający być zdefiniowany) - wyrażenie definiowane.
    Jest to jeden z trzech strukturalnych składników każdej definicji klasycznej (definiendum, spójnik, definiens). Może mieć budowę jednowyrazową lub wielowyrazową.

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Definiens 
 

Definiens:

Wyrażenie, które informuje o znaczeniu definiendum

liczba poj.: definiens (inaczej: znaczenie)
liczba mnoga: definientia (inaczej: znaczenia)

 


 

Inne definiensy:

  • Wiki-pol 2009.05
    Definiens (od łac. imiesłowu czynnego 'definiens' - definiujący) człon definiujący, wyrażenie, za pomocą którego definicja informuje o znaczeniu wyrazu definiowanego. Jest to jeden z trzech strukturalnych składników każdej definicji klasycznej (definiendum, spójnik, definiens).

 

Uwagi:

  • Znaczenia definiendum i definiens są zwykle mylone, dlatego też pomocną może okazać się jedna z następujących reguł skojarzeniowych:

    1. reguła mnemotechniczna: definiendum - mające być zdefiniowane oraz definiens przez skojarzenie ze słowem treść.
    2. reguła alfabetyczna: definiendum poprzedza słowo definiens, analogicznie do tego, że najpierw występuje nazwa obiektu definiowanego, a dopiero potem tłumacząca treść.

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Degeneracja władzy 
 

Definiens:

Naturalne zachowania ludzi sprawujących władzę mające na celu

  1. jej nadużycie w różnych aspektach np.: prawnym, siłowym i podatkowym
  2. jej ułatwianie np. poprzez inflację - (dodruk pieniędzy)
  3. tworzenie uprzywilejowanych grup - ochroniarzy władzy (patrz "Państwo")
Zachowania te prowadzą do
  1. zgłupienia rządzących (patrz arystokratyzacja)
  2. kryzysu gospodarczego
  3. wojny
  4. oderwania się rzadzących od rządzonych (słynne słowa przypisywane Marii Antoninie: Nie mają chleba? To niech jedzą ciastka!)
  5. powstawania kłamliwych teorii mistycznych, religijnych i naukowych legitymizujących władzę (Gdyby w umysłach ludów nie zagnieździł się autorytet boży i pęd religii, to władza księcia czy państwa nie posiadałaby żadnego autorytetu. Łatwo bowiem człowieka powstrzymuje religia, wówczas kiedy władza wydaje się doprowadzać go do biedy, niedoli, nędzy, wrogości i rozpaczy. Toteż nie ma ani jednego z poważniejszych prawodawców, który by autorytetu swojego prawa czy ustawy nie odnosił do któregoś z bogów. - Giordano Bruno)

 


 

Uwagi:

  • В 1571 году на Москву вторгся крымский хан Девлет-Гирей. Согласно В. Б. Кобрину, разложившаяся опричнина при этом продемонстрировала полную небоеспособность: привыкшие к грабежам мирного населения опричники просто не явились на войну, так что их набралось только на один полк (против пяти земских полков), после чего царь принял решение отменить опричнину.

    W 1571 roku Moskwę zaatakował han krymski Dewlet Girej. Według W.B. Kobrina, zdegenerowana oprycznina wykazała się absolutnym brakiem zdolności bojowej: przyzwyczajeni do grabieży i rozbojów oprycznicy po prostu nie stawili się na wojnę, udało się zebrać jeden pułk zamiast pięciu. Po tym wydarzeniu car rozwiązał opryczninę.

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Desergia 
 

Definiens:

Zasoby pożądane przez obiekt żywy, lecz nie potrzebne mu do realizcji celu obiektu żywego.

Na desergię składają się: materia, energia i informacja. W związku z tym desergia nie jest wielkością ani addytywną, ani zachowawczą. Zależy od czasu, warunków zewnętrznych i co więcej, od obiektów, pomiędzy którymi zachodzi oddziaływanie.

 


 

Przykłady:

  • władza absolutna;
  • zysk finansowy lub polityczny (sondaże, wybory i synekury), gromadzenie majątku;
  • życie bez wysiłku i odpowiedzialności z jednoczesnym byciem poważnym przez innych;

 

Uwagi:

  • Pojęcia desergii - zasobów pożądanych - nie należy mylić z pojęciem resergii - zasobów koniecznych;

  • Nazwa "desergy" pochodzi od: Desired resources & energy.

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Destruktory 
 
Definiens:

Czynniki dowolnego rodzaju skracające CTO. Osłabiają one stan „pewnej charakterystycznej całości”, którą stanowi obiekt, i sprawiają, że kryteria obiektowości przestają być spełniane. W przypadku gdy dysponujemy miarą spełniania kryterium obiektowości, będą nimi te czynniki, które pogarszają to spełnianie.

 


 

Uwagi:

  • Do grupy destruktorów obiektu „płot” należą: czynniki atmosferyczne, dziecko, które uderza weń piłką, powodując odpadanie farby, i nierzetelny fachowiec, który źle go pomalował;

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



DNA
 

Definiens:

Kwas deoksyrybonukleinowy (dawn. kwas dezoksyrybonukleinowy), w skrócie DNA (od ang. Deoxyribonucleic acid) – wielkocząsteczkowy organiczny związek chemiczny należący do kwasów nukleinowych. Występuje w chromosomach i pełni rolę nośnika informacji genetycznej organizmów żywych. [Wikipedia, pol. stan 20110220]




* * *



Dualizm Natury Rzeczy 
 

Definiens:

Dualizm Natury Rzeczy przejawia się cyklicznym grupowaniem cząstek i rozpadem powstałych w wyniku tego procesu obiektów.

W przestrzeni kosmicznej cząstki mają tendencję do grupowania się w planety, gwiazdy, galaktyki itp., każdy obiekt astronomiczny jest pojedynczym ośrodkiem koncentracji materii. Obiekty większe pochłaniają mniejsze. Najsilniej koncentrują materię tzw. czarne dziury. Gdy dochodzi do przekroczenia pewnych wartości granicznych skoncentrowana w ten sposób materia eksploduje tworząc tzw. Wielki Wybuch.

Ziemskie warunki grawitacyjne, szczególnie w przestrzeniach wodnych powodują, że grupujące się cząstki, po przekroczeniu pewnej wartości granicznej samoistnie rozpadają się. Specyficznym rodzajem tego typu cząstek są cząstki typu RPD oraz ich ewolucyjni sukcesorzy jakimi są replikatory syntetyzujące.

Dualizm Natury Rzeczy wynika ze skłonności cząstek chemicznych do łączenia się z innymi cząstkami, która może należeć do przedziału: od zdecydowanej chęci łączenia się do zdecydowanej niechęci – czyli dwóch czynników przeciwstawnych z charakterystyczną pulą stanów pośrednich pomiędzy nimi.

 


 

Uwagi:

  • Heraklit z Efezu:
    Tego świata, jednego i tego samego świata wszechrzeczy, nie stworzył ni żaden z bogów, ani żaden z ludzi, lecz był on, jest i będzie wiecznie żyjącym ogniem zapalającym się według miary i według miary gasnącym."

  • Aleksander Gudzowaty

    [...] cokolwiek występuje w świecie (także we wszechświecie), podlega obiektywnemu i obiektywnie działającemu „prawu koncentracji” – zapewne jednemu z „praw natury”. To model rozwoju, a raczej model podążania do eksplozji będącej nieruchomym rezultatem każdej koncentracji. [str. 235]

  • Portal wiedzy
    Zakłada się (obecnie nie jest to zupełnie pewne), że jeśli gęstość materii we wszechświecie przekracza określoną wielkość krytyczną, to końcem jego ewolucji będzie Wielki Kolaps - zapadnięcie się całej materii w czarnej dziurze. Po nim nastąpi być może ponowny Wielki Wybuch.

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Duo-definienda 
 

Definiens:

Innymi słowy: "Dwuznaczny".
Dwa (lub więcej)) definienda dla jednego definiens

Dwa (lub więcej) znaczeń pod jedną nazwą

 


 

Uwagi:

  • Przykładem duo-definienda jest "bogacz" - osoba posiadająca ogromy majątek, w domyśle zgromadzony nieuczciwie. Ayn Rand w książce "Atlas zbuntowany" udowodniła, że bogatym można stać się na dwa sposoby:
    a/. poprzez produkowanie dóbr i ich wymianę na wolnym rynku - tego typu ludzi nazwała Atlasami, oraz
    b/. poprzez stosowanie różnego rodzaju przemocy - tych ludzi ochrzciła mianem Grabieżców.

    Bogacz - maker
    bogaty przez wytwarzanie zasobów
    i ich dobrowolną wymianę z innymi
    Bogacz - taker
    bogaty ponieważ gromadzi zaoby
    poprzez kradzież, grabież lub rozbój

 

Pojęcia skojarzone:

 

Cytaty z literatury:




* * *



Duo-definientia 
 

Definiens:

Innymi słowy: "Dwojga imion".
Dwa (lub więcej) definientia służą do nazwania tego samego definiendum

Dwie (lub więcej) nazwy określają to samo znaczenie

 


 

Uwagi:

  • W języku technicznym słowa „Układ” i „System” znaczą dokładnie to samo.

  • w naukowym języku stateczność i stabilność to to samo i szkoda czasu na dociekanie czym się oba te pojęcia od siebie różnią. Ponieważ logika nie dopuszcza by dla jednego definiensa (treści definicji) były dwa definienda (wyrażenia definiowane) trzeba było coś z tym fantem zrobić. Dlatego Fizyka Życia używa wyłącznie słów o charakterze kosmopolitycznym - czyli „system” i „stabilność”, oddalając w niebyt z używanego języka polskiego „układ” i „stateczność”.

  • „Twórczość” to definiendum polskie, a „kreatywność” to drugie definiendum tego samego definiensa z tym tylko, że pochodzi z łaciny.

 

Pojęcia skojarzone:

 

Cytaty z literatury:




* * *



Dychotomia myślenia 
 

Definiens:

to sposób myślenia charakteryzujący się postrzeganiem zjawisk wyłącznie w ich skrajnych aspektach. Dychotomia myślenia jest charakterystycznym elementem myślenia redukcjonistycznego i na zasadzie klątwy wiedzy blokuje cztery rodzaje wyższych poziomów myślenia: myślenie systemowe, myślenie mnogościowe, myślenie teoriogrowe, myślenie życiowe. Dychotomia myślenia jest przez większość ludzi i dość często używana jako mechanizm obronny.

 


 

Uwagi:

  • Przykładami dychotomii myślenia są:

    • dobrzy – źli;
    • prawdziwy – fałszywy;
    • winny – niewinny;
    • my – oni;
    • przyjaciel – wróg;
    • zasady – brak zasad;
    • tyrania – wolność;
    • demokracja – dyktatura;
    • sprawiedliwość – niesprawiedliwość;
    • naturalny – nienaturalny;
    • cywilizowany – barbarzyński;
    • kapitalistyczny – marksistowski.

  • Dychotomia myślenia jest przez większość ludzi i dość często używana jako mechanizm obronny.

  • Według Edwarda de Bono dychotomia jest jedną ze skaz tradycyjnego myślenia człowieka, ponieważ uniemożliwia dostrzeżenia całego spektrum danych zjawisk lub tego, co jest pomiędzy nimi. Takie myślenie pełne jest pojęć-pułapek, jak wolność, sprawiedliwość, demokracja, imperializm. Myślenie w pobliżu tych pułapek jest praktycznie niemożliwe, ponieważ natychmiast zostaje się wessanym przez utrwalone wzorce [patrz Syndrom Machiavellego - przyp. JF], których nie można zakwestionować. Przykład: jeżeli kwestionuje się demokrację, jest się faszystą, jeśli mówi się o socjalizmie, to jest się marksistą itd. Polaryzacja jest tak zdecydowana, że nie dopuszcza żadnego „pomiędzy”.
    [Wikipedia, pol., stan 2016.11.05]




* * *



Dylemat  
 

Definiens:

(greckie: δί-λημμα oznacza "podwójna propozycja") to sytuacja w matematycznej teorii gier, w której mamy dwie możliwości, przy czym wybór jednej z nich powoduje określone korzyści i określone straty, a wybór drugiej inne korzyści i inne straty.

Obie te możliwości zwane są parą dylematu.

 


 

Przykłady par dylematu:

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Dylemat aresztowanych 
 

Definiens:

Kluczowy w matematycznej teorii gier przykład ilustrujący ortogonalność Ja/Grupa.

 

Ryc. Ilustracja Dylematu Aresztowanych

 

Wyobraźmy sobie, że aresztowano Jana i Ewę podejrzanych o udział w przestępstwie, zagrożonym karą 10 lat pozbawienia wolności. Jednak do skazania prokurator nie ma dostatecznych dowodów. Może jednak każdą z tych osób skazać, jeśli druga złoży fałszywe zeznanie obciążające. Składa zatem Ewie (i Janowi) następującą propozycję: Ewo (Janie) zeznaj fałszywie przeciwko Janowi (Ewie), to puszczę cię wolno, jeśli nie zeznasz to posadzę ciebie dwa lata, paragraf się znajdzie.

W zależności od tego co każdy z nich zrobi efekt końcowy może być następujący:

  1. jeśli zachowają się lojalnie wobec siebie i będą milczeć, można ich będzie skazać tylko na dwa lata więzienia za jakieś mniejsze występki.
    Bilanse: Grupy=-4, Jan=-2, Ewa=-2;

  2. oboje mogą złożyć fałszywe zeznanie, każdy z nich będzie obciążać drugiego; wtedy co prawda nie dostaną maksymalnej kary, ale oboje otrzymają wyroki po 5 lat.
    Bilanse: Grupy=-10, Jan=-5, Ewa=-5;

  3. Natomiast gdy jedna osoba złoży fałszywe zeznanie przeciwko drugiej natomiast druga nie, wówczas druga osoba zostanie skazana na 10 lat odsiadki, natomiast pierwsza wyjdzie na wolność.
    Bilanse: Grupy=-10, Jan=0, Ewa=-10; (lub odwrotnie: Jan=-10, Ewa=0;)

Rozprawy obu aresztowanych są niejawne i żaden z nich nie wie, co zrobi ten drugi: czy zezna, czy też nie. Dylemat polega na tym, co ja jako gracz mam zrobić? Najlepsza sytuacja zachodzi, gdy ja go obciążę, a on mnie nie. Jednak nie jestem głupi i wiem, że tamten też to wie. Co zrobić? Nie obciążać się nie opłaca, bo a nóż tamten mnie obciąży – i wtedy trafiam do więzienia na 10 lat. Bezpiecznie jest go obciążyć, bo jest szansa, co prawda mała, że tamten akurat mnie nie obciąży i wtedy zostanę puszczony wolno. Dylemat pogłębia się, gdy aresztanci przebywają w tej samej celi i mogą się dogadać. Oczywiście ustalą, że nie będą się nawzajem oskarżać, ale jakież katusze będą przeżywali podczas swojej rozprawy! Oszukać czy nie oszukać? Oszuka czy nie oszuka?

Dylemat aresztowanych jest świetną ilustracją tego, że

  • wynik gry nie zależy wyłącznie od akcji pojedynczego gracza, lecz i od tego, jaki ruch wykona drugi gracz,

  • by grupa osiągała maksymalne korzyści, wszyscy jej członkowie muszą przestrzegać ustalonych umów,

  • maksymalny zysk osobisty osiąga ten kto nie dotrzymuje ustalonych umów podczas gdy pozostali lojalnie ich przestrzegają,

  • informacja (w postaci konkretnych decyzji) steruje światem materialnym (konkretny wymiar kary).

 


 

Pojęcia skojarzone:

 

Linki:




* * *



Dylemat „ja/grupa” 
 

Definiens:

Kluczowy dla teorii gier dylemat odnoszący się do społeczeństw. Interesy partykularne jednostek i grup spłecznych są na tyle silne, że wszyscy członkowie społeczeństwa nie są w stanie zachowywać się prospołecznie. Najbardziej dla jednostki opłaca się działać egoistycznie, gdy reszta działa prospołecznie.

Ortogonalność ja/grupa przejawia się tym, że bogacenie się jednostek zubaża społeczeństwo, w którym te jednostki działają.

W większości przypadków tak zwanych "życiowych" tabele wypłat są w naturalny sposób tak ustawione, że egoizm jednostek powoduje całkowitą stratę społeczną, tzn nawet te jednostki w dłuższym wymiarze czasowym tracą, a spowodowane jest to zubożeniem społeczeństwa. Dla przykładu: stan posiadania kacyków komunistycznych w krajach Europy Wschodniej pod koniec XX wieku był niższy niż przeciętnego obywatela takich krajów Europy Zachodniej, jak Niemcy, Anglia czy Francja.

 


 

Uwagi:

  • Opis tego dylematu pióra Rafała A. Ziemkiewicza:
    Wolny rynek – istotą problemu jest to, będąc potrzebnym wszystkim jako społeczeństwu, jest zarazem niepotrzebny nikomu konkretnie, żadnej grupie społecznej, jeśli myśli ona o swoich własnych interesach. Wolny rynek jest najlepszym sposobem zapewnienia cywilizacyjnego sukcesu, wzrostu dobrobytu i poziomu życia. Ale patrząc z punktu widzenia każdego z osobna, to i robotnikowi, i rolnikowi, i politykowi, i nade wszystko urzędnikowi wygodniej jest, gdy można na żywioł ingerować, targować się, dotować i tak dalej. Wbrew stereotypowi tak jest wygodniej również przedsiębiorcy. Im lepiej mu się powodzi, tym mniej mu w smak, że ktoś robi konkurencję, że zmusza do ciągłego starania się o niższe ceny i wyższą jakość, że wręcz może go puścić z torbami. Bogacz woli poczucie bezpieczeństwa, jakie daje mu zblatowanie się z władzą i uzyskanie w zamian za sponsoring gwarancji, że zachowa swą wysoką pozycję. Na dobrą sprawę za wolnym rynkiem są tylko ci, którzy właśnie się dorabiają, wspinają na wymarzone społeczne wyżyny. Ale i to tylko do czasu, aż im się uda.

    Myślę czasem, że ułożenie tej społecznej kostki Rubika - przyjęcie wolą większości czegoś, co jest dobre dla wszystkich razem wziętych, ale złe dla każdej z grup z osobna - to swego rodzaju egzamin dojrzałości, jaki zadała nam Opaczność albo, jak kto woli, jakaś obserwująca nas z dala Kosmiczna Jaźń. Na razie nie wypadamy najlepiej [Rafał A. Ziemkiewicz, „W skrócie”]

    To nie żadna kosmiczna jaźń, lecz Fizyka Życia. Dążność systemów społecznych polega na ciągłych oscylacjach pomiędzy biegunami tego i innych dylematów.

  • Tragedia wspólnego pastwiska: koncepcja mikroekonomiczna omawiająca pułapkę społeczną, w której indywidualny zysk jednego z uczestników społeczności prowadzi do strat dla społeczności jako całości. Koncepcja prowadzi do wniosku, że nieograniczony dostęp do ograniczonych dóbr publicznych – np. pastwiska – prowadzi do ich wyeksploatowania.

  • Dobór odbywa się na kilku poziomach. Z jednej strony mamy klasyczny dobór w rozumieniu Darwina, w którym rywalizują ze sobą poszczególne osobniki. Ale poza tym jednostki tworzą grupy, które konkurują ze sobą jako zespoły.(...) To sprawa absolutnie fundamentalna (...) Homo sapiens ukształtował się pod wpływem wzajemnej interakcji między doborem indywidualnym i grupowym, przy czym selekcja indywidualna odpowiada za większość tego, co nazywamy „grzechem”, a selekcja grupowa – za większość cnót. Znajdujemy się w ustawicznym konflikcie między poświęceniem dla wspólnoty a egoizmem i walką o własne korzyści. - Edward O. Wilson

 

Cytaty z literatury:




* * *



Dylemat korzyści

„krótko-/długoterminowych”
 
 

Definiens:

Klasyczny dylemat w którym należy dokonać wyboru pomiędzy "mniej ryzykownym i niższym zyskiem osiaganym teraz", a "bardziej ryzykownym ale większym zyskiem osiąganym w przyszłości".




* * *



Dylemat Madisona
 

Definiens:

Patrz Kluczowy dylemat rządzenia




* * *



Dylemat S-nastu 
 

Definiens:

Kluczowy dla Fizyki Życia dylemat odnoszący się do przeżycia gatunku: albo gatunek poddany jest silnej selekcji naturalnej (patrz rysunek "S-nastu doskonalenie") i trwa jako gatunek albo gatunek żyje w warunkach słabej funkcji selekcyjnej (patrz rysunek "S-nastu uwstecznianie") stając się coraz mniej przystosowanym do warunków otoczenia.

W tym drugim przypadku są dwa niebezpieczeństwa:

  1. coraz większy koszt przeżycia
  2. degeneracja projektów genetycznych do takiego stopnia, że rozmnażanie (płciowe) staje się niemożliwe.

 


 

Uwagi:

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Dylemat talidomidu
 

Definiens:




* * *



Egoizm
 

Definiens:

to zachowanie obiektu żywego polegające na wyłącznej trosce o swoje własne dobro




* * *



Ekosystem 
 

Definiens:

Ekosystem danej przestrzeni składa się z dwóch składników:

  • biocenozy – czyli ogół organizmów występujących w tej przestrzeni powiązanych ze sobą różnymi oddziaływaniami (sprzeżeniami)

  • biotopu – czyli nieożywionych elementów tej objętości, na przykład: podłoża, wody, powietrza, drutów telefonicznych.

Ekosystem stanowi funkcjonalną całość, w której zachodzi wymiana resergii (materii, energii i informacji) między biocenozą i biotopem.

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Eksperyment 2,4,6 
 

Opis:

Eksperyment ten udaje się tylko wówczas gdy poddane mu osoby nic nie wiedzą na jego temat. Eksperyment przeprowadza się z jedną osobą.

 

Przebieg eksperymentu "2,4,6"

Prowadzący pokazuje napisany na tablicy trzylementowy ciąg liczb "2,4,6" i wyjaśnia osobie badanej na czym eksperyment polega, mówiąc:

  • Ten trzyelementowy ciąg został napisany zgdnie z pewną regułą.
  • Twoje zadanie polega na odgadnięciu tej reguły.
  • Żeby to zrobić podawaj swoje własne trzyelementowe ciągi, a ja będę cię informował czy są one zgodne z tą regułą, czy nie.
  • Uwaga, ciągów możesz podawać ile tylko chcesz, jednak regułę możesz podać tylko raz. Jeśli to co powiesz będzie tą regułą - wygrywasz, jeśli nie - przegrywasz.
  • Czy masz jakieś pytania? Czy mam coś jeszcze wytłumaczyć?
  • Jeśli badany nie ma pytań, można rozpocząć eksperyment.
  • Badany podaje trzyelementowy ciąg, prowadzący zapisuje go i z prawej strony, po chwili analizy, stawia znak plus jeśli ciąg spełnia regułę lub znak minus jeśli jej nie spełnia.
  • Eksperyment trwa do momentu, aż badany mówi, że wie jaka jest reguła. Wówczas podaje ją, a eksperymentator informuje czy jest to prawda czy nie.
  • Reguła prowadzącego jest prosta: "następna liczba jest większa od poprzedniej"

Najlepiej jest wykonywać ten eksperyment po kolei na kilku osobach, przy czym nowobadany wchodzi do sali i po eksperymencie zostaje tak by obserwować zachowania kolejnych osób poddanych badaniu.

 

Elementy charakterystyczne eksperymentu "2,4,6"

Z reguły większość badanych

  • pojmuje "wszystko i od razu" i nie prosi o dalsze wyjaśnienia.
  • po wyobrażeniu sobie swojej reguły podaje takie ciągi, które ją spełniają, popełniając tym samym błąd polegający na tym, że przestaje szukać reguły prowadzącego, natomiast podaje reguły, które mają utwierdzić go w przekonaniu, że to własnie jego reguła jest słuszna.

 


 

Uwagi:

  • Obserwacje badacza niezależnego, który przeprowadził ten eksperyment na grupie młodych ludzi - studentów/absolwentów kierunków ścisłych:

    • Im dalej od studiów (szczególnie technicznych) tym większa szansa na „złapanie się” (przegranie)
    • Osoby skrajnie matematyczne od razu widzą kilka możliwych zależności więc ich wyniki nie są miarodajne
    • Warto zapytać post factum osobę, jakie była jej pierwsza teza, osoby ukierunkowane matematycznie mówią, że od razu widzieli kilka możliwych opcji (które im się rzuciły w oczy).
    • Przy okazji anegdota – na studiach (tutaj akurat z MIMUWu) zdarza się, że prowadzący nie widzą prostych rozwiązań problemu (nauczeni szukać skomplikowanych), a z kolei studenci ukierunkowani na proste i szybkie rozwiązanie problemu je znajdują.

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Eksperyment Asch'a 
 

Definiens:

Szczegółowy opis eksperymentu Asch'a.

Jeden z najważniejszych dla Fizyki Życia eksperymentów socjologicznych, ukazujący, że dwoma głównymi przyczynami zachowań konformistycznych są:

  1. Konformizm normatywny czyli podporządkowanie się zdaniu grupy w obawie, że gdy wyrazi się własne prawdziwe i odmienne zdanie, to grupa przestanie nas akceptować.
  2. Konformizm informacyjny czyli podporządkowanie się zdaniu grupy gdy sami nie mamy rozeznania w temacie lub jesteśmy niezdecydowani.

 


 

Linki:

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Eksperyment Calhoun'a 
 

Definiens:

Jeden z najważniejszych dla Fizyki Życia eksperymentów socjologicznych, ukazujący, że zbyt dobre warunki egzystowania populacji mogą doprowadzić jej samozagłady wynikającej ze spadku rozrodczości do zera.

 

Pełny opis Eksperymentu Calhoun'a

 


 

Uwagi:

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Eksperyment Jones'a 
 

Definiens:

Jeden z najważniejszych dla Fizyki Życia eksperymentów socjologicznych, ukazujący, że stosując odpowiednie procedury można przekształcić zwykłych ludzi w ludzi o skrajnych przekonaniach i skrajnych zachowanach (faszystów) w ciągu zaledwie 5 dni.

Ron Jones, nauczyciel historii w amerykańskim liceum, zapytany, jak to się satło, że ludność niemiecka akceptowała zachowania faszystów w czasie II wojny światowej postanowił przeprowadzić eksperyment. W ciągu pięciu dni, Jones przeprowadził serię ćwiczeń w swojej klasie, mających na celu wzmocnienie dyscypliny grupowej i poczucia przynależności do grupy. Celem tych ćwiczeń było zamodelowanie pewnych chcarkterystycznych cech ruchu nazistowskiego.
[Wikipedia, eng., stan 2015.05.12]

Pełny opis Eksperymentu Ron'a Jones'a

 


 

Linki:

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Eksperyment Milgram'a 
 

Definiens:

Jeden z najważniejszych dla Fizyki Życia eksperymentów socjologicznych, ukazujący:

  1. Skłonność ludzi do podporządkowania się autorytetom, która jest u ludzi olbrzymia (w niektórych wariantach badania nawet 93% osób stosowało najsilniejsze szoki).
  2. Posłuszeństwo wobec władzy jest zakorzenione w nas, zależy również od wychowania.
  3. Tendencję do słuchania rozkazów, jeśli autorytet wydającego rozkazy jest uznawany jako moralnie słuszny lub oparty na prawie. To podporządkowanie się prawowitej władzy nabywane jest, na przykład, w rodzinie, szkole i miejscu pracy.

.

 


 

Linki:

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Eksperyment Więzienny 
 

Definiens:

Jeden z najważniejszych dla Fizyki Życia eksperymentów socjologicznych, ukazujący że ludzie są a/. istotami programowalnymi; b/. fakt spełniania danej roli społecznej determinuje nasze zachowanie; c/. ale to zachowanie nie musi być takie samo w przypadku wszystkich członków danej grupy społecznej.

Poniższy opis oparty jest głównie o Wikipedię [pol. i eng. stan 2016.03]. Oryginalny tekst z Wikipedii jest szary, moje zmiany są wyróżnione kolorem czarnym.

 

Opis eksperymentu:

Ogłoszenie
W lokalnej gazecie pojawiło się ogłoszenie, w którym oferowano 15 $ za dzień udziału w eksperymencie (ok. 86 $ po uwzględnieniu inflacji). Ponad 70 ochotników przebadano pod kątem kryminalnej przeszłości, problemów zdrowotnych i psychicznych. Ostatecznie wytypowano spośród nich 24 studentów z Kanady i Stanów Zjednoczonych.

Przygotowanie
Piwnice stanfordzkiego wydziału psychologii przerobiono na więzienie w oparciu o opinie byłych więźniów i personelu więziennego. Wymieniono w tym celu drzwi trzech sal, zastępując je stalowymi kratami. Końce 9-metrowego korytarza, stanowiącego „główny dziedziniec”, zabito deskami. Urządzono również trzy inne pomieszczenia: przebieralnię dla strażników, pokój wartownika oraz biuro dyrektora więzienia. Przełożonym obiektu został sam Zimbardo, co jak sam później stwierdził: „było poważnym błędem w założeniach” i zaangażowało go zbyt emocjonalnie w eksperyment.

Obraz rejestrowała kamera umieszczona w otworze na jednym z końców głównego korytarza. Rozmowy więźniów były podsłuchiwane. Więzienie pozbawione było okien i zegarów.

Strażnikom pozwolono wybrać umundurowanie i wyposażenie w pobliskim sklepie militarnym (ten zabieg miał silniej związać tę część uczestników z nowym więzieniem). Zdecydowali się oni na koszule w kolorze khaki, pałki policyjne i czarne okulary, uniemożliwiające kontakt wzrokowy. Zimbardo nie poinstruował dokładnie strażników, jak powinni się zachowywać. Powiedział tylko, że mają stać na straży prawa i porządku a pałki policyjne traktować jedynie jako symboliczną broń. Poinformowano ich także, że w razie ucieczki więźniów eksperyment dobiegnie końca. Strażnikom zabroniono używania przemocy fizycznej w stosunku do więźniów. Reszta pozostawała w ich gestii.

9 strażników pracowało trójkami w czasie 8-godzinnych zmian (z możliwością wezwania wsparcia). Trzy cele mieściły po trzech więźniów. Pozostali uczestnicy mieli zostać wezwani w razie potrzeby.

Uczestnicy eksperymentu zostali poinformowani, że w razie wytypowania ich na więźniów będą otrzymywali minimalne racje żywnościowe, a część ich praw obywatelskich zostanie ograniczona.

Zatrzymanie
Pierwszy dzień w niczym nie przypominał eksperymentu naukowego. Nieświadomi uczestnicy projektu (więźniowie) zostali aresztowani przez policję we własnych domach. Przedstawiono im zarzuty (napad z bronią w ręku i włamanie), odczytano prawa i skutych kajdankami odwieziono do pobliskiego komisariatu (policja zgodziła się współpracować z badaczami). Na miejscu ich spisano, zdjęto odciski palców i zamknięto w celi, przewiązując uprzednio oczy.

„Więźniowie” zostali odeskortowani do „uniwersyteckiego więzienia”, gdzie po przywitaniu przez naczelnika i powtórzeniu ciążących na nich zarzutów, zostali dokładnie przeszukani i rozebrani do naga. Następnie poddano ich procesowi odwszenia za pomocą aerozolu.

Zasady panujące w więzieniu
Skazańcy zostali ubrani w długie białe koszule z numerem identyfikacyjnym po obu stronach. Do prawej stopy każdego z nich umocowano ciężki łańcuch zapięty na kłódkę. Czapkę stanowiła damska pończocha. Przygotowany w ten sposób strój miał ich upokorzyć i maksymalnie ujednolicić.

Więźniowie musieli zwracać się do strażników formułą „Panie oficerze penitencjarny”, a do siebie jedynie po numerze identyfikacyjnym. Aby utrwalić je w ich pamięci, strażnicy organizowali kilkakrotnie w ciągu każdej zmiany „odliczania”. Początkowo więźniowie nie traktowali ich poważnie, manifestując przy tym chętnie swoją niezależność. Strażnicy nie byli jeszcze zdolni zmusić ich do posłuszeństwa.

Popularną formą karania były pompki. Pozornie niegroźne, stały się z czasem metodą poniżania więźniów (zwłaszcza, kiedy strażnik stawiał nogę na odbywającym karę, albo kazał na nim siadać innemu więźniowi).

Bunt i jego konsekwencje
Drugiego dnia eksperymentu wybuchł bunt. Więźniowie zabarykadowali się w celach, zdjęli czepki i zerwali numery identyfikacyjne. Zaczęli drwić ze strażników. Ci wezwali do pomocy inną zmianę i razem potraktowali skazańców dwutlenkiem węgla z gaśnicy. Zszokowani więźniowie zostali rozebrani, ich łóżka wyprowadzono na korytarz, a inicjatorów buntu zamknięto w izolatkach. Innych zmuszono do robienia pompek, odmówiono im posiłków i poduszek.

Strażnicy wyciągnęli wnioski z minionych zdarzeń i zgodnie z sugestią jednego z nich, postanowili „podejść więźniów psychologicznie a nie fizycznie”. W tym celu stworzono specjalną „celę uprzywilejowanych”, w której znalazły się łóżka, lepsze posiłki (spożywane w obecności pozostałych, którym tymczasowo zakazano jeść) i odebrane uprzednio ubrania. Ponadto uprzywilejowani mogli myć zęby i brać kąpiele.

Po połowie dnia „uprzywilejowanych” wysłano z powrotem do zwykłych cel, a na ich miejsce wprowadzono niektórych z inicjatorów buntu. Więźniowie poczuli się zdezorientowani. Pojawiły się spekulacje o współpracy „uprzywilejowanych” ze strażnikami. Relacje w poszczególnych grupach zupełnie się zmieniły. Strażnicy zjednoczyli się w obliczu zagrożenia, solidarność więźniów uległa skruszeniu.

Strażnicy zaczęli traktować więźniów znacznie surowiej. Możliwość wyjścia do toalety zależała od ich humoru. Po godzinie 22 więźniowie korzystali z wiader pozostawionych w celach, których czasem nie pozwalano im opróżniać. Strażnicy wykazywali się szczególną bezwzględnością po zmroku, myśląc, że nie są obserwowani przez badaczy.

Więzień nr 8612
Po 36 godzinach eksperymentu więzień o numerze 8612 zaczął wykazywać szereg niepokojących objawów. Na zmianę zachowywał się agresywnie i wybuchał płaczem, miał „zdezorganizowany sposób myślenia”. Strażnicy i naukowcy podejrzewali go o próbę oszustwa. Badający go specjalista zaproponował mu bycie informatorem w zamian za łagodniejsze traktowanie przez strażników. 8612 miał przemyśleć tę propozycję.

Podczas następnego odliczania więzień powiedział do pozostałych: „nie możecie stąd wyjść, nie da się przerwać eksperymentu”. Później stracił nad sobą panowanie: krzyczał i przeklinał. Dopiero wtedy badacze postanowili go wypuścić. Wśród więźniów umocniło się przekonanie, że to nie eksperyment, tylko prawdziwe więzienie.

Odwiedziny
Następnego dnia urządzono odwiedziny dla rodziny i przyjaciół. Aby sprawić dobre wrażenie wyczyszczono całe więzienie, więźniom pozwolono się umyć i zjeść obfity posiłek, a nawet włączono muzykę przez interkom. Dla wzmocnienia pozytywnego efektu, przyjmowaniem gości zajmowała się cheerleaderka.

Przybyli musieli znieść szereg niedogodności przed zobaczeniem się z bliskim: zezwolenie wydawał każdorazowo naczelnik więzienia (Zimbardo), na spotkanie trzeba było czekać około pół godziny, wizyty były ograniczone do 10 minut, mogły w nich uczestniczyć tylko 2 osoby i przebiegały w obecności strażnika. Część odwiedzających zwróciła uwagę na zły stan swoich bliskich, ale pod wpływem autorytetu organizatorów eksperymentu rezygnowali z jakichkolwiek działań.

Plan ucieczki
Jeden ze strażników podsłuchał więźniów omawiających plan ucieczki. Zgodnie z nim, wypuszczony wcześniejszej nocy nr 8612 miał zebrać kilku przyjaciół, wtargnąć do więzienia i uwolnić pozostałych. Naukowcy i strażnicy postanowili udaremnić ten plan za wszelką cenę.

Pierwszym krokiem było umieszczenie na miejscu nr 8612 nowego więźnia, który był współpracownikiem i informatorem „władzy”. Następnie Zimbardo zgłosił się do miejscowej policji z prośbą o przeniesienie więźniów do prawdziwego więzienia. Prośba została jednak odrzucona. Ostatecznie zdecydowano się rozebrać wszystkich więźniów, założyć im na głowy worki, skuć razem i przetransportować do magazynu, gdzie mieli przeczekać „włamanie”. Zimbardo liczył, że „włamywacze” zastaną na miejscu tylko jego, który obwieści im, że eksperyment dobiegł końca i wszyscy zostali zwolnieni. Później praca więzienia miała wrócić do normy. Rozważano również zwabienie byłego więźnia nr 8612 i aresztowanie go ponownie, tłumacząc to „fałszywymi przesłankami” wcześniejszego zwolnienia.

Ostatecznie nikt nie wtargnął do więzienia. Zimbardo odwiedził natomiast Gordon Bower, współlokator z czasów uniwersytetu w Yale, który chciał przyjrzeć się wynikom eksperymentu. Zasugerował on Zimbardo, że całe przedsięwzięcie odbiega od obiektywizmu i za bardzo angażuje emocjonalnie jego organizatorów. Zimbardo docenił jego spostrzeżenie dopiero „znacznie później”, stwierdzając, że zachowywał się bardziej jak dyrektor więzienia niż badacz naukowy.

Zemsta
Po niedoszłym włamaniu strażnicy nasilili prześladowania wobec więźniów. Zmuszano ich do czyszczenia muszli toaletowych gołymi rękoma, robienia pompek, pajacyków i odliczeń, które przeciągały się nawet do kilku godzin.

Wizyta księdza
W celu zbadania wpływu stworzonej atmosfery na więźniów, naukowcy zaprosili do współpracy katolickiego księdza, byłego kapelana więziennego. Odbył on osobiste spotkanie z niemal każdym z więźniów. Połowa z nich przedstawiła się za pomocą swojego numeru identyfikacyjnego.

Więzień nr 819 nie chciał widzieć się z księdzem, prosząc natomiast o wizytę lekarza. Podczas rozmowy z Zimbardo załamał się i wybuchnął płaczem. Równocześnie jeden ze strażników ustawił pozostałych więźniów w szeregu i kazał im głośno powtarzać: „więzień nr 819 jest złym więźniem. Przez to, co zrobił więzień nr 819 w mojej celi jest bałagan, Panie Władzo”. Zgromadzeni wykrzyczeli to kilkakrotnie. Gdy dotarło to do uszu więźnia nr 819, załamał się po raz kolejny. Mimo że był chory, chciał wrócić i udowodnić, że nie jest złym więźniem. Uspokoił go dopiero Zimbardo, tłumacząc, że to tylko eksperyment naukowy, a nie prawdziwe więzienie.

Komisja
Następnego dnia część więźniów stanęła przed komisją, która miała rozważyć ich warunkowe zwolnienie. Na jej czele stanął wspomniany wcześniej eks-więzień i konsultant grupy Zimbardo. Większość więźniów gotowa byłaby zrezygnować z należnych im pieniędzy w zamian za natychmiastowe zwolnienie. Złożone przez nich wnioski o wypuszczenie miały zostać rozpatrzone w bliżej nieokreślonym terminie, na co więźniowie (nie czujący się już zupełnie jak uczestnicy eksperymentu) milcząco wyrazili zgodę.

Przerwanie
Eksperyment zakończono już szóstego dnia z dwóch powodów. Strażnicy zaczęli dopuszczać się coraz bardziej gorszących praktyk, m.in. zmuszając więźniów do symulowania aktów homoseksualnych. Ponadto Christiana Maslach, doktor ze Stanfordu, stanowczo sprzeciwiła się eksperymentowi po tym, jak przeanalizowała jego zgubny wpływ na psychikę więźniów. Była to pierwsza osoba, która zanegowała moralną stronę eksperymentu.

 

Wnioski:

  1. Typy strażników
    Wśród strażników można było wyróżnić trzy podstawowe typy zachowań:
    Prawi: Pierwsza grupa była surowa, choć sprawiedliwa.
    Ludzcy: Strażnicy z drugiej grupy starali się nie krzywdzić więźniów i udzielać im „drobne przysługi”.
    Oprawcy: Pozostali natomiast znajdowali satysfakcję w znęcaniu się nad skazańcami, mimo że żaden test osobowości nie wykazywał u nich takich tendencji.

    Wszystkich strażników łączyło jedno: nie odmawiali wykonania żadnego rozkazu (Patrz eksperyment Milgram'a).

  2. Zachowanie więźniów
    Więźniowie radzili sobie na różne sposoby z atmosferą podległości i poniżenia. Początkowo niektórzy z nich przeciwstawiali się i bili ze strażnikami. Czterech więźniów zareagowało załamaniem emocjonalnym, u jednego stres spowodował wysypkę psychosomatyczną. Część stała się „dobrymi więźniami”, którzy wykonywali wszystkie rozkazy strażników. Więźniowie jako grupa zostali całkowicie rozproszeni i zdominowani przez strażników.

  3. Systemowość & Programowalność
    Wykonywanie danej roli społecznej (pełnienie danej funkcji, wykonywanie danego zawodu, bycie członiek danej grupy społecznej) wpływa na zachowanie osoby i kształtuje jej osobowość. Z kolei eksperyment "Studium potwora" Wendell'a Johnson'a pokazuje, że ten wpływ może być trwały.

 


 

Uwagi:

  • Inna nazwa tego eksperymentu to "Eksperyment Stanfordzki".

  • Film dokumentalny Cicha furia: Stanfordzki eksperyment więzienny 1/5 - w dniu 2016.03.12 94 777 wyświetleń.
    Film dokumentalny Cicha furia: Stanfordzki eksperyment więzienny 2/5 - w dniu 2016.03.12 30 988 wyświetleń.
    Film dokumentalny Cicha furia: Stanfordzki eksperyment więzienny 3/5 - w dniu 2016.03.12 24 617 wyświetleń.
    Film dokumentalny Cicha furia: Stanfordzki eksperyment więzienny 4/5 - w dniu 2016.03.12 24 478 wyświetleń.
    Film dokumentalny Cicha furia: Stanfordzki eksperyment więzienny 5/5 - w dniu 2016.03.12 20 696 wyświetleń.

  • Władysław Szpilman w książce "Pianista" tak pisał o żydowskiej grupie kolaborantów w warszawskim getcie - "Składała się głównie z młodych ludzi, pochodzących z zamożnej warstwy. Mieliśmy wśród nich sporą grupę znajomych i tym większe ogarniało nas obrzydzenie, im wyraźniej zauważaliśmy, jak jeszcze niedawno przyzwoici ludzie, którym podawało się rękę i których traktowało się jak przyjaciół, przeradzali się w kanalie. Zarazili się duchem gestapo, tak należałoby to chyba nazwać. Z chwilą kiedy wkładali mundury i czapki policyjne i dostawali pałki do ręki, stawali się zwierzętami. Ich najważniejszym celem było nawiązanie kontaktów z gestapowcami, usługiwanie im, paradowanie razem z nimi po ulicach, zadawanie szyku znajomością języka niemieckiego oraz popisywanie się przed swoimi szefami brutalnością wobec ludności żydowskiej". Zapis Szpilmana (oczywiście nie tylko ten) stał się znany dzięki niebywałej karierze jego wielkiej książki i dla bardzo wielu był nieprawdopodobnym wręcz szokiem. Niestety nie spowodował on - jak dotychczas - zmiany optyki historyków i badaczy, nie mówiąc już o publicystach. Nie spowodowały ich także zapiski Emanuela Ringelbluma, Adama Czerniakowa, świadectwa dawane w rozmowach przez Marka Edelmana, wnioski Hannach Arent zamieszczone w książce "Eichman w Jerozolimie" ani badania amerykańskiego historyka Bryana Marka Rigga. W konkluzji swych badań Ewa Kurek dochodzi do przerażającego wniosku, że "najtrudniejszą, najbardziej haniebną i brutalną część ludobójstwa Żydów wykonali sami Żydzi".
    [Źródło]

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Emergencja 
 

Definiens:

Emergencja (od łacińskiego emergo – wyłaniać się, wynurzać się) to powstawanie w systemie nowych właściwości, których nie mają pojedyncze obiekty wchodzące w jego skład. Właściwość emergentna wynika ze wzajemnego rozmieszczenia i oddziaływania elementów składowych.

 


 

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Emocje 
 

Definiens:

Emocje to typowy zbiór automatycznych reakcji obiektu żywego wywołany typowym zbiorem czynników wewnętrznych lub zewnętrznych. W skład zbioru reakcji mogą wchodzić: wydawanie komunikatów, zachowania, procesy fizjologiczne itp. Emocje zostały wbudowane w obiekty żywe przez proces ewolucji biologicznej - okazywały się bowiem najlepszymi (najszybszymi i najtańszymi) schematycznymi reakcjami na typowe bodźce, na które natykali się nasi prewoluanci.

Emocje są zdecydowanie szybsze i silniejsze od reakcji racjonalnych.

 


 

Cytaty z literatury:

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Epigenetyka
 

Definiens:

Epigenetyka jest to nauka zajmująca się badaniem dziedzicznych zmian fenotypu lub ekspresji genów spowodowanych przez mechanizmy inne niż zmiany w podstawowych sekwencji DNA, stąd nazwa epi-(greckie: ponad, powyżej) + genetyka. Zmiany te mogą powstać w wyniku podziałów komórkowych w określonych warunkach środowiskowych i będą przenoszone do końca życia komórki. Gdy proces ten przebiega w komórkach produkujących gamety, zmiany mogą zostać utrwalone aż do wygaśnięcia danej linii genowej (tzn. do momentu gdy umrze ostatni z osobników, który zmiany te odziedziczy).

 


 

Uwagi:

  • Nasze zachowanie, w tym na przykład nasze decyzje w jakich warunkach środowiskowych żyjemy, powoduje zmiany w genach powielających się naszych komórek (logiczne). proces ten może dotyczyć również komórek płciowych odpowiedzialnych za produkcję gamet (też logiczne). W związku z tym nasze zachowanie może wpływać na materiał genetyczny, który przekazujemy następnym pokoleniom (też logiczne, ale samo spostrzeżenie bombowe).




* * *



Epistemologia
 

Definiens:

Epistemologia to nauka badająca proces poznawania rzeczywistości przez człowieka.

 


 

Inne definiensy:

  • Teoria poznania

 

Uwagi:

  • (od gr. episteme – „wiedza; umiejętność, zrozumienie”; i logos – „nauka; myśl”)

  • Zajmuje się takimi problemami jak:

    • Czym jest wiedza?
    • Jak wiedza jest nabywana?
    • Co wiedzą ludzie?
    • Jak wiemy, że wiemy?

  • Empiria technologiczna nie jest naturalnie ślepym miotaniem się od jednego nieprzemyślanego eksperymentu do drugiego. Wynalazca-praktyk ma jakąś koncepcję, albo raczej - dzięki temu, czego już dokonał (albo czego inni dokonali przed nim), dostrzega mały skrawek drogi przed sobą. Sekwencja jego działań regulowana jest ujemnym sprzężeniem zwrotnym (fiasko eksperymentu wyjaśnia każdorazowo, ze nie tędy droga); w efekcie droga jego jest zygzakowata, ale dokądś dąży, ma określony kierunek. Zdobycie wiedzy teoretycznej pozwala na na dokonanie nagłego skoku naprzód. - ["Summa technologiae", St. Lem, str. 25].

    W przekonaniu wielu ludzi kreatywność nauki opiera się na tym, co nazywamy epistemologią ewolucyjną lub modelem przypadkowej zmiany (chance permutation model). Model ten zakłada, że uczeni tworzą teorie przypadkiem, z których próbę czasu – ze względu na wartość wyjaśniającą – przetrwają jedynie najlepsze. ["Nienaturalna natura nauki", Lewis Wolpert, str. 72].

    Nie ulega wątpliwości, że proces doskonalenia ewolucyjnego jest jednym ze składników procesu poznania. Świetną ilustracją tego są religie: jeśli bowiem religię (projekt memetyczny z całym arsenałem środków stosowania się do niego) rozważymy jako czynnik wiktoria, to z całej palety różnego rodzaju religii (powstających w sposób losowo wymyślany), przez wieki trwają tylko te, które przyczyniają się do trwania populacji ich wyznających. Do zilustrowania istoty tego zjawiska można użyć parafrazy znanego angielskiego wyrażenia idiomatycznego: Proof of the pudding is in the eating (jakość budyniu potwierdzana jest przez to, że się go je) - Jakość czynnika wiktoria potwierdzana jest tym, że przedłuża on trwanie populacji, a trwanie populacji przenosi na kolejne pokolenia czynnik wiktoria.

    Wydaje się, że dobrą nazwą ogólną tego mechanizmu byłoby wyłuskiwanie ewolucyjne, które w swej najbardziej ogólnej postaci dotyczy taktyk strukturytaktyk zachowań, a działa w dwóch wymiarach: jednostek i populacji, natomiast to, w jakim stopniu wpływa ono na każdy z tych wymiarów tłumaczy model zjawiska żywe walczy.

  • Auguste Comte zajmował się epistemologią i twierdził, że poznanie przebiega w trzech fazach: teologicznej, metafizycznej i pozytywnej.

    Fazy poznania

    nr w/g Auguste Comte w/g Stanisława Lema w/g Fizyki Życia
    I faza teologiczna
    w wyjaśnieniach zjawisk ludzie odwoływali się do sił nadprzyrodzonych, istot boskich lub bóstwa;
    faza myślenia magicznego faza obserwacji
    faza obserwacji i dostrzegania pewnych prawidłowości.
    II faza metafizyczna
    gdy ludzie wyjaśniają zjawiska poprzez abstrakcyjne pojęcia i rozumową spekulację (najczęściej oderwaną od rzeczywistości);
    faza empirii technologicznej faza budowy i weryfikacji modeli
    faza znajdywania relacji przyczynowo-skutkowych, budowania i weryfikowania modeli, zarówno poznawczych oraz przewidywawczych. Modele budowane są w oparciu o własne i poznane cudze doświadczenia, własne i akceptowane cudze emocje, własny i zaakceptowany cudzy zestaw pojęć, własny i większościowo akceptowany system moralny, interes własny i grup społecznych, do których się należy, środowisko kulturowe, w którym się funkcjonuje, wyuczone reguły wnioskowania.
    III faza pozytywna
    gdy ludzie formułują twierdzenia oparte na faktach i zależnościach współistnienia lub następstwa między faktami. W tej fazie ludzie mogą ustalać i przewidywać nieznane dotąd fakty. Faza ta jest tożsama z fazą naukową.
    faza wiedzy technologicznej faza pełnego poznania
    faza posiadania pełnych modeli poznawczych i najbardziej wiernych modeli przewidywawczych (w wielu sytuacjach 100% wiernych modeli opracować się nie da)
    IV   faza regulacyjna faza pełnego i powszechnego poznania
    Gdy wszystkie modele poznawcze i przewidywawcze są powszechnie znane, rozumowo akceptowane i stosowane. Gdy wszelkie zanieczyszczenia modeli i ich wykorzystanie wynikające z interesu własnego i partykularnych grup społecznych zostaną wyeliminowane.
    Z dużym prawdopodobieństwem można powiedzieć, że do fazy tej nigdy nie dojdzie.

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Empatia
 

Definiens:

Empatia - umiejętność wczuwania się w położenie innych ludzi




* * *



Energia
 

Definiens:

Energia to skalarna wielkość fizyczna informująca o tym co składa się na potencjał obiektu oraz jaka jest wartość tego potencjału.




* * *



Endosymbioza
 

Definiens:

Specyficzny rodzaj symbiozy, w którym komórki jednego organizmu żyją wewnątrz komórek lub tkanek drugiego.

 


 

Inne definiensy:

  • Endosymbioza to specyficzny rodzaj interakcji pomiędzy obiektami żywymi, który polega na tym, że jedne obiekty żywe żyją wewnątrz innych. Nie jest to nic dziwnego, z tym zjawiskiem mamy bowiem do czynienia dosłownie na każdym kroku – nawet w naszym przewodzie pokarmowym występuje tak zwana flora bakteryjna, która pomaga nam trawić pokarm. Bardzo ciekawym przykładem endosymbiozy wielopoziomowej jest koegzystencja bakterii żyjących w komórkach wszoły (Mallophaga), które z kolei są owadami pasożytującymi na ptakach i ssakach: Wszoły zjadają złuszczoną skórę, pióra i różne wydzieliny, w tym krew wypływającą ze zranień. [...] Niektóre żyją jako pasożyty wewnętrzne, wnikając do wnętrza dutki pióra ptaków. Między niektórymi wszołami a bakteriami powstał ścisły symbiotyczny związek. Bakterie żyją w mycetocytach – specjalnych komórkach tkanki tłuszczowej wszoła i pomagają mu trawić pokarm (keratynę). Wszoły pozbawione tych bakterii giną w ciągu kilku dni [www.trojszyk.com/ciek.php].

 

Uwagi:

  • Endosymbioza mylona jest z symbiogenezą, dlatego warto od razu zapoznać się z obiema definicjami.




* * *



Ewoluant 
 

Definiens:

Każdy element występujący po konkretnym elemencie w ciągu ewolucyjnym.

 


 

Uwagi:

  • Przykładowo: gatunek Homo erectus jest ewoluantem gatunku Homo, Homo sapiens ewoluantem Homo erectus, a Homo sapiens jest którymś tam z kolei ewoluantem Pan troglodytes

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Ewolucja 
 

Definiens:

W gruncie rzeczy definicja ewolucji nie jest jednoznaczna, i co więcej niejednoznaczna w dwóch wymiarach. Po pierwsze (niejednoznaczność zastosowania) używana jest zarówno jako definiendum zjawiska, które spowodowało rozwój życia na Ziemi (vide definicja nr. 1) oraz do tak zwanych cyklów życiowych (vide definicja nr. 2).

Po drugie (niepełność wytłumaczenia): Charles Darwin użył definiendum "ewolucja" do nazwania procesu odpowiedzialnego za rozwój życia na Ziemi. Niepełny opis mechanizmów tego procesu, które w tamtym czasie dostrzegli i zrozumieli między innymi Wallace i Darwin, a tak wspaniale opisał ten drugi, na długo zakorzenił się w świecie nauki, jako jedynie właściwy i wyczerpująco tłumaczący całe zagadnienie. Świat anglojęzyczny zignorował niestety informacje płynące ze świata rosyjskojęzycznego (Kropotkin, Mierieżkowski) i dlatego proces odpowiedzialny za całkowite stworzenie życia w swej poprawnej i najbardziej ogólnej postaci nie został sformułowany aż przez kolejnych 150 lat.

Jedną z prób uogólnienia było zastąpienie ewolucji (w rozumieniu jak powyżej) przez pojęcie doboru naturalnego, lecz również i to okazało się nie do końca prawdziwe.

W związku z powyższym jednym z fundamentalnych zadań Fizyki Życia stało się opracowanie pełnego i logicznego opisu procesu, który powołał życie do istnienia, dalej je rozwija i nadaje taką, a nie inną postać kolejnym pokoleniom obiektów żywych. Początkowo zaproponowano, by procesowi temu nadać nazwę gerpedelucja, jednak z powodu zamieszania jakie mogłoby to wprowadzić, głównie w odbiorze Fizyki Życia w środowisku naukowym (wbrew pozorom jednak dość konserwatywnym w przyjmowaniu nowych poglądów) Fizyka Życia posłużyła się definiendum ewolucja biologiczna. Natomiast jeśli chodzi o samo słowo ewolucja to należy je rozumieć tak, jak zaproponowali to starożytni Rzymianie, czyli jako "rozwinięcie" lub "rozwój" i nic ponad to. Z kolei gerpedelucja to definiendum abstrakcyjnego, składającego się z trzech wyodrębnionych etapów, cyklicznego procesu, który stanowi podstawę funkcjonowania ewolucji biologicznej.

 


 

Inne definiensy:

  1. Ewolucja (łac. evolutio – rozwinięcie, rozwój) - ciągły proces, polegający na stopniowych zmianach cech gatunkowych kolejnych pokoleń wskutek eliminacji przez dobór naturalny lub sztuczny części osobników (genotypów) z bieżącej populacji. Wraz z nowymi mutacjami wpływa to w sposób ciągły na bieżącą pulę genową populacji, a przez to w każdym momencie kształtuje jej przeciętny fenotyp. Zależnie od siły doboru oraz szybkości wymiany pokoleń, po krótszym lub dłuższym czasie, w stosunku do stanu populacji wyjściowej powstają tak duże różnice, że można mówić o odrębnych gatunkach. - [Wikipedia, pol., stan 201103]

  2. Ewolucja gwiazdy – w astronomii sekwencje zmian, które gwiazda przechodzi podczas swego życia, w ciągu milionów czy miliardów lat, emitując promieniowanie. - [Wikipedia, pol., stan 201103]

  3. Każda stopniowa zmiana. Ewolucja organiczna, o której często mówi się skrótowo jako o ewolucji, oznacza wszelką międzypokoleniową zmianę genetyczną w populacji. - ["O naturze ludzkiej" Edward O. Wilson]

  4. Ewolucja to proces zmian biologicznych, które powodują, że organizmy różnią się od swoich przodków. - [ "Encyklopedia ewolucji"] [Proszę zauważyć, że tu pojęcie proces użyte jest w sensie matematycznym - przyp. JF]

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Ewolucja biologiczna 
 

Definiens:

Ewolucja biologiczna to proces, który w warunkach Ziemskich powołał do istnienia i nadal kształtuje kolejne pokolenia obiektów żywych. Ewolucja biologiczna została samowzbudnie wygenerowana przez naturalne zjawisko RPD, polegające budowaniu się obiektów poprzez grupowanie cząstek chemicznych, ich rozpadaniu się i ponownej ich rekonstrukcji oraz innego naturalnego zjawiska polegajacego na syntezie białek w oparciu o informacje zapisane w cząstkach DNA i RNA, które oprócz tego, że sa cząstkami typu RPD, stanowią również nośniki informacji, na bazie której z aminokwasów budowane są białka.

Pierwotnym zjawiskiem, od którego wszystko się zaczęło było naturalne zjawisko RPD, któremu podlegają niektóre cząstki, a na to zjawisko nałożyły się kolejne:

  • Pierwszy etap gerpedelucji, czyli: synteza białek na podstawie informacji zapisanej w cząstce RNA lub DNA - cząstkach typu RPD;

  • Drugi etap gerpedelucji, czyli: selekcja spowodowana konfliktem interesu w środowisku, w którym z powodu namnażania się obiektów typu RPD znikały zasoby niezbędne do realizacji tego namnażania;

  • Trzeci etap gerpedelucji, czyli: powielanie się z różnego rodzaju defektami cząstek RPD, stanowiących nośniki projektów (czyli cząstek RNA lub DNA), na podstawie których syntezowane były (i są nadal) struktury białkowe.

Ewolucja biologiczna jest przykładem systemu autodynamicznego, złożonego z obiektów, interakcji pomiędzy nimi i procesów, które generuje, o charakterze autoprzebudowującym - czyli systemu [uwaga system w tym przypadku stanowią wszystkie obiekty żywe, zapisane w nich ich projekty(!) oraz warunki zewnętrzne, w których się znajdują - czyli pole grawitacyjne w wodnych i powietrznych przestrzeniach w okolicach powierzchni Ziemi], który generuje proces, a ten zwrotnie zmienia sam system, co z kolei zmienia generowany przezeń proces itd. W związku z powyższym gerpedelucyjne etapy ewolucji biologicznej były, w początkowej fazie, wyraźnie od siebie oddzielone i występowały jeden po drugim, w miarę jednak oddziaływań zwrotnych na obiekty typu RPD (które od pewnego momentu ewolucji biologicznej uważamy za obiekty żywe), etapy te zaczęły się na siebie nakładać i wzajemnie przenikać. Przykładem tego mogą być projekty memetyczne, które w sposób nieprzerwany kształtują obiekty żywe oraz mitochondria, które poddane są odrębnie "swej własnej wsobnej ewolucji biologiocznej" wewnątrz każdej komórki, każdego obiektu żywego.

 


 

Uwagi:

  • Więc kimże w końcu jesteś? Jam częścią tej siły, która wiecznie zła pragnąc, wiecznie czyni dobro. "Faust" Johann Wolfgang von Goethe - "Czym zatem są obiekty żywe? Efektem procesu, który zdecydowaną większość zabija poprzez selekcję, wybierając jednak tym samym perfekcyjną mniejszość. [JF]

  • ... to nie jest tak, że istniał język ukraiński lub polski, a dialekty były niejako odszczepami. Nie - najpierw były liczne dialekty, a dopiero potem zaczęły kształtować się języki literackie. I wcale nie jest wykluczone, że gdyby powstały np. dwa państwa ukraińskie, to powstałyby dwa języki: ruski i ukraiński. Bo państwo samo w sobie nie tworzy narodu - ale może wpływać na język, a język z kolei wytworzy państwo. Tak więc można powiedzieć, że przez 200 lat państwo pośrednio może utworzyć i naród. - ["Język śląski a yiddisch", Janusz Korwin-Mikke, NCzas 19/2011, str. XLIV]

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Ex nihilo 
 

Definiens:

Ex nihilo w łacinie znaczy "z niczego". Często łączone jest z koncepcją stworzenia, jak w np. creatio ex nihilo, czyli "(s)tworzenie z niczego" — dotyczy to głównie kontekstów filozoficznych i teologicznych, ale występuje również i w innych dziedzinach.

Jak na razie nikomu nie udało się udowodnienie, że cokolwiek może powstać absolutnie z niczego. Wiemy, że materia, jest aczkolwiek nie wiemy ani z czego powstała, ani jak powstała. Wydaje się, że raczej powinno być NIC (brak materii) niż COŚ (materia). Intuicja podpowiada bowiem, że stan pustki jest bardziej pierwotny.

Bardzo bliskimi koncepcji ex nihilo są następujące zjawiska występujące w naturze: samowzbudność np. drgań, ale proces ten może zachodzić wyłacznie wtedy gdy jest zasilany zewnętrznym źródłem (stałej) energii; samoistne powstawanie, na zasadzie emergentnej oraz samopowstawanie informacji ale z kolei do tego potrzebne są nośniki informacji.

 

Można zatem stwierdzić, że znamy trzy procesy powstawania quasi ex nihilo

  1. Samowzbudność: polegająca na przekształceniu stałego strumienia energii w zjawisko pulsacyjne;

  2. Emergencję: powstawanie w systemie nowych właściwości, wyniku takiego, a nie innego, ułożenia i oddziaływania obiektów wchodzących w jego skład.

  3. Samopowstawanie informacji: układanie się albo różnych obiektów, albo takich samych, jednak których stany właściwości są różne, w wyniku czego powstaje informacja.

 

Życie powstało ze złożenia wyżej wymienionych procesów. Pozostaje jeszcze jedno kluczowe pytanie "Jak z niczego powstała materia?", a jeśli materia była zawsze to "Dlaczego stanem pierwotnym było COŚ, choć na rozum powinno być NIC?" .

 


 

Uwagi:

 
Pojęcia skojarzone:




* * *



Fenotyp
 

Definiens:

Zestaw wszystkich właściwości konkretnego osobnika żywego.

 


 

Inne definiensy:

  • Wilson "Socjobiologia"
    Widoczne cechy osobnika, które się rozwinęły w wyniku kombinacji wpływów jego konstrukcji genetycznej i działania czynników środowiskowych. (por. Genotyp)

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Filozofia
 

Definiens:

Ogólne rozważania na temat fundamantalnych zagadnień dotyczących natury świata i człowieka, takich na przykład jak: kwestie natury istnienia, rozumienia bytu i rzeczywistości (ontologia, metafizyka, teoria bytu), poznawalności rzeczywistości i prawdy (epistemologia czyli teoria poznania), moralności, powinności i koncepcji wartości (etyka oraz aksjologia czyli teoria wartości), także zagadnienia dotyczące człowieka antropologia filozoficzna, a także kwestie społeczne, prawne, kulturowe, teologiczne i wiele innych.

 


 

Uwagi:

  • nazwa pochodzi od greckiego słowa φιλοσοφία – umiłowanie mądrości
  • głównym destruktorem filozofii jest ahamkara

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Fizjologia
 

Definiens:

W biologii określa właściwości obiektu żywego związane z funkcjami mechanicznymi, fizycznymi i biochemicznymi.




* * *



Fizyka życia 
 

Definiens:

Nauka zajmująca się badaniem natury i właściwości obiektów żywych (obiektów przyswajających zasoby i reprodukujących się) oraz systemów, które tworzą.

Głównym elementami stanowiącymi paradygmat Fizyki Życia są:

  1. Dualizm Natury Rzeczy (zwany inaczej Prawem koncentracji), stanowiący treść Pierwszej zasady fizyki życia)

  2. Zjawisko RPD będące przejawem działania prawa koncentracji w warunkach ziemskich.

  3. Wygenerowany, na zasadzie samowzbudnej, przez zjawisko RPD proces ewolucji biologicznej, którego podstawą jest gerpedelucja. Proces ewolucji biologicznej stanowi treść drugiej zasady fizyki życia

  4. Pierwsza cecha charakterystyczna ewolucji biologicznej manifestująca się agregacją współpracy i eskalacją konfliktu w procesie zdobywania zasobów przez obiekty typu RPD, która doprowadziła do zagregowania obiektów typu RPD w replikatory syntetyzujące stanowiące obiekty żywe pierwszego poziomu organizacyjnego.

  5. Druga cecha charakterystyczna ewolucji biologicznej manifestująca się tym, że w wyniku błędów replikacji, emergencji i silnej selekcji, z kolejnych pokoleń obiektów żywych w procesie ewolucji biologicznej wyłuskiwane są obiekty o coraz to doskonalszych taktykach strukturytaktykach zachowań zapewniających coraz lepsze realizowanie celu życia przez te obiekty żywe w warunkach gry o zasoby prowadzonej w środowisku innych obiektów żywych. Doprowadziło to do tego, że wzajemne interakcje przechwytywania zasobów pomiędzy obiektami żywymi nabrały charakteru nadążnego (nadążność stanowi treść trzeciej zasady fizyki życia).

  6. Trzecia cecha charakterystyczna ewolucji biologicznej manifestująca się tym, że w wyniku błędów replikacji, emergencji i silnej selekcji, z kolejnych pokoleń obiektów żywych złożonych z wielu elementów wpółpracujących ze sobą, w procesie ewolucji biologicznej wyłuskiwane są obiekty o coraz lepszym zróżnicowaniu kooperatywnym. Jest to rezultatem działania Prawa Korzyści Komparatywnych.

  7. Konflikt interesu wynikający z przyswajania zasobów przez obiekty żywe wraz z wynikającymi z tego konsekwencjami, które prowadzą do wniosku, że życie to gra (w sensie matematycznej teorii gier) o zasoby.

  8. Taktyka von Neumanna. John von Neumann - twórca matematycznej teorii gier, badającej zagadnienia związane z konfliktem interesu - udowodnił, że najlepszą taktyką gry jest blefowanie (oszukiwanie) w taki sposób, by przeciwnik był przekonany, że blef nie jest stosowany (że nie jest oszukiwany). Tego typu taktykę w Fizyce Życia określa się mianem taktyki von Neumanna.

  9. Zagadnienie doskonalenia taktyki von Neumanna przez człowieka, który, jako najdoskonalszy obiekt żywy (czwartego poziomu organizacyjnego), doprowadził taktykę von Neumanna oraz inne taktyki typu von do ich obecnego poziomu [Patrz np. Taktyki dezinformacyjne].

  10. Zagadnienia będące konsekwencjami stosowania przez człowieka taktyki von Neumanna. Mistrzostwo bowiem w jej użyciu prowadzi między innymi do postrzegania blefu jako rzeczywistości [Patrz Matrix].

 

Najważniejsze pojęcia:

 

Metody badawcze:

 

Cel:

Dostarczenie lepszych modeli poznawczychmodeli prognozujących zjawiska i procesy związane z życiem.

 


 

Uwagi:

 

Trudności w popularyzacji Fizyki Życia:

  • Jeśli zaprawdę nie posiadam wiedzy, by cytować autorów, jak robią to inni, to i tak o wiele lepszą i bardziej wartościową rzeczą jest odczytywanie znaczeń za pomocą osobistego doświadczenia, które służy nauką własnym mistrzom. Uczeni przechodzą obok dumni, nadęci i pompatyczni, przyozdobieni w owoce pracy nie swojej, lecz innych, mnie nie pozwalając zebrać owoców nawet mej własnej. - Leonardo da Vinci.

  • Ludzie o wiele łatwiej wierzą w kłamstwo, które słyszeli już setki razy, niż w prawdę, która jest dla nich całkiem nowa - Alfred Polgar.

  • Dlaczego Fizyka Życia nie jest obiektem samonośnym? Raz, bo edukacja państwowa nie jest zainteresowana w nauczaniu jak, tak na prawdę, funkcjonuje państwo. I dwa, bo mechanizm antykoniunkturalizmu jest niestety nakierowany na samego antykoniunkturalistę. Na przykład:
    Gdy Fizyka Życia twierdzi, że Boga (w sensie obiektu, który bezpośrednio kieruje naszymi losami) nie ma, automatycznie jest wroga wszystkim wierzącym;
    Z kolei, gdy Fizyka Życia twierdzi, że religia jest bardzo ważnym konstruktorem grup społecznych - wszyscy ateiści mają ją za idiotyzm;
    A ponieważ społeczeństwo składa się głównie z wierzących i niewierzących - to od razu wszystkim Fizyka Życia jest wroga i nie do zaakceptowania. Tym samym jej ewolucyjna nośność jest bardzo mała.

 

Nowości wprowadzone do nauki w roku 2009 przez Fizykę Życia:

  1. Jednoznaczne definicje: obiektu, systemu, procesu w sensie ekonomicznym i w sensie matematycznym oraz ewolucji biologicznej.

  2. Nazwanie zjawiska RPD.

  3. Wprowadzenie pojęcia replikatora syntetyzującego.

  4. Wprowadzenie gerpedelucji jako bazowego modelu ewolucji biologicznej.

  5. Wprowadzenie zagadnień stabilności (analiza wrażliwości) do biologii i matematycznej teorii gier.

  6. Wprowadzenie zagadnienia samowzbudności do biologii.

  7. Zdefiniowanie pojęcia systemu autodynamicznego i wprowadzenie go do biologii.

  8. Dwie nowe gry ewolucyjne: "Mała ewolucja" i "Mała ewolucja grupowa".

  9. Wprowadzenie pojęć czynnika wiktoria i zapadki ewolucyjnej.

  10. Zdefiniowanie trzech rodzajów myślenia: redukcjonistycznego, systemowego i teoriogrowego, oraz wprowadzenie pojęcia "Myślenie absolutne".

  11. Wprowadzenie do drzewa ewolucji dwóch trybów wyodrębniania: specjacji i symbiogenezy. Zastąpienie drzewa ewolucji HeKroGramem.

  12. Opracowanie definicji obiektu żywego.

  13. Opracowanie definicji życia.

  14. Zdefiniowanie pojęć resergii i bilansu resergetycznego.

  15. Zdefiniowanie pojęć taktyk zachowań i taktyk struktury w odniesieniu do realizacji celu życia (przyswajania resergii / rozmnażania).

  16. Zdefiniowanie typowych ludzkich taktyk zachowań.

  17. Określenie poziomów organizacyjnych życia.

  18. Sformułowanie trzech zasad Fizyki Życia.




* * *



Funkcja
 

Definiens:

Wywodzącym się z łaciny słowem funkcja określamy odwzorowanie, przekształcenie. Jest to jedno z podstawowych pojęć matematyki, wyrażające w najprostszym przypadku wzajemną relację lub zależność.

 


 

Inne definiensy:

  • Ściśle funkcję definiuje się jako taką relację pomiędzy elementami dziedziny (pierwszego zbioru), a elementami przeciwdziedziny (drugiego zbioru), dla której każdy element dziedziny jest w relacji z dokładnie jednym elementem przeciwdziedziny.
    [Wikipedia, pol., stan 2011.03]

  • Definicja funkcji w Wikipedii

 

Uwagi:

  • Funkcji nie należy utożsamiać z wykresem lub wzorem, są one bowiem jedynie sposobami wizualizacji lub zapisu funkcji.

  • W matematyce określenia funkcja, przekształcenie, odwzorowanie, transformacja, operator, działanie, itd. są zwykle synonimami. Jednakże w różnych dyscyplinach matematycznych preferowane jest używanie niektórych z nich, znaczenie niektórych zostało zaś zawężone. Użycie konkretnej nazwy podyktowane jest dzisiaj przede wszystkim względami historycznymi. Choć w analizie matematycznej rozpatruje się przede wszystkim funkcje, to w geometrii, algebrze liniowej mówi się o przekształceniach (przekształceniach liniowych), w algebrze uniwersalnej rozważa się z kolei działania, zaś w analizie funkcjonalnej bada się własności operatorów, czy funkcjonałów.
    [Wikipedia, pol., stan 2011.03]




* * *



Funkcja procesu
 

Definiens:

 


 

Inne definiensy:

  • Wikipedia pol
    Funkcja termodynamiczna zależna od historii układu (procesu termodynamicznego). Zmiana wartości funkcji procesu zależy od sposobu w jaki ta zmiana została zrealizowana. Przykładami funkcji procesu są ciepło i praca.




* * *



Funkcja selekcyjna 
 

Definiens:

Funkcja selekcyjna to funkcja, która przekształca zbiór obiektów wejściowych w zbiór obiektów wyselekcjonowanych. Jej działanie polega na tym, że przepuszcza ona te obiekty, które spełniają dane kryterium selekcyjne, a odrzuca te, które tego kryterium nie spełniają.

 

Definienda dodatkowe:

Siła funkcji selekcyjnej,

w odniesieniu do obiektów żywych, zależy od:

  • liczby osobników poddanych selekcji - im jest ich więcej tym funkcja selekcyjna jest silniejsza, ponieważ ma większą różnorodność, z której może wybierać

  • stosunku liczby odrzuconych osobników do liczby osobników przepuszczonych - im mniej osobników jest przepuszczonych tym funkcja selekcyjna jest silniejsza

  • stopnia zróżnicowania właściwości osobników poddanych selekcji - im ten stopień jest większy tym silniejsza jest funkcja selekcyjna

Kryterium selekcyjne

to warunek, który musi spełniać obiekt by zostać zakwalifikowanym przez funkcję selekcyjną do zbioru obiektów wyselekcjonowanych. W przypadku obiektów żywych może on być bardzo prosty np. "posiada możliwość rozwinięcia predkości ucieczki większej niż... na odcinku o długości nie krótszym niż..." lub bardzo skomplikowany np. "zabicie wszystkich przeciwników w turnieju, w którym udział bierze 1024 rycerzy".

Kompetytywne kryterium selekcyjne

polega na tym, że:

  • obiekty ustawiane są w rankingu według sumy zdobytych przez nie punktów podczas sesji gier rozgrywanych pomiędzy nimi,

  • a w pewnej chwili funkcja selekcyjna przepuszcza n najwyżej stojących w rankingu obiektów.

 


 

Pojęcia skojarzone:

 

Uwagi:

  • Kompetytywne kryterium selekcyjne jest skrajnie silne, gdy n=1, czyli z całego rankingu wybierany jest tylko jeden obiekt.

  • Kompetytywne kryterium selekcyjne jest skrajnie słabe, gdy z całego rankingu wybierane są wszystkie, czyli de facto nie następuje, żadna selekcja.

  • W przypadku ewolucji biologicznej słabe kompetytywne kryterium kompetencyjne prowadzi, zgodnie z hipotezą S-nastu, do degeneracji projektów genetycznych i memetycznych. Jednak, z kolei, nie wydaje się, by to właśnie skrajnie silne kryterium było dla ewolucji biologicznej najlepsze. Ponieważ finalne doskonałości (np. skrzydło) mogą powstać na bazie ciągu chwilowych niedoskonałości (proto-skrzydło przeszkadzające w poruszaniu się po drzewach), to można domniemywać, że optimum doskonalące leży gdzieś blisko skrajnie silnego kompetytywnego kryterium selekcyjnego. Jednak trudno jest okreslić gdzie dokładnie, bowiem gra jest zjawiskiem nieliniowym.

 

Cytaty z literatury:




* * *



Funkcja stanu
 

Definiens:

 


 

Inne definiensy:

  • Wikipedia pol
    Funkcja stanu to w termodynamice funkcja zależna wyłącznie od stanu systemu, czyli od aktualnych wartości jego parametrów, takich jak masa, liczność materii, temperatura, ciśnienie, objętość i inne.
    Wartość funkcji stanu z definicji nie zależy od jego historii, tzn. tego co działo się z nim wcześniej. Wynika z tego bezpośrednio inna podstawowa własność funkcji stanu: Zmiana wartości funkcji stanu zależy tylko od stanu początkowego i końcowego systemu, a nie od sposobu w jaki ta zmiana została zrealizowana.




* * *



Funkcja właściwości
 

Definiens:

Funkcja właściwości systemu. Jej szczególny przypadek w termodynamice nazwano funkcją stanu. W Fizyce Życia nie może być tak nazwana, bowiem nie jest to funkcja stanu właściwości (np. 100 MPa), lecz właśnie funkcją właściwości (np. ciśnienia)




* * *



G-motywanta
 

Definiens:

Motywanta grupy

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Genom
 

Definiens:

Projekt genetyczny. Wszystkie niezbędne informacje do zbudowania obiektu żywego.

Fizyka Życia w celu ujednolicenia nazewnictwa używa nazwy projekt genetyczny

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Genotyp
 

Definiens:

Zbiór właściwości obiektu żywego, na wykształcenie których wpływ miał wyłącznie projekt genetyczny.

 


 

Inne definiensy:

  • Wilson "Socjobiologia"
    Genetyczna konstytucja pojedynczego organizmu opisana w odniesieniu do jednej cechy lub całego zespołu cech. (por Fenotyp)

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Gerpedelucja 
 

Definiens:

Cykliczny proces składający się z trzech, powtarzających po sobie, etapów:

  1. Produkcji zbioru obiektów na podstawie zbioru projektów
  2. Selekcji spośród wyprodukownych obiektów, tych, które spełniają pewne kryterium (tzw. kryterium selekcyjne)
  3. Powielenia z modyfikacją zbioru projektów, na podstawie których były stworzone obiekty, które spełniły kryterium selekcyjne. Powstały w ten sposób zbiór projektów kierowany jest do etapu produkcji.

 

Pełna definicja pojęcia gerpedelucja

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Gra 
 

Definiens:

  • Gra to aktywność (struktury lub zachowań) mająca na celu zdobycie przez obiekt największej ilości zasobu pożądanego, którego nie wystarcza dla wszystkich pozostałych obiektów.

  • Gra to zbiór wielu różnych i skomplikowanych działań wykonywanych przez obiekt lub grupę współpracujących ze sobą obiektów, by coś zdobyć lub zrobić, podczas gdy inny obiekt lub grupa współpracujących ze sobą obiektów robi wszystko, by temu zapobiec.

 


 

Inne definiensy:

  • Gra to dowolna sytuacja konfliktowa, gracz natomiast to dowolny jej uczestnik. Graczem może być na przykład człowiek, przedsiębiorstwo, bakteria lub zwierzę. Każda z graczy wybiera pewną strategię postępowania, po czym zależnie od strategii własnej oraz innych uczestników każdy gracz otrzymuje wypłatę w jednostkach użyteczności. Zależnie od gry jednostki te mogą reprezentować pieniądze, wzrost szansy na przekazanie własnych genów czy też cokolwiek innego, z czystą satysfakcją włącznie. [Wikipedia Teoria gier]




* * *



Gra - elementy charakterystyczne 
 

Definiens:

Elementy charakterystyczne i analogiczne występujące w grach wszelkiego rodzaju. Należą do nich między innymi:

 

  • Charakterystyczne taktyki:

    • Taktyki von - typowe taktyki zachowań ludzkich.

    • Taktyki struktury.

    • Bezprofilowość: rozgrywanie polegające na tym, że przeciwnik nie może rozpoznać zestawu naszych charakterystycznych taktyk.

    • Taktyki dezinformacyjne: ponieważ nadążność jest procesem opartym o mechanizm sprzężenia zwrotnego, czyli decyzje podejmowane są w oparciu o informację zbieraną o przeciwniku, taktykami dezinformacyjnymi nazwiemy wszelkie działania majace na celu zniekształcenie docierajacej informacji zwrotnej do przeciwnika. [Więcej o dezinformacji].

    • Łamanie zasad: zapewnianie sobie przewagi poprzez świadome lub nieświadome złamanie zasad występujących w danej grze.

    • Narzucanie zasad: Z tą sytuacją mamy do czynienia gdy jeden z graczy (lub pewna ich grupa) może zmieniać zasady gry. Oczywiście prowadzi to do tego, że wszyscy pozostali uczestnicy gry prędzej czy później będą z kretesem przegrywali.

    • Innowacja: wprowadzenie do gry zupełnie nowego elementu, takiego, którego nie zabraniają przepisy. Przykładami mogą być: skok wzwyż floppem wprowadzony przez Dick'a Fosbury'ego, styl "V" w skokach narciarskich wprowadzony przez Jana Boklöv'a, lub śmieszne wykonanie skoku o tyczce przez akrobatę z Chin, który ponoć na II-ich Nowożytnych Igrzyskach Olimpijskich w Paryżu postawił tyczkę, wspiął się po niej i przeskoczył nad poprzeczką. Nie uznano mu tego, bowiem przeskoczył niezgodnie z przepisami, bo "bez rozbiegu". W związku z tym Chińczyk rozbiegł się, przed skocznią wyhamował, ustawił tyczkę, wspiął się i znów przeskoczył. Po tym incydencie wprowadzono przepis, że skok uważa się za nieważny, gdy po odbiciu się od podłoża zawodnik przemieści dolną dłoń nad górną lub przesunie górną dłoń w kierunku górnego końca tyczki.

     

  • Elementy charakterystyczne występujące w nadążności:

    • Ju-do: sposób pokonania przeciwnika przy wykorzystaniu jego zasobów, np. impetu lub wychylenia. Od nazwy tego sposobu w języku japońskim pochodzi nazwa dyscypliny olimpijskiej judo, którą tłumaczy się na język polski jako "łagodna droga". Żeby wprowadzić jednoznaczne definiendum, które nie będzie mylone z tym sportem walki, a z drugiej strony uhonoruje twórcę tego pojęcia - Japończyka Jigoro Kano - element ten, w fizyce życia, nosi nazwę ju-do z kreską.

    • Snooker: zablokowanie przeciwnika w ten sposób, że nie może on wykonać żadnego sensownego ruchu.

    • Widełki: wykonanie pojedynczego ruchu, powodującego dwa lub więcej jednoczesnych zagrożeń u przeciwnika.

    • Wyprowadzenie przeciwnika z równowagi: w sportach, w których koncentracja odgrywa bardzo istotną rolę, metoda zapewnienia sobie przewagi poprzez uruchomienie u przeciwnika procesów podejmowania decyzji w oparciu o emocje, a nie w oparciu o racjonalne myślenie lub wyuczone nawyki. Np. gra na czas lub wyzywanie przeciwnika.

    • Kontratak: wypracowana automatyczna reakcja na typowy, rozpoznawalny w początkowej fazie, atak przeciwnika.

    • Kombinacja: pozorowany atak, który ma wywołać typową obronę przeciwnika, z którą umiemy sobie poradzić stosując skuteczny na nią innego rodzaju atak.

    • Łańcuchówka: łączone w ciągi kontrataki i kombinacje.

    • Rozpoznanie bojem: zbieranie informacji o cechach charakterystycznych przeciwnika poprzez wykonywanie akcji pozorowanych, mających na celu wychwycenie jego typowych reakcji i na tej podstawie opracowanie własnego skutecznego planu ataku.

    • Zawrót głowy od sukcesów: utrata zdolności do skutecznej realizacji celu pod wpływem wyjątkowo dobrze realizowanego do tej pory procesu nadążnego.

    • Pyrrusowe zwycięstwo: wyczerpanie sił własnych w wyniku odniesionego zwycięstwa sprawiajace, że jakakolwiek walka z kolejnym, nawet bardzo słabym, przeciwnikiem jest nie do wygrania.

     

  • Elementy charakterystyczne dla gier zespołowych:

    • Zagranie w tempo: np. w siatkówce jest to umiejętność zagrania (zastosowania, wybrania, zrealizowania) wariantu z najlepszą prognozą w odniesienu do partnera. Podaję krężek nie tu gdzie jest mój partner, lecz tam gdzie będzie gdy krążek do niego doleci - Wayne Gretzky [według The Official Encyclopedia of the NHL Gretzky to „najlepszy zawodnik wszech czasów”]

    • Wyprzedzenie: to umiejętność zagrania (zastosowania, wybrania, zrealizowania) wariantu z najlepszą prognozą w odniesienu do przeciwnika. Dobry gracz wie gdzie jest krążek, mistrz wie gdzie krążek będzie parafraza cytatu Wayne'a Gretzky A good hockey player plays where the puck is. A great hockey player plays where the puck is going to be.

     

  • Charakterystyczne pojęcia:

    • Overachiever: osoba, która wygrywa bez wkładania w to szczególnego wysiłku. Inaczej "Utalentowany".

    • Underachiever: osoba, która musi włożyć bardzo dużo pracy i wysiłku by odnieść zwycięstwo. Inaczej "Kujon".

    • Obwinianie przeciwnika: charakterystyczne zachowanie osoby, która przegrała, polegające wykazywaniu, że jako głównymi przyczynami porażki było niesportowe zachowanie przeciwnika lub wyjątkowe szczęście, które mu dopisywało.

     

 


 

Cytaty z literatury:




* * *



Gra w grupie 
 

Definiens:

Procesy zachodzące w grupie społecznej (nawet na pozór sprawiającej wrażenie świetnie zgranej), wynikające z natury człowieka uczciwego i naturalnych mechanizmów wewnętrznych, takich na przykład, jak presja na wyzysk społeczny lub dylemat aresztowanych.

Mówiąc krótko, chodzi o wykorzystywanie grupy, w obrębie której się działa, do swoich indywidualnych celów.

 


 

Przykłady:

  • Wzięcie łapówki przez bramkarza drużyny piłki nożnej, za puszczenie gola w meczu z inną drużyną.

 

Cytaty z literatury:




* * *



Grabież
 

Definiens:

Grabież to przejęcie zasobu spod władztwa obiektu, który nie chce się go pozbyć w taki sposób, że obiekt ten zdaje sobie z tego sprawę.

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Grupa społeczna 
 

Definiens:

Grupa społeczna to zbiór obiektów typu człowiek, współpracujących ze sobą w celu zaspokajania własnych potrzeb. Grupa taka charakteryzuje się trwałą strukturą i ma wypracowane mechanizmy współdziałania, zarówno wewnętrznego, jak i zewnętrznego.

Szerzej o grupie społecznej

 


 

Uwagi:

  • “Każda grupa ludzi postrzegająca siebie jako odmienną od innych może być nazwana grupą społeczną. Przykładami są: sekty religijne, grupy polityczne lub zawodowe. Podstawową cechą grupy społecznej jest podwójna moralność – inne reguły zachowania obowiązują wewnątrz grupy, a inne poza nią.” - Amerykański ekolog Garret James Hardin

  • Gustave Le Bon, autor książki "Psychologia tłumu", sklasyfikował grupy społeczne w następujący sposób:

    1. Tłumy heterogeniczne (złożone z osób do siebie niepodobnych)
      1. Bezimienne (np. tłum uliczny, gromada gapiów)
      2. Nieanonimowe (parlament, ława przysięgłych)
    2. Tłumy homogeniczne (złożone z osób bardziej lub mniej do siebie podobnych)
      1. Sekty (religijne, polityczne)
      2. Kasty (wojskowa, kapłańska, robotnicza itd.)
      3. Warstwy (mieszczaństwo, chłopi itd.)

  • Grupa społeczna - żeby mówić o grupie muszą być spełnione 4 warunki:
    1. Członkowie: grupa musi być zbiorem rzeczywistym (wzór fizyczny, moralny, miejsce w grupie).
    2. Zadania grupy (to cel istnienia).
    3. Ośrodki skupienia grupy (rzeczywiste materialne (dom) i duchowe (idee).
    4. Wewnętrzna struktura grupy (określa miejsce członków).


    Rodzaje grup społecznych:

    Podział ze względu na możliwości wejścia:
    • ekskluzywne (ciężko się dostać),
    • inekskluzywne (każdy może się dostać),
    • ograniczone (dla jednych otwarte dla drugich nie).
    Podział ze względu na charakter stosunków społecznych:
    • małe (osobiste),
    • średnie (brak osobistych kontaktów),
    • wielkie (mają instytucje pośrednie i przedstawicielstwa).
    Podział ze względu na rodzaje i charakter tworzenia grupy:
    • pierwotne (powstaje spontanicznie),
    • wtórne (powoływane dla spełnienia zadania),
    • formalne (mają statut i listę członków),
    • nieformalne (bliskie grupie spontanicznej, tworzone w formalnych),
    • odniesienia (rodzina).

    [http://www.cotojest.info/grupa_spoleczna_109.html]


Pojęcia skojarzone:




* * *



Grupizm
 

Definiens:

Charakterystyczne dla jednostek należących do danej grupy społecznej zachowania, zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne.

Grupizm obejmuje:

  • mechanizmy współdziałania
  • zbiór norm i wzorów
  • system wartości
  • posługiwanie się przedmiotami
  • ubieranie się
  • uprzedzenia
  • słownictwo
  • ceremonie i rytuały

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Hedonizm
 

Definiens:

 


 

Inne definiensy:

  • Wikipedia [2009.12]
    Hedonizm (gr. hedone, 'przyjemność', 'rozkosz') - pogląd, doktryna, uznająca przyjemność, rozkosz za najwyższe dobro i cel życia, główny motyw ludzkiego postępowania. Unikanie cierpienia i bólu jest głównym warunkiem osiągnięcia szczęścia.




* * *



HeKroGram
 

Definiens:




* * *



Heurystyka
 

Definiens:

Heurystyka (gr. heurisko – znajduję) – w języku logiki umiejętność wykrywania nowych faktów oraz znajdowania związków między faktami, zwłaszcza z wykorzystaniem hipotez. Na podstawie istniejącej wiedzy stawia się hipotezy, których nie trzeba udowadniać.

 


 

Inne definiensy:

  • W szerokim ujęciu heurystyka jest nazwą dziedziny wiedzy, której cel stanowi poszukiwanie i badanie optymalnych metod oraz reguł odnajdywania odpowiedzi na stawiane zapytania lub problemy.
  • Wielka encyklopedia PWN: umiejętność wykrywania nowych faktów i związków między faktami, zwłaszcza czynność formułowania hipotez.
  • Wielka Encyklopedia Multimedialna: to sztuka wykrywania nowych faktów oraz związków występujących pomiędzy nimi, prowadząca do odkrywania nowych prawd i stawiania hipotez.
  • Encyklopedia Katolicka: to teoria metod rozwiązywania zagadnień, wiedza dotycząca sposobu dokonywania odkryć naukowych (stawiania hipotez i konstrukcji nowych teorii), podająca przepisy normujące twórczość naukową; umiejętność stosowania reguł (reguły efektywnego postępowania) sterująca procesami myślowymi, dzięki którym człowiek generuje pomysły rozwiązania nowych problemów; najczęściej występuje jako ars inveniendi – sztuka odkrywania rozwiązań pojedynczych zadań, dziś stosowana w logice, pedagogice.

 

Obszary działania heurystyki:

  • odkrywanie i tworzenie nowych rzeczy i zjawisk,
  • rozwiązywanie problemów w sposób twórczy,
  • wspieranie procesu tworzenia oraz rozwój cech z tym związanych,
  • wykrywanie powiązań między faktami,
  • samodzielne dochodzenie do prawdy, tworzenie hipotez,
  • brak gwarancji uzyskania najlepszego rozwiązania.

 

Uwagi:

  • Oprócz rzeczownika heurystyka często wykorzystywany jest również przymiotnik heurystyczny, który charakteryzuje proces jako postępowanie badawcze, odkrywcze, wspomagające, uzupełniające, doskonalące czy rozwijające wiedzę zdobytą w określonym zakresie.




* * *



Hiperkompensacja 
 

Definiens:

Odbudowa poziomu wydolności organizmu spowodowana treningiem (mocnym zaangażowaniem danej wydolności) i nastepujacym po nim okresem odpoczynku. Na wykresie obok, oś pionowa reprezentuje stan wydolności, a pozioma – czas. Ciężka praca fizyczna, którą wykonują mięśnie, na przykład podczas treningu, powoduje zmęczenie, przez co poziom wydolności w zakresie pracy fizycznej spada. Po obciążeniu następuje faza odpoczynku, podczas której wydolność stopniowo powraca do stanu wyjściowego. Faza ta zwana jest fazą kompensacji. Zaraz po niej następuje przejściowy okres zwiększonej wydolności – na wykresie to fragment krzywej w kolorze zielonym, po czym wydolność wraca do poziomu wyjściowego. To czasowe zwiększenie wydolności jest właśnie hiperkompensacją – w luźnym tłumaczeniu odbudową (lub wyrównaniem) z nadwyżką. Ta chwilowa nadwyżka wydolności sprawia, że organizm, który nią dysponuje, może poradzić sobie z nieco większą porcją wysiłku niż z tą, którą otrzymał za pierwszym razem.

Wykres obrazuje pojedynczy cykl wydarzeń (wysiłek – odpoczynek – nadwyżka wydolności) składający się na tak zwaną jednostkę treningową. Zwrócimy uwagę, że zwiększony poziom wydolności nie trwa wiecznie i po pewnym czasie zanika. Jeśli chcemy utrzymać go przez dłuższy czas, musimy cyklicznie powtarzać jednostki treningowe, innymi słowy – regularnie trenować.




* * *



Hipoteza Czerwonej Królowej
 

Definiens:

Proces ewolucji biologicznej nie zatrzymuje się nawet w stałych warunkach zewnętrznych, a to dlatego, że obecność innych obiektów żywych zmienia te warunki.




* * *



Hipoteza S-nastu 
 

Definiens:

Ponieważ istnieje zależność pomiędzy odsetkiem odrzucanych osobników z populacji wyjściowej (siłą funkcji selekcyjnej), a rozkładem stanu właściwości w następnym pokoleniu, to długotrwałe działanie słabej funkcji selekcyjnej prowadzi w kolejnych pokoleniach do takiej degeneracji projektów genetycznych lub memetycznych, że populacja, z braku odpowiednich przystosowań, wymiera jako całość.

 

Pełny opis hipotezy s-nastu

 


 

Uwagi:

  • W zasadzie nie powinno to się nazywać hipotezą, lecz twierdzeniem.

  • Sprawiedliwym jest to, że silni mnożą się i rosną, a słabi giną. Inaczej świat stałby się domem inwalidów, co dopiero byłoby niesprawiedliwością. Bolesław Prus "Lalka"

  • Charles Darwin pisał w „O powstawaniu gatunków...” o naturalnej skłonności organizmów do powrotu (rewersji) do stanu mniej doskonałego.

  • Eksperyment John'a Calhoun'a - ukazujący przebieg wymarcia populacji, którego przyczyną był brak wyzwań co spowodowało zepsucie projektów memetycznych w badanej populacji do tego stopnia, że wymarła.

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Homeostaza
 

Definiens:

 


 

Inne definiensy:

  • Wilson "Społeczeństwa owadów"
    Utrzymanie stałego stanu, szczególnie fizjologicznego lub społecznego, za pomocą samoregulacji przez wewnętrzne reakcje sprzężenia zwrotnego.

  • Marian Mazur: Homeostaza - proces zachowania równowagi funkcjonalnej.




* * *



Homo oranus
 

Definiens:

Człowiek myślący wyłącznie w jednym wymiarze - wymiarze własnego ja. „Ubogi duchem”, niezagłębiający się w istotę życia, czciciel Mamony-Pieniądza. (z łac. oral (gęba) + anus(odbyt))

 


 

Uwagi:

  • Nazwę zaproponował rosyjski pisarza Wiktor Pielewin.

 

Linki:




* * *



Ideologia 
 

Definiens:

Ideologia jest zbiorem świadomych i nieświadomych przekonań jednostki lub grupy społecznej, które wpływają na ich zachowania, wyznaczają cele, kształtują oczekiwania i motywują do działania.

 


 

Uwagi:

  • Ten, który w coś wierzy, nawet jeśli to coś jest nieprawdziwe, to i tak jest przed tym, który w nic nie wierzy. - A. Hitler.




* * *



Inflacja
 

Definiens:

Wzrost podaży. Na przykład pieniądza

Łac. inflatio - nadmuchać

 

Pełna definicja pojęcia inflacja

 


 

Cytaty z literatury:

 

Linki:

  • Avoid the Fiscal Cliff - Economic Freedom Speech - Pierre Poilievre

  • Milton Friedman - Understanding Inflation 71 017 wyświetleń do dnia 2016.03.12
    11.51 - Prawda jest taka, że inflacja tworzona jest w jednym jedynym miejscu - w drukarniach skarbowych Waszyngtonu.

  • Milton Friedman - The Nature Of Inflation 23 355 wyświetleń do dnia 2016.03.12
    2.25 - inflacja to zawsze i wszędzie rezultat zbyt dużej ilości pieniędzy. A o tym ile jest pieniędzy na rynku decyduje wyłącznie rząd

  • Mikołaj Kopernik o psuciu monety
    Choć niezliczone są klęski, wskutek których królestwa, księstwa i rzeczypospolite upadać zwykły, to jednak według mego mniemania cztery są najsilniejsze: niezgoda, śmiertelność, niepłodność ziemi i spodlenie monety. Pierwsze trzy są tak oczywiste, iż nikt im nie przeczy, jednak czwarta, dotycząca monety, uznawaną jest tylko przez nielicznych i to głębiej zastanawiających się wskutek tego, że oddziaływa na upadek państwa nie od razu i gwałtownie, lecz powoli i skrycie.

 

Czy ta fura banknotów wynika z tego, że producenci podnieśli ceny, czy z tego, że sprawujący władzę nad mennicą ciągle je drukują?




* * *



Informacja 
 

Definiens:

(Interpretowany) ciąg stanów

 

Więcej informacji o pojęciu informacja

 


 

Inne definiensy:

  • Information, in its most restricted technical sense, is an ordered sequence of symbols. [Wikipedia-eng]

  • Informacja (łac. informatio – przedstawienie, wizerunek; informare – kształtować, przedstawiać) - termin interdyscyplinarny, definiowany różnie w różnych dziedzinach nauki; najogólniej - właściwość pewnych obiektów, relacja między elementami zbiorów pewnych obiektów, której istotą jest zmniejszanie niepewności (nieokreśloności). [Wikipedia-pol] [Według mnie ta definicja jest absolutnym nieporozumieniem - JF]

 

Uwagi:

  • Informacja może powstawać samorzutnie w sposób naturalny.

  • Słowo "interpretowany" zostało celowo ujęte w nawiasie, sam bowiem ciąg stanów stanowi informację (potencjalną), przy czym informacja (potencjalna) staje się informacją (właściwą) dopiero wówczas gdy jest interpretowana.




* * *



Inicjatory 
 

Definiens:

Czynniki powołujące obiekt do istnienia

 


 

Uwagi:

  • Bodziec wyzwalający

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Inteligencja 
 

Definiens:

Miara efektywności w realizacji procesów nadążnych.

 


 

Inne definiensy:

  • Inteligencja jest tym, czego używasz, gdy nie wiesz, co robić. - Jean Piaget, szwajcarski biolog i psycholog.

  • Inteligencja to ogólna zdolność adaptacji do nowych warunków i do wykonywania nowych zadań przez wykorzystanie środków myślenia. - Wiliam Stern, niemiecki psycholog i filozof.

  • Inteligencja jest zdolnością do szybkiego odnajdywania właściwych rozwiązań w sytuacji, która wydaje się a priori (dla obserwatorów) wymagać ogromnego wysiłku poszukiwawczego. - Douglas Lenat, Edward Feigenbaum, badacze zajmujący się sztuczną inteligencją.

  • Inteligencja jest zdolnością do optymalnego korzystania z ograniczonych zasobów - w tym czasu - w celu osiągnięcia założonych zysków. - Raymond Kurzweil, wynalazca i futurysta.

  • Umiejętność osiągania realnych efektów.

 

Cytaty z literatury:




* * *



Inżynieria społeczna
 

Definiens:

Zespół metod służących do osiągnięcia określonych celów społecznych poprzez narzucanie uwarunkowań (np. przepisów prawa), w których to społeczeństwo funkcjonuje oraz stosowanie technik manipulacyjnych.

Inżynieria społeczna wykorzystyje nastepujące sposoby manipulacji:

  • pozorny wybór
    manipulujący przedstawia podmiotom manipulacji kilka punktów widzenia, ale ten zgodny z jego poglądami w zawoalowany sposób ukazuje w bardziej pozytywnych barwach;

  • ośmieszanie
    manipulujący stara się ośmieszyć nieodpowiadające mu idee;

  • autorytatywne świadectwo
    manipulujący powołuje się na powszechnie akceptowany autorytet;

  • transfer (przeniesienie)
    osoba manipulująca społecznością stara się skojarzyć swoje przesłanie z pozytywnym pojęciem ugruntowanym wśród jego odbiorców, często poprzez tworzenie zbitek słownych;

  • niezależne zdanie
    manipulujący tak kształtuje przekaz, aby stworzyć wrażenie, że nie zależy mu na przekonaniu odbiorców do swojego zdania;

  • selekcja faktów
    manipulujący wybiera fakty tylko dla niego wygodne i pozwala odbiorcom na dostęp tylko do jego przekazów;

  • zamiana nazw (nowomowa)
    manipulujący tworzy nowe pojęcie, któremu nadaje silne tło emocjonalne, a potem wykorzystuje je masowo w konstruowaniu komunikatów przekazywanych manipulowanym osobom;

  • wskazywanie negatywnych grup odniesienia (wskazywanie wroga)
    manipulujący wskazuje wroga, który ma zagrażać grupie odbiorców jego przekazu, co pozwala na jej konsolidację wokół promowanych przez niego idei;

  • zdanie większości
    manipulujący twierdzi, że jego zdanie podziela większość i twierdzi, że wszyscy swoi tak mówią;

  • kłamstwo
    manipulujący kłamie, ale stara się uprawdopodobnić swoje twierdzenia i ogranicza dostęp odbiorcy do innych źródeł informacji, łączy kłamstwa z faktami;

  • tworzenie stereotypów
    manipulujący tworzy stereotyp, a potem stale go używa, aby wzmocnić jego siłę;

  • powtarzanie sloganów
    manipulujący wymyśla slogan, który stara się potem jak najbardziej rozpowszechnić;

  • kształtowanie tła emocjonalnego
    manipulujący stara się swój przekaz skojarzyć z elementami budzącymi pozytywne uczucia, poprzez tworzenie miłej atmosfery, czy pozytywnego tła.

[Wikipedia stan 2012.04.24]

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Inżynieria systemów 
 

Definiens:

Nauka zajmująca się tworzeniem systemów, które:

  1. mają zachowywać się w określony sposób;

  2. mają mieć zadaną dążność;

  3. powodować, że obiekt żywy (w tym człowiek) zachowuje się tak, jak tego chce tworzący system.

 


 

Linki:

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Iterowany dylemat aresztowanych 
 

Definiens:

Jeden z najważniejszych przykładów z matematycznej teorii gier, ukazujący, że rozwój ekonomiczny (stan zasobów) grupy zależy od współpracy jej członków opartej na zaufaniu.

Iterowany dylemat aresztowanych polega na stałym rozgrywaniu przez dwóch graczy dylematu aresztowanych. Pamiętają oni wszystkie poprzednie ruchy przeciwnika i w oparciu o nie wypracowują swoje.

 


 

Uwagi:

  • Taka jest natura świata - na krótką metę kłamstwo daje rezultat, ale finalnie zawsze przegrywa. - anonimowy internauta 2015.01.02.

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Kaizen
 

Definiens:

Motywanta mająca na celu ciągłe doskonalenie i zmianę na efektywniejsze stosowanych metod nadążnych.

 


 

 
Uwagi:

  • Kizen strategy is the single most important concept in Japanese management - the key to Japanese competitive success... Kizen is one of the most commonly used words in Japan. In the newspapers and on radio and TV, we are bombarded daily with ststements by government officials and politicians regarding the Kizen of our trade balance with the United States, the Kizen of diplomatic relations with country X, and the Kizen of the social welfare system. Both labor and management speak of the Kizen of industrial relations. In bussiness, the concept of Kizen is so deeply ingrained in the minds of both managers and workers that they often do not even realize that they are thinking Kizen. [Michael Rothschild "Bionomics" str. 197]

 
Pojęcia skojarzone:




* * *



Klasyfikacja gerpedelucyjna grup 
 

Definiens:

Ze względu na to w jaki sposób grupa obiektów podlega selekcji rozróżniamy grupy typu:

  • WSS (Wholly Selected Systems) - grupa obiektów podlegająca jako całość etapowi selekcji w procesie gerpedelucji. W szczególnym przypadku, jakim jest ewolucja biologiczna grupa WSS zwana jest obiektem żywym, który ze wzgledu na to z jakich elementów jest zbudowany należy do określonego poziomu organizacyjnego.

  • PSS (Partially Selected Systems) - grupa obiektów, które podlegają selekcji nie jako cała grupa, lecz jako obiekty. W przypadku ewolucji biologicznej grupy typu PSS stanowią grupy typu społecznego.




* * *



Klątwa wiedzy 
 

Definiens:

Blokowanie możliwości poznawczych przez wiedzę już nabytą.

 


 

Uwagi:

  • Wilfred Trotter powiedział:
    „umysł ludzki tak niechętnie znosi cudze koncepcje jak organizm obce białko, reaguje na nie równie energicznie. Nie będzie chyba przesadnym powiedzenie, że nowe koncepcje są najszybciej działającymi antygenami, jakie zna nauka. Gdy uczciwie przypatrzymy się sobie samym, to dostrzeżemy, że często oponujemy jakiejś koncepcji, zanim zostanie dokładnie sprecyzowana”.

    ["Sztuka badań naukowych", Beveridge, William Ian Beardmore, str. 126]




* * *



Kłębowisko procesów
 

Definiens:

 


 

Uwagi:

  • Jest to całe kłębowisko układów, stale zresztą powstają nowe. Sukces, awans, kontrakt, zarobek, tytuł naukowy, promocja i recenzja, prestiż, praca, wszystko, co ma jakąkolwiek wartość, podlega reglamentowaniu przez nie, wszystko zależy w III RP od znajomości, wzajemnej wymiany przysług, od różnych nieformalnych powiązań i hierarchii. No, „wszystko” to oczywiście publicystyczna przesada − ale bardzo wiele i wciąż coraz więcej. [Rafał Ziemkiewicz]




* * *



Klub ludzi bez formalnego wykształcenia
 

Definiens:

Lista wielkich postaci, które nie otrzymały formalnego wykształcenia w dziedzinie (dziedzinach), którą się zajmowały i którą istotnie rozwinęły

 


 

Przykłady:

  • Stanisław Lem (1921-2006) Literatura [Pobyt na uczelni medycznej dał mu jednakże solidne wykształcenie przyrodnicze i z nauk ścisłych (uzupełniane później samodzielnymi studiami), które Lem wykorzystywał w swojej twórczości. Wikipedia pol. stan 2012.09.13]
  • Thomas Alva Edison (1847-1931) [Samouk, od 1927 członek Narodowej Akademii Nauk w Waszyngtonie. Wikipedia pol. stan 2012.09.13]
  • Michael Faraday (1791-1867) [Jeden z najwybitniejszych uczonych XIX w., eksperymentator, samouk. Wikipedia pol. stan 20120913]
  • Jack London (1876-1916) [Amerykański pisarz, samouk Wikipedia pol. stan 2012.09.13]
  • Honoré de Balzac (1799-1850) [obok Dickensa i Tołstoja jeden z najważniejszych twórców współczesnej powieści europejskiej. Człowiek prosty, lecz oczytany samouk Wikipedia pol. stan 20120913]
  • Heraklit (ok. 540 p.n.e.-ok. 480 p.n.e.) [on sam uważał siebie za samouka i mędrca Wikipedia pol. stan 2012.09.13]
  • Abraham de Moivre (1667-1754) [francuski matematyk, najbardziej znany z odkrycia wzoru de Moivre'a. Był matematycznym samoukiem. Zajmował się geometrią analityczną, rachunkiem prawdopodobieństwa, teorią szeregów i liczbami zespolonymi. Wikipedia pol. stan 2012.09.13]

 

Szersza lista osób bez formalnego wykształcenia




* * *



Kluczowy dylemat ewolucji biologicznej
 

Definiens:

Inaczej dylemat proporcji strat. Czy lepiej by ginęli liczni, a pozostali reprodukowali swoje przystosowanie czy też lepiej, by nie ginął nikt i w związku z tym reprodukowane było również nieprzystosowanie. (Co w kolejnych pokoleniach może doprowadzić do zaniku zdolności reprodukcyjnych populacji. [Patrz Eksperyment John'a Calhoun'a])

 


 

Uwagi:




* * *



Kluczowy dylemat rządzenia 
 

Definiens:

Przy tworzeniu rządu, który daje jednym władzę nad innymi pojawiają się dwa zasadnicze problemy: jakie prerogatywy dać rządowi, by faktycznie mógł sprawować władzę oraz jak kontrolować rząd, by danej mu władzy nie nadużył.

 


 

Uwagi:

  • Dylemat ten został sformułowany przez James'a Madison'a (1751-1836), jednego z autorów konstytucji Stanów Zjednoczonych.

  • Do takich uporządkowanych i dobrze rządzonych państw nam współczesnych należy Francja, która ma wiele dobrych urządzeń, na których oparta jest swoboda i bezpieczeństwo króla, a najważniejszą z nich jest parlament i jego powaga. Ten bowiem, kto urządził to państwo, znając ambicję i butę możnowładców i sądząc, że dla ich poskromienia trzeba nałożyć im wędzidła, a z drugiej strony znając nienawiść ludu ku możnym, wynikłą ze strachu, pragnął państwo przed jednymi i drugimi zabezpieczyć; lecz nie chciał, by było to wyłączną troską króla, aby ten nie potrzebował narażać się na starcie z możnymi, gdyby popierał lud, lub z ludem, gdyby popierał możnych; dlatego też sędzią ustanowił trzeciego, aby ten, nie obciążając tym króla, chłostał możnych i brał w opiekę słabszych. Trudno o lepszy i rozumniejszy ustrój i o skuteczniejsze zabezpieczenie króla i królestwa. - Niccolò Machiavelli

  • Jeśli konstytucja i świadomość obywateli nie zapewniają stanu równowagi to dochodzi do rozwoju niczym nie krępowanej tyranii.

  • Rządzenie zatem jest przykładem zagadnienia ortogonalnego

  • Inne sformułowanie tego dylematu:

    scharakteryzowałem [...] jako próbę odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób ułożyć stosunki między państwem a jednostką, żeby państwo nie pożarło ludzkiej wolności, na co ma zawsze nieposkromiony apetyt, ale z drugiej strony - żeby ludzka swawola nie rozsadziła państwa - bo ono też jest potrzebne.
    [...]
    wzajemne uznanie wolności wymaga powstrzymania się przed naruszaniem jej u innych. I właśnie to naruszanie nazywam swawolą.


    [St. Michalkiewicz, "Wolność i swawola", Najwyższy Czas 9/2011, str. XLV]




* * *



Kluczowy dylemat zarządzania
 

Definiens:

Dylemat występujący podczas zarządzania gospodarką. Z jednej strony nie chcemy nikogo krzywdzić, z drugiej strony motorem postępu jest selekcja najlepszych, a więc odrzucanie (krzywdzenie) najgorszych.

 


 

Opis:

Kiedyś znajomy dyrektor szpitala publicznego żalił się, że lekarze odchodzą od niego do innych placówek, i to „do takich, które są z premedytacją zadłużane przez dyrektorów. A ja swego zadłużać nie chcę! Ludzie, jak to ludzie, idą tam gdzie więcej płacą, i mają w nosie, czy placówka jest zadłużona czy nie; chodzi im tylko o wyższą pensję” – dodał.

Klasyczny dylemat władzy polega na podjęciu decyzji co zrobić z placówkami, które są już tak zadłużone, że nie ma szans na to, by same poradziły sobie z oddłużeniem. Istotę tego dylematu ilustruje tabela, która przedstawia bilanse strat i korzyści w wymiarze indywidualnym i społecznym obu możliwych decyzji:

 

Kazać dotrzymać umowy i zwracać Darować dług (dodrukować pieniędzy)
Bilans strat i korzyści władzy
  • walczy z naturą człowieka uczciwego.
  • zachowanie niemedialne, bo znajdzie się kliku „luzaków”, którzy obwinią cokolwiek się tylko da, lecz nie siebie samych – media to skwapliwie podchwycą, jest to bowiem znakomita okazja, by pokazać, jakimi to pracujący w mediach dziennikarze są dzielnymi fighterami – obrońcami uciśnionych i dyskryminowanych (a przecież każdy z nas może być uciśniony lub dyskryminowany). Medialniej jest zatem pokazać utyskującego, wmawiając, że jest sponiewierany przez wrogie okoliczności, bez wspominania, że to wina jego własnej głupoty, niźli zaradnego, który w pocie czoła dobrze zarządza
  • bez ewidentnej korzyści dla siebie – w tym bowiem przypadku ujawnia się ten mechanizm naturalnej presji na wyzysk społeczny, który przy znacznym ukaraniu kilku, większości nie daje odczuć korzyści, bo korzyść jest mała lub pośrednia
  • postępuje w zgodzie z naturą człowieka uczciwego.
  • zachowanie medialne – Patrzcie, jak pomagam! A w domyśle: Kiedy zajdzie taka potrzeba, pomogę i tobie!
  • z korzyścią dla siebie – w tym bowiem przypadku ujawnia się ten mechanizm naturalnej presji na wyzysk społeczny, który przy dużej pomocy dla kilku, kosztem drobnego wyrzeczenia się wielu, większości tej nie daje odczuć straty
Bilans strat i korzyści dla grupy
  • wzmacnia klasę ludzi odpowiedzialnych i uczy odpowiedzialności
  • poprzez selekcję wzmacnia mechanizmy współpracy wewnątrz grupy
  • jasno pokazuje na czym polega praca, zwiększając tym samym produkt narodowy
  • przestawia indywidualne motywanty na: zarobię więcej, jak będę bardziej wydajny
  • wzmacnia klasę żyjących na cudzy koszt
  • obniża mechanizmy współpracy wewnątrz grupy
  • obniża chęć do pracy, tym samym produkt narodowy
  • przestawia indywidualne motywanty na: zarobię więcej, jak wymyślę lepszy powód do pożyczki

 

Uwagi:




* * *



Komunikacja
 

Definiens:

 


 

Uwagi:

  • Cytat z tygodnika "Najwyższy Czas" Nr. 908, autorstwa Macieja Tyrowicza:

    Emocje towarzyszą percepcji ludzkiej i są one logicznym faktem. Komunikat „nigdy tak nie rób” przez człowieka zostanie odebrany zupełnie inaczej niż przez maszynę. Czasem decydują „luźne” skojarzenia – jeśli mówi się, że ktoś jest skuteczny jak Hitler, to na chłodno jest to pochlebstwo, ale w rzeczywistości wydźwięk jest pejoratywny. Czasem mogą decydować okoliczności. Powiedzmy, że kilkunastu gości zajada się wystawionym przez nas obiadem, podchodzimy do jednego z nich, mówiąc na głos: „jedzenie to największa przyjemność... gdyby się jeszcze po tym nie tyło”. Jest to czysta prawda. Jeżeli gość będzie szczupły, zastanowi się może, co chcemy przez to powiedzieć, jeżeli otyły, potraktuje jako obelgę. Innym razem decyduje percepcja i zwykła możliwość rozumienia. Najlepszy wykład na temat całek w pierwszej klasie szkoły podstawowej wart jest niewiele. Komunikacja międzyludzka odbywa się wg schematu: zamysł – kodowanie (werbalizacja) – kanał przekazu – odkodowanie. Oczywiście ten nieścisły sposób naraża na wiele kłopotów, podobnie jak brak odpowiednich kodeków w odtwarzaczu w przypadku nagranej gdzie indziej płyty. Plus jest taki, że maszyna w takiej sytuacji zwykle nie działa w ogóle, a człowiek jakąś myśl przekaże. Chyba chodzi o to, by odbiorca zrozumiał nasz komunikat, tak jak my go rozumiemy. To wymaga sporej umiejętności i wiedzy na temat odbiorcy. W wielu sytuacjach, na przykład w przekazie w mediach, jest wręcz sztuką. Proszę zauważyć, że nawet najczystszy komunikat: „Białe jest białe, a czarne jest czarne.” zmienia sens gdy jest wygłoszony na wiecu murzynów albo w szpitalnej sali wobec chorych na bielactwo.

  • Czynniki wpływające na nośność komunikacji
    Prostota
    Oryginalność
    • Oryginalność (niecodzienność, dziwność)
    • Zaskakujący zwrot akcji
    Konkretność
    Pojęcie "arbuz" jest konkretne, bowiem większość z nas gdy usłyszy "arbuz" wyobrazi sobie dokładnie to samo. "Pojazd" jest mniej konkretny, a "wolność" jeszcze mniej.
    Wiarygodność
    • Autorytet
    • Antyautorytet
    • Wyeksponowanie ważnych szczegółów
    • Statystyki
    • Zasada indukcji (Sinatra Test). Jeśli jest dostawcą do Głównego Banku Narodowego to znaczy, że będzie dobrym dostawcą do każdego innego banku.
    • Sprawdzalne referencje. Zobacz/sprawdź sam.
    Emocjonalność
    Stories

 

Cytaty z literatury:




* * *



Komunikaty naturalnie fałszywe 
 

Definiens:

Zjawisko samorzutnego powstawania komunikatów, które wpływają na zafałszowanie procesów obserwacji. Komunikaty naturalnie fałszywe stanowią jeden z elementów bariery obiektywnej obserwacji.

 


 

Przykłady:

  • Społeczność ludzka generuje komunikaty cudem uniknąłem śmierci (zawsze znajdą się tacy, którzy jako jedyni przeżyli katastrofę), natomiast nie generuje komunikatów zginąłem przez taką drobnostkę (oczywiście są komunikaty zginął przez taką drobnostkę ale te w odbiorze są słabsze bowiem nie mówi tego osoba, która tego bezpośrednio doświadczyła, tak jak w przypadku cudownego wyjścia z opresji).

  • Na fotografiach pochodzących z Europy Zachodniej z okresu XVII i XIX wieku często widać dzieci ciężko pracujące w fabrykach. Dla odbiorcy przekaz jest bardzo jasny: wyzysk dzieci. Jednak gdyby nie to, że dostały zatrudnienie prawdopodobnie by umarły z głodu. Nie ma takiej szansy by zrobić zdjęcie umierających z głodu dzieci, a to dlatego, że nie umierały w tym samym miejscu i czasie, natomiast pracowały w grupach po kilkanaście godzin. Wiele wyjaśniłyby statystyki śmiertelności ludzi do wieku 20 lat w okresie przedindustrialnym i w trakcie, ale kto takie statystyki zamieści - zdecydowanie o wiele częściej mamy do czynienia z nadreprezentacją fotografii ciężko pracujących dzieci.

  • Media komercyjne, które zarabiają na reklamie raczej niechętnie informują o negatywnych stronach wzięcia kredytu. Skoro takie media żyją z reklam banków podświadomie wspierają ich działalność.

 

Pojęcia skojarzone:

 

Linki:

 

Cytaty z literatury:




* * *



Komunikaty sztucznie fałszywe 
 

Definiens:

Zjawisko tworzenia komunikatów, które mają zafałszować proces obserwacji. Komunikaty sztucznie fałszywe stanowią jeden z elementów bariery obiektywnej obserwacji.

 


 

Uwagi:

 

Pojęcia skojarzone:

 

Cytaty z literatury:




* * *



Konflikt interesu 
 

Definiens:

Sytuacja, w której:

  • to, do czego dąży obiekt N, jest dokładnie tym, czego chce uniknąć obiekt C,
  • dwa obiekty dążą do tego samego celu, lecz tylko jeden z nich może go osiągnąć,

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Konformizm
 

Definiens:

 


 

Inne definiensy:

  • Wikipedia [2009.06]
    (pot. ulegający wpływom) (łac. conformo - nadaję kształt) – w psychologii społecznej to zmiana zachowania na skutek rzeczywistego, bądź wyobrażonego wpływu innych ludzi. Podporządkowanie się wartościom, poglądom, zasadom i normom postępowania obowiązującym w danej grupie społecznej. W tym rozumieniu jest to zmiana związana z faktem, że członek grupy miał początkowo inne zdanie czy inaczej się zachowywał niż grupa, a następnie je zmienił w kierunku zgodnym z oczekiwaniami grupy.

 

Linki:




* * *



Konfrontacja zastosowania 
 

Definiens:

Sprawdzenie jak odkryte prawa i reguły spełniają się w praktyce w naszym otoczeniu naturalnym.




* * *



Konstruktory 
 
Definiens:

Czynniki dowolnego rodzaju wydłużające CTO, podtrzymując stan „pewnej charakterystycznej całości”, którą stanowi obiekt, i sprawiają, że kryteria obiektowości są spełniane. W przypadku gdy dysponujemy miarą spełniania tego kryterium, będą nimi te czynniki, które poprawiają jego spełnianie.

 


 

Uwagi:

Do grupy konstruktorów obiektu „płot” należą nie tylko malowanie, konserwacja i naprawy, lecz również czynności związane z poszukiwaniem farby, która na dłużej zabezpieczy sztachety;

 

Pojęcia skojarzone:

 

Cytaty z literatury:




* * *



Kradzież
 

Definiens:

Kradzież to przejęcie zasobu spod władztwa obiektu, który nie chce się go pozbyć w taki sposób, że obiekt ten nic o tym nie wie

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Kryteria obiektowości 
 
Definiens:

Kryteria, według których stwierdza się, czy rozpatrywany obiekt dalej jest tym samym obiektem. Nie mają one ani charakteru obiektywnego, ani uniwersalnego – są ustalane w sposób subiektywny przez obserwatora definiującego obiekt. Innym obserwatorom pozostaje albo się z nim zgodzić, albo wymyślić własne kryteria.

Kryteria obiektowości, pomimo że ustalane są przez subiektywnego obserwatora, mogą mieć swoje charakterystyki. Za najważniejsze uważa się:

  • Liniowość - kryterium obiektowości jest sumą podkryteriów: KO = P1+P2+P3+...

    Kryterium obiektowości jest tym bardziej spełnione im więcej spełnionych jest podwarunków.

  • Nieliniowość iloczynowa - kryterium obiektowości jest iloczynem podkryteriów: KO = P1*P2*P3*...

    Jeśli choć jeden z podwarunków nie jest spełniony kryterium obiektowości też nie jest spełnione.

  • Nieliniowość nawarstwień - kryterium obiektowości jest rekurencją podkryteriów: KO = ...(P3(P2(P1)))

    By kryterium obiektowości było spełnione muszą być spełnione wszystkie podwarunki w odpowiedniej kolejności

 


 

Uwagi:

  • Charakterystyki kryteriów obiektowości najłatwiej omówić jest na przykładzie produktu. [*2do]
  • Nieliniowość na przykładzie pisania bezwzrokowego: Kamil, piszesz naprawdę szybko :), tylko jeśli masz poprawność rzędu 90%, to jeśli uwzględnisz czas potrzebny do zrobienia poprawek (np. odjmij czas pisania 10 znaków za każdy błąd) to wychodzi, że Twoja efektywna prędkość równa się 0 :D

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Kryzys
 

Definiens:

Kryzys to (nagła i istotna jakościowo) transformacja systemu (np. społecznego), który nie wytrzymuje wygenerowanego przez siebie procesu o charakterze rozbieżnego sprzężenia zwrotnego.

 


 

Inne definiensy:

  • Mariana Mazura: to sprzężenie zwrotne rozbieżne

  • Wikipedia 2010.03: kryzys – zespół okoliczności zewnętrznych i wewnętrznych, wpływających na dany system w taki sposób, iż zaczynają się i trwają w nim zmiany. Rezultatem tych zmian może być jakościowo nowy system lub nowa struktura i funkcja w układzie istniejącym. [Według mnie definicja wysoce nieprecyzyjna]

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Kształtowanie ewolucyjne 
 

Definiens:

Jeden z mechanizmów ewolucji biologicznej powodujący takie, a nie inne kształtowanie właściwości obiektów żywych oraz obiektów innego typu, które są również jej poddane. Proces wyodrębniania ewolucyjnego oparty jest o:

 


 

Uwagi:

  • Inna nazwa to wyodrębnianie ewolucyjne.

  • Inna nazwa to wyłuskiwanie ewolucyjne.

  • Inna nazwa to transformacja ewolucyjna.

  • Kształtowanie ewolucyjne przekształca powinowactwo chemiczne w nadążność.

  • Kształtowanie ewolucyjne przekształca chemiczne cząstki typu RPD w obiekty żywe.

  • Kształtowanie ewolucyjne wytwarza specyficzne projekty memetyczne.
    Rozważymy na przykład śmierć, która dotyka grupy społeczne. Może ona być spowodowana katastrofą, wojną lub zarazą. Przyczyna taka może spowodować śmierć wszystkich członków danej grupy lub tylko pewnej części. W tym drugim przypadku możemy mieć do czynienia z dwoma charakterystycznymi przypadkami:

    1. ginie mały odsetek populacji
    2. ratuje się mały odsetek populacji

    Zauważmy, że gdy śmierć dotyka populacji, naturalnym zjawiskiem jest powstawanie opowieści o cudownym ocaleniu. Gdy przeżywają nieliczni cudowne oznacza małoprawdopodobne. Natomiast nie powstają opowieści o cudownym zgonie (gdy giną nieliczni). Zatem naturalną dążnością ewolucji biologicznej jest wyodrębnianie obiektów typu mit o cudownym ocaleniu i jednocześnie niewyodrębnianie obiektów typu mit o cudownym zgonie.

  • Idea może być konstruktorem wyodrębniania ewolucyjnego jeśli poprawia realizację celu obiektów żywych, czyli przynosi korzyść (pozwala na lepsze przyswajanie zasobów) lub podnosi dzietność.
    Tego typu idee są obiektami ewolucyjnie samonośnymi.

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Kultura
 

Definiens:

Zbiór wszystkich pozagenetycznych nośników projektu.

Zbiór wytworzonych przez dana społeczność czynników, które zapewniają taki, a nie inny rozwój tej społeczności.


Inne definiensy:

  • "Kultura jako taka powstaje po to by zapewnić plemieniu czy narodowi skuteczne sposoby radzenia sobie".
    Charakterystyczne dla danej grupy wzory postępowania.

  • Kultura (z łac. colere = uprawa, dbać, pielęgnować, kształcenie) – termin ten jest wieloznaczny, pochodzi od łac. cultus agri ("uprawa ziemi"), interpretuje się go w różny sposób przez przedstawicieli różnych nauk. Kulturę można określić jako ogół wytworów ludzi, zarówno materialnych, jak i niematerialnych: duchowych, symbolicznych (takich jak wzory myślenia i zachowania).
    Najczęściej rozumiana jest jako całokształt duchowego i materialnego dorobku społeczeństwa. Bywa utożsamiana z cywilizacją. Również charakterystyczne dla danego społeczeństwa wzory postępowania, także to, co w zachowaniu ludzkim jest wyuczone, w odróżnieniu od tego, co jest biologicznie odziedziczone.
    [Wikipedia, stan 2012.02.19]




* * *



Kumulacja niewinnych
 

Definiens:

Proces kończączy się kryzysem, którego inicjatorem jest równoczesne zadziałanie czynników, które pojedynczo lub w miejszych grupach nie mają żadnego lub znikomy wpływ na proces

 


 

Uwagi:

  • Jeszcze bardziej podstępnym inicjatorem procesów nieuchronnie prowadzących do katastrofy jest grupa kilku czynników występujących naraz, które pojedynczo lub w mniejszych grupach nie stanowią zagrożenia dla systemu: W 44 katastrofach lotniczych na 100 piloci nigdy wcześniej nie lecieli ze sobą, więc współpraca w kokpicie nie układała im się zbyt dobrze. Potem zaczynają pojawiać się błędy. Typowy wypadek powoduje skumulowanie następstw siedmiu kolejnych błędów człowieka. Jeden z pilotów popełnia jakiś błąd, sam w sobie niegroźny. Potem pojawia się kolejny błąd, który w połączeniu z pierwszym nadal nie prowadzi do katastrofy. Ale wówczas piloci popełniają trzeci błąd, potem czwarty, piąty, szósty i siódmy, a kombinacja ich wszystkich prowadzi do katastrofy [Gladwell Malcolm: Poza schematem. Wydawnictwo Znak, Kraków, 2009, ISBN 9788324011568, str. 174].

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Lewak 
 

Definiens:

Lewak to człowiek głoszący w mniemaniu powszechnym niepodważalną ideologię moralną po to, by pod jej parawanem, wykorzystując mechanizm presji na wyzysk społeczny gromadzić cudze zasoby. Teoretycznie w celu rozdania ich potrzebującym, w praktyce jednak rozdaje to, co mu z nich pozostanie, po tym jak dla siebie zatrzyma to, co według niego mu się należy. Natura Człowieka Uczciwego sprawia, że lewak znajduje doskonałe wytłumaczenie, by zostawiać sobie maksymalnie dużo.

 


 

Uwagi:

  • Jak ktoś nie umie wytworzyć niczego, co ktoś inny chciałby w nieprzymuszony sposób kupić, to zaczyna lewicować.

  • Testem na lewaka jest Chrystusowy wdowi grosz - czyli de facto bilans resergetyczny, w którym nie liczy się to ile ktoś dał, lecz to jaką wartość datek dla niego stanowił.

  • To osoba, która z etapu dojenia mamy od razu przechodzi do etapu dojenia społeczeństwa.

  • Przykład z 2015 roku z życia wzięty

 

Cytaty:

  • ....generalnie wewnątrz lenie i cwaniaczki jadące zazwyczaj na czyimś dorobku i pracy. To zasada.

  • Kiedy w 1995 roku Centrum Adama Smitha badało rozmiar konfiskaty dochodu rodziny pracowników najemnych spoza rolnictwa okazało się, że rząd konfiskuje takiej rodzinie aż 83 proc. dochodu. Potem część skonfiskowanych pieniędzy jej oddaje w postaci tzw. socjalistycznej konsumpcji zbiorowej, tzn. - państwowych usług medycznych, edukacyjnych, czy socjalnych. Ale - jak zbadał w USA prof. Walter Williams, a co podaje Jakub Goldszmidt w książce "Pułapka" - zaledwie 28 proc. środków przeznaczonych dla "biednych" w ramach programów socjalnych uruchomionych w roku 1965 przez prez. Johnsona, rzeczywiście trafiło do biednych - a 72 procent zostało przechwycone przez aparaty biurokratyczne, które tymi programami administrowały i cały czas się rozrastały - podobnie jak u nas NFZ, czy inne instytucje przychylające nam nieba.

    Ponieważ nasza biurokracja nie jest lepsza od amerykańskiej, to prawdopodobnie marnotrawi ona na swoje potrzeby więcej środków, niż 72 procent. Pewna część tych środków przeznaczana jest na korumpowanie mediów, które utrzymują biednych, naiwnych ludzi w przekonaniu, że gdyby państwo nie zabierało im 83 procent dochodu, to wszyscy, co do jednego, poumieraliby pod płotami. Z powodu naiwności, a pewnie i tępoty, ludzie ci nie potrafią zrozumieć, że obecnie finansują z własnych pieniędzy nie tylko wszystkie dobrodziejstwa, jakimi państwo ich obdarza, ale również - rozrastającą się armię swoich dobrodziejów, którzy przecież byle czego nie zjedzą. Że gdyby tych dobrodziejów nie było, to za te same dobrodziejstwa można by zapłacić znacznie taniej. Oto na przykład na jakąś usługę medyczną podatnik płaci 100 złotych. Z tych 100 złotych biurokracja przechwytuje 72 złote, podczas gdy bezpośredni wykonawcy tej usługi dostają 28 zł. Zatem, gdyby sprywatyzować sektor ochrony zdrowia, to znaczy - gdyby pieniądze szły Z PACJENTEM, a nie gdzieś w niewiadomej odległości ZA NIM, to nawet gdyby szpitale, lekarze i pielęgniarki, a więc bezpośredni wykonawcy usług medycznych kazali sobie płacić dwa razy więcej, to i tak byłoby to tylko 56 złotych, a nie 100!
    [St. Michalkiewicz. "Felieton dla ludzi normalnych"]

  • Lewak to człowiek uważający za swój wewnętrzny obowiązek niesienie pomocy i ułatwianie życia wszystkim wokół, w ramach wymyślonych przez siebie jedynie dopuszczalnych standardów. za pieniądze odebrane innym. Pomagać chce za wszelką cenę, nawet wbrew woli tych, którym pomaga, osiągając efekty przeciwstawne do zakładanych, powiększając liczbę wymagających pomocy albo w związku z ich stopniowym zubożeniem albo rozszerzeniem definicji wymagających pomocy. Porażki wynikające z przeciwskuteczności efektów swojego systemu zasad chce eliminować rozszerzając tenże system i pogłębiając skalę rujnacji tych, którym pomagać chce. Nie jest zdolny przyjąć do wiadomości, że złe są jego zasady i stąd daremność w ich realizacji. Dodatkowo szuka wsparcia w społeczeństwie wśród ludzi, którzy mają osobisty egoistyczny finansowy interes w jego podtrzymywaniu - egzekutorach jego dzialań oraz wśród zmanipulowanych propagandowo, niezdolnych z powodow intelektualnych, finansowych i wykształcenia rozpoznać manipulacji i oszustwa jego zasad.

    Pokusiłbym się o taką ilustrację:
    Lewak uważa, że najlepszym sposobem przemieszczania się człowieka jest korzystanie z kończyn górnych. Wprowadza więc obowiązek "chodzenia" przy pomocy rąk. Powstają specjalne agendy państwa lewackiego zajmujące się wytwarzaniem ochronnych przyodziewków na ręce, łokcie, ramiona i brzuchy. Odpowiednie instytuty badawcze opracowują specjalistyczne metody ochrony twarzy, uszu i szyi przed nieuniknionym kontaktem z błotem, kałużami i wszystkim tym, co napotykamy na drodze. Co jakiś czas wybuchają intelektualne dyskusje wśród intelektualistów lewackich prowadzące do liberalizacji zasad. Dzięki nim można poruszać się na dziesiątki sposobów: na brzuchu ciągnąc łapami ciało po bruku, na dupie odpychając się rękami z tyłu, na boku wybranym dowolnie albo ciągnąc się albo odpychając, mniej ortodoksyjni czołgają się korzystając z niekonserwatywnych lewacko stóp i kolan, widziano bezczelnych chodzących na kolanach i nawet raczkujących, ci najbardziej wybitni potrafią nawet chodzić na samych rękach.
    Tymczasem lewak nie będzie nigdy w stanie przyjąć do wiadomości, że najlepiej byłoby stanąć na nogi i zacząć po prostu chodzić. Wykracza to poza jego zdolność percepcji. A rzesza zatrudnionych przy rozwijaniu i utrzymaniu obowiązku łażenia przy pomocy rąk wspierać go będzie z całych sił dodatkowo korzystając z pomocy ludzi bez rąk i ze słabymi ramionami, bo im akurat zafunduje się specjalne wózeczki elektryczne, pobuduje podjazdy i punkty ładowania akumulatorów. Propaganda zaś skutecznie wymaże z głów tych biedaków możliwość używania nóg.
    - osmiol

  • Socjaliści – czyli...

    Tam, gdzie socjaliści –
    Czyli ludzie mili,
    Rządzili – czyli dzielili

    Zabierali jednym – czyli bogatym,
    A dawali drugim – czyli biednym,
    Nie wyszło nic aliści, poza tym
    Czyli poza jednym,

    Że bardzo szybko – czyli po chwili
    Tylko ci, co dzielili się bogacili,
    A biedni... się rozmnożyli –
    Czyli – nadal są jak byli...

    Jan Gładkow

  • Nie dawajmy się nabierać na ich szczodrość z naszej kieszeni i kosztem naszego bezpieczeństwa. - Małgorzata Todd

 

Cytaty z literatury:




* * *



Lub
 

Definiens:

Równoważny angielskiemu and/or. W języku polskim i to koniunkcja, alternatywą jest albo




* * *



Łańcuch sukcesji 
 

Definiens:

Nazwa składa się z dwóch słów. Łańcuch - informuje o uporządkowaniu kolejnych elementów na zasadzie jeden za drugim, sukcesja niesie dwa znaczenia: bezpośrednie, polegające na tym, że występuje przeniesienie czegoś (np. informacji lub stanu posiadania) z obiektu poprzedzającego na obiekt następujący oraz drugie, które może być odebrane jako kontrowersyjne, polegające na tym, że przeniesienie to odbywa się dlatego, że jeden z obiektów odniósł sukces (np. sukces reprodukcyjny).

 


 

Uwagi:

  • Linia sukcesji nauczania: w filozofii wisznuickiej ważny jest przekaz wiedzy w łańcuchu lini sukcesji uczniów i nauczycieli - kto nie był uczniem nie ma prawa nauczać.

  • Not only have you been lucky enough to be attached since time immemorial to a favored evolutionary line, but you have also been extremely-make that miraculously-fortunate in your personal ancestry. Consider the fact that for 3.8 billion years, a period of time older than the Earth's mountains and rivers and oceans, every one of your forebears on both sides has been attractive enough to find a mate, healthy enough to reproduce, and sufficiently blessed by fate and circumstances to live long enough to do so. Not one of your pertinent ancestors was squashed, devoured, drowned, starved, stranded, stuck fast, untimely wounded, or otherwise deflected from its life's quest of delivering a tiny charge of genetic material to the right partner at the right moment in order to perpetuate the only possible sequence of hereditary combinations that could result-eventually, astoundingly, and all too briefly-in you.
    Bill Bryson "A Short History of Nearly Everything" page 3.

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Łańcuch sukcesji genów 
 

Definiens:

W gerpedelucji (i co za tym idzie ewolucji biologicznej) ciąg obiektów żywych, rozumianych jako ciąg obiektów-nośników informacji, które przeżywają. A przeżywają i rodzą następców, dlatego, że są nośnikami właściwej informacji.

 


 

Uwagi:

  • Każdy z nas jest elementem łańcucha sukcesji, przy czym na wielu z nas może się on skończyć.

  • Tyle jest ludzkich łańcuchów sukcesji ilu ludzi.

  • Rodzina posiadająca trójkę dzieci rozdziela swój łańcuch sukcesji na trzy kolejne, oczywiście o wspólnym "pniu"

 

Pojęcia skojarzone:

  • Sukces reprodukcyjny




* * *



Magis 
 

Definiens:

Postawa pełnego zaangażowania i pasji w odniesieniu do tego co się robi:

  • dawanie z siebie więcej niż należałoby się tego spodziewać,
  • poszukiwanie nowych lepszych rozwiązań,
  • dbanie o szczegóły,
  • eliminowanie niewidocznych usterek i niedoróbek,
  • robienie ponadczasowo, a nie tylko "by zostało odebrane i zapłacone",
  • robienie lepiej niż oczekuje tego zleceniodawca,
  • odkrywanie ogólnych prawidłowości i gromadzenie wiedzy na przyszłość,
  • świadome zdobywanie doświadczenia mające na celu jeszcze lepszą efektywność w kolejnych iteracjach,
  • dzielenie się wiedzą z innymi,
  • przewidywanie pozytywnych/negatywnych efektów swego działania
  • przewidywanie efektów braku działania
  • dbanie o stan i zużycie środków wykorzystywanych do działania ("zjawisko szczotki do kibla", racjonalne finansowanie)
  • optymalizowanie bilansu zysków i strat,
  • rozwiązywanie dylematów korzyści „krótko-/długoterminowych” w kierunku korzyści długoterminowych,
  • nie porzucanie spraw "w toku" lub "rozpoczętych".
  • otwarty na krytykę.
  • potrafi wytłumaczyć swoje decyzje.
  • potrafi przewidzieć konsekwencje (plusy/minusy) różnych podejść.
  • nie ukrywa swoich braków (np. w wiedzy).
  • nie oczekuje gotowego rozwiązania.
  • jeśli popełni błąd - naprawia go i przeprasza.

 


 

Uwagi:

  • Pojęcie ukute przez Ignacego Loyolę założyciela zakonu Jezuitów.

  • Magis - w łacinie znaczy "bardziej", "więcej".

  • Jest to określenie bardzo często stosowane przez św. Ignacego Loyolę, które wskazuje na zaangażowanie człowieka potęgujące jego związanie z Bogiem, oznacza nastawienie dynamizujące. Najczęściej występuje w łączności z określeniami zaczerpniętymi już z samego Fundamentu Ćwiczeń Duchownych św. Ignacego: "więcej chwalić, czcić, służyć Bogu", "większa chwała, cześć, służba Boża". Św. Ignacy nie dopuszcza zadowolenia przeciętnością, stagnacją nawet na wysokim poziomie: zawsze chodzi o to, by w perspektywie Boga zdobywać "więcej", przekształcać się ku "więcej", "bardziej" przy Bogu.
    [Wikipedia, pol., stan 2015-04-17]

 
Pojęcia skojarzone:

 

Cytaty z literatury:




* * *



Mała ewolucja 
 

Definiens:

Klasyczna dla Fizyki Życia gra ewolucyjno-społeczna - model grupy społecznej złożonej z obiektów samodzielnych czerpiących z zasobów.

Gra odbywa się w populacj złożonej z n graczy dwóch różnych typów. Co kwant czasu wszyscy gracze są losowo dobierani w pary i w każdej z tych par rozgrywana jest, tak zwana, gra pojedynczego spotkania. W zależności od strategii stosowanej przez dany typ gracza każdy z nich zdobywa lub traci punkty zgodnie z macierzą wypłat. Punkty te są sumowane na jego koncie. Po czym następuje kolejna runda. Kluczowe w tej grze są przepisy o selekcji i powieleniu. Polegają one na tym, że co pewien czas, na przykład po „zaledwie” trzech lub „aż” po milionie takich rund, cała grupa (populacja) uczestników zostaje poddana działaniu funkcji selekcyjnej, która do dalszych rozgrywek przepuszcza określony procent osobników np. 50% – wyłącznie tych, którzy zgromadzili najwięcej punktów. Druga połowa zostaje odrzucona i  już dalej nie bierze udziału w grze – można powiedzieć, że zostaje unicestwiona. Ci natomiast, którzy selekcję przechodzą, są klonowani i rozgrywka zaczyna się od początku. Jak nietrudno zauważyć, po operacji selekcji i reprodukcji liczebność populacji pozostaje na poziomie wyjściowym.

Powyższy opis jest opisem bardzo ogólnym, dlatego warto zapoznać się z jej szczegółowym opisem oraz obserwacjami dokonanymi podczas prowadzenia symulacji komputerowej.

 

Pełny opis gry "Mała ewolucja"

 


 

Uwagi:




* * *



Mała ewolucja grupowa 
 

Definiens:

Klasyczna dla Fizyki Życia gra - model społeczeństwa złożonego z obiektów samodzielnych czerpiących z zasobów, obiektów, które są zbudowane ze współpracujących ze sobą elementów.

Gra rozgrywana dokładnie tak samo jak Mała ewolucja, przy czym każdy pojedynczy gracz w małej ewolucji grupowej złożony jest z grupy n graczy ściśle współpracujących ze sobą, a selekcja dotyczy całej tej grupy.

Gracz, nazwany g-graczem, stanowi system typu WSS

 


 

Uwagi:

  • Ponieważ pojedynczy gracz w Małej ewolucji grupowej jest złożony z elementów nazywany jest g-graczem, ponieważ grupa ta jest niepodzielna (grupa typu WSS), to jako całość podlega selekcji i ewentualnemu powieleniu.

  • Analiza tego modelu prowadzi do wniosku, że elementy te są „skazane” na doskonałą współpracę.




* * *



Matrix 
 

Definiens:

Fałszywy obraz rzeczywistości tworzony w naszych mózgach przez zjawiska wynikające z barier obiektywnej obserwacji i barier przetwarzania informacji, naszej błędnej percepcji i naszej błędnej interpretacji oraz technik manipulacyjnych stosowanych przez innych.

 


 

Uwagi:

  • Elementami matrixu są:

  • Elementy matrixu można podzielić na zewnętrzne - te wygenerowane przez źródła obce oraz wewnętrzne: wbudowane w nas filtry zniekształcające informację docierajacą do mózgu z naszych receptorów oraz algorytmy błędnie interpretujące tę informację.

  • W filozofii Dalekiego Wschodu zamiast definiendum "Matrix" używane jest "Gęsty Las Złudzenia"

 

Inne definicje:

  • Zespół wygenerowanych lub błędnie interpretowanych informacji, które "udają" rzeczywistość.

 

Autotest:

  • Dwa autotesty potwierdzające istnienie naszych wewnętrznych algorytmów błędnie interpretujących informację zewnętrzną
    - autotest nr. 1
    - autotest nr. 2

 

Pojęcia skojarzone:

 

Cytaty z literatury:




* * *



Mechanizm Galara
 

Definiens:

Gdy ludzie o czymś nie mają pojęcia, to akceptują wszystkie informacje dotyczące sprawy i święcie w nie wierzą, gdyż informacje te nie mają u nich żadnej konkurencji. Sprawia to, że ludzie stają się narzędziem w rękach tego, kto im te informacje podaje.




* * *



Mechanizm wyzysku społecznego
 

Definiens:

Mechanizm służący do pozyskania pieniędzy społecznych przez osobę lub grupę społeczną




* * *



Mechanizm Życia 
 

Definiens:

Mechanizm powodujący powstanie i rozwój życia. Fundamentem tego mechanizmu są trzy Zasady Fizyki Życia.




* * *



Mechanizmy sprawowania władzy
 

Definiens:

Charakterystyczne mechanizmy wykorzystywane przez sprawujących władzę:
Machlojki finansowe: dodruk pieniędzy, wyższe podatki, pożyczki
Ustawianie swoich do kontroli nad wszystkimi sektorami
  1. Rozbudowa gospodarczego sektora państwowego.
  2. Uzależnianie gospodarczego sektora prywatnego od administracji rządowej.
Skok na publiczną kasę
Obietnice bez pokrycia, kłamstwa i niemerytoryczność. Tzw. Lanie wody
Straszenie wrogiem zewnętrznym "Operacja fałszywej flagi” - tajna rządowa operacja, polegającą na zrobieniu krzywdy własnym obywatelom, a następnie zrzuceniu winy na np. przedstawicieli obcego państwa. W ten sposób władza zdobywa społeczne przyzwolenie na rozpoczęcie militarnego ataku na inny kraj.
Straszenie wrogiem wewnętrznym




* * *



Mem 
 

Definiens:

to dowolna postać informacji (wzorzec informacji) służącą do tworzenia projektów pozagenetycznych, które wpływają na proces ewolucji biologicznej obiektów żywych.
Wynikiem ekspresji memów są projekty memetyczne - socjotypy, które wpływają na wychowanie kolejnych pokoleń.

 


 

Inne definiensy:

  • To nazwa jednostki ewolucji kulturowej, analogicznej do genu będącego jednostką ewolucji biologicznej.

 

Uwagi:

  • od gr. mimesis – naśladownictwo

  • Przykłady memów:

    • słowo
    • obraz
    • klasyfikacja
    • idea

  • Memy konkurują ze sobą o środowisko naturalne – o pamięć zawartą w ludzkich mózgach i o szersze środowisko (np. księgozbiory), w którym się powielają. Np. język angielski wypiera inne, język jaćwiński jest językiem wymarłym, łacina - martwym, a sanskryt uważa się za język wegetujący bowiem dla ok. 3000 osób jest on jeszcze językiem ojczystym.

 

Pojęcia skojarzone:

 

Cytaty z literatury:




* * *



Metody eliminacji zniekształceń obserwacji 
 

Definiens:

Metody, którymi możemy się posłużyć, by uwiarygodnić docierające do nas strumienie informacji.

 

Lista MEZO - metod eliminacji zniekształceń obserwacji:

  1. Metoda przez zdefiniowanie
    Zanim zaczniemy posługiwać się pojęciami takimi jak „sprawiedliwość”, „uczciwość” czy „mądrość”, określmy ich znaczenie – napiszmy ich definicję albo dokonajmy rzeczy o wiele trudniejszej: postarajmy się stworzyć takie definicje, co do których wszyscy dyskutujący będą na tyle zgodni, że z czystym sumieniem się pod nimi podpiszą. Wcale nie jest to takie proste, jak na pierwszy rzut oka się wydaje.

  2. Metoda skrupulatności matematycznej
    Polega na skrupulatnym zapisie wartości parametrów i analizie ich zmian. Np. badanie inflacji możemy prowadzić samodzielnie, notując co pewien czas ceny wybranej grupy produktów.

  3. Metoda oddalenia emocji i bezprzymiotnikowość
    Oddalenie uczuć i nie stosowanie przymiotników sprawiają, że obserwacja jest bliższa rzeczywistości, ponieważ swą formą nie wymusza szczególnej interpretacji.

  4. Metoda zmiany parametrów
    Ten prosty zabieg polega na zamianie części informacji na analogiczne fragmenty. Można na przykład rozważyć, jak zmieniłby się sens komunikatu, gdyby w analizowanej informacji zamienić wartość 10 na 1000 lub słowo „Brazylia” na „Argentyna” albo „Palestyńczyk” na „Izraelczyk”. Metoda ta obejmuje również eksperyment myślowy polegający na zastanowieniu się, jak na dane pytanie odpowiedziałbym, gdybym nie był sobą, lecz kimś innym – albo jakiej odpowiedzi udzieliłbym, będąc na miejscu danej osoby.

  5. Metoda weryfikacji źródła
    Polega na sprawdzaniu wiarygodności źródła, z którego pochodzi informacja.

  6. Bezstronność obserwatora
    Polega na analizie tego czy obserwator, od którego pochodzi informacja może odnieśc korzyści z tego, że ją sfałszuje.

  7. Metoda kryterium ponadczasowości
    "Prawdziwa prawda" wytrzymuje próbę czasu. "Prawdy dzisiejsze" zwykle okazują się być komunikatami sztucznie fałszywymi tworzonymi przez innych w celu odniesienia konkretnych korzyści.

  8. Metoda eliminowania stronniczości naszego JA
    Powinniśmy zdawać sobie z tego sprawę i musimy zawsze o tym pamiętać, że jesteśmy obserwatorami nieobiektywnymi. W bardzo istotny sposób zniekształacamy docierającą do nas informację. Przyczyną tego są ewolucyjnie wbudowane w nas mechanizmy ahamkary.

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Model 
 

Definiens:

Uproszczony opis badanego obiektu (fragmentu rzeczywistości), w którym eliminuje się te cechy, relacje lub inne elementy, które przynajmniej teoretycznie, są mało istotne. Analiza modelu pozwala na:

  1. wyjaśnienie (przyczyn zjawiska, zachowań obiektu) - są to tak zwane modele poznawcze.

  2. dokładne lub przybliżone przewidywanie (przyszłego przebiegu zjawisk, przyszłych zachowań obiektu) - są to tak zwane modele przewidywawcze.

Miarą jakości modeli jest to na ile są zgodne realizowane przez nie procesy z procesami rzeczywistymi.

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Model kosztów komparatywnych
 

Definiens:

Model sformułowany przez D. Ricardo, oparty na twierdzeniu, że wymiana międzynarodowa może być korzystna dla obu partnerów, gdy jeden wytwarza większość towarów taniej niż drugi. Do uzyskania takich korzyści wystarczy występowanie względnych różnic w kosztach wytwarzania w obu krajach. Handel między dwoma krajami może być dla obu krajów korzystny, jeśli każdy z nich eksportuje dobro, w produkcji którego ma przewagę komparatywną (względną).

Załóżmy, że Polska i Peru produkują, dwa towary: miedź i wino. Jednak koszty produkcji i wina i miedzi są niższe w Niemczech (Niemcy są bardziej wydajne w produkcji obu dóbr). Przedstawia to poniższa tabela.

Kraj Miedź Wino
Polska produkuje 8 t w 1 dzień 4 beczki w 1 dzień
Peru produkuje 9 t w 1 dzień 18 beczek w 1 dzień

Przy założeniu zamknięcia tych dwóch gospodarek zarówno Polska, jak i Peru są zmuszone do wytwarzania obu towarów. Towary te będą wymieniane na siebie na poszczególnych rynkach według relacji wynikających z nakładów pracy niezbędnych do ich produkcji. Będą one wynosić:

Polska: 1 tona miedzi na 0,5 beczki wina (1M = 0,5W) lub
            1 beczka wina na 2 tony miedzi (1W = 2M)

Peru: 1 tona miedzi na 2 beczki wina (1M = 2W) lub
             1 beczka wina na 0,5 tony miedzi (1W=0,5M)

Można zauważyć, że wyrażona w winie cena miedzi w Peru jest atrakcyjna dla polskiego producenta tego towaru. Z kolei dla peruwiańskiego producenta wina, jego cena też jest dla niego korzystniejsza. Stąd, pomimo że Peru jest wydajniejsze w produkcji obu tych dóbr, oba kraje mogą z obopólną korzyścią wymieniać między sobą te towary. Czynnikiem zapewniającym obu krajom korzyści z tej wymiany jest relacja 1W=1M.

Opracowane na podstawie mfiles.pl stan 2015.12.06.

 


 

Inne definiensy:

  • Teoria przewagi komparatywnej (teoria kosztów komparatywnych) – teoria ekonomiczna wyjaśniająca mechanizm obustronnie korzystnej międzynarodowej wymiany towarów i usług w sytuacji znacząco niższych kosztów produkcji dóbr po stronie jednego z partnerów wymiany. Zgodnie z tą teorią decydujące znaczenie dla korzyści czerpanych przez obydwu partnerów handlowych z wymiany ma względny stosunek kosztów produkcji dóbr, będących przedmiotem wymiany w krajach partnerów, a nie bezwzględny poziom nakładów jakie w poszczególnych krajach należy ponieść na wytworzenie tych dóbr. Wystarczającą przesłanką rozwoju specjalizacji i handlu międzynarodowego jest występowanie względnych różnic kosztów wytwarzania, mierzonych nakładami pracy.
    Teoria kosztów komparatywnych jest rozszerzeniem i jednocześnie uogólnieniem teorii kosztów absolutnych Adama Smitha, zgodnie z którą w wymianie handlowej decyduje poziom bezwzględnych kosztów produkcji, a większe korzyści z wymiany będzie odnosił partner, który potrafi wytworzyć dobra mniejszym nakładem.
    Koszty komparatywne są bardzo istotną kategorią teorii handlu międzynarodowego.

    [Wikipedia 2012.06.10]

 

Uwagi:

  • Po raz pierwszy teorię kosztów komparatywnych sformułował Robert Torrens. W pracy wydanej w 1808 roku zawarł on najważniejsze elementy teorii, którą potem w zmodyfikowanej wersji przedstawił w wydanym w 1815 roku opracowaniu An Essay on the External Corn Trade (Traktat na temat handlu zagranicznego zbożem). Opisał w nim przykład wymiany dóbr przemysłowych i rolnych między Anglią a Polską. Doszedł do wniosku, że Anglia może odnosić znaczące korzyści sprzedając Polsce towary przemysłowe w zamian za zboże, nawet w przypadku, gdy produkcja zboża jest tańsza w Anglii niż w Polsce.
    Teoria została jednak dużo szerzej spopularyzowana przez Davida Ricardo, który wyjaśnił kryjącą się za nią koncepcję w wydanej w 1817 roku książce "Zasady ekonomii politycznej i opodatkowania". Upowszechnienie teorii przez Ricardo miało wpływ na częste przypisywanie mu jej autorstwa. Jakkolwiek Ricardo nie był pierwszym, który sformułował koncepcję kosztów komparatywnych, jego niewątpliwym wkładem było opracowanie jej w formie naukowej (choć bez pogłębionej analizy) oraz spopularyzowanie jej do tego stopnia, że stała się dominującą teorią międzynarodowej wymiany handlowej i do dziś jest ważnym punktem odniesienia dla współczesnych teorii handlu.

    [Wikipedia 2012.06.10]

  • Polski matematyk Stanisław Ulam poprosił pewnego razu Paula Samuelsona – ekonomistę i laureata nagrody Nobla – by ten wymienił choć jedną teorię sformułowaną na polu nauk społecznych, która byłaby prawdziwa i jednocześnie nie byłaby banalna lub oczywista. Po kilku latach Samuelson w odpowiedzi wymienił teorię kosztów komparatywnych Davida Ricardo ze stosownym komentarzem:
    O tym, że jest logicznie prawdziwa – matematyka przekonywać nie trzeba; o tym, że nie jest oczywista zaświadczają tysiące ważnych i inteligentnych ludzi, którzy nie potrafili jej sami pojąć lub w nią uwierzyć, nawet gdy ją im wytłumaczono.

    [Wikipedia 2015.12.06]

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Model ogrodnika
 

Definiens:

Model ogrodnika ilustrujący przechwytywanie sterowania grupą społeczną przez uprzywilejowaną jednostkę (lub grupę społeczną)

Grupa właścicieli domków jednorodzinnych stwierdza, że taniej będzie jeśli jako grupa zatrudnią ogrodnika do pielęgnacji ich ogródków. I tak w początkowej fazie się dzieje, ogrodnik, który dostał tak duży kontrakt jest bardzo zadowolony i dlatego się stara. Z czasem jednak, gdy grupa nie ustawi odpowiednich regulujących mechnizmów sprzężenia zwrotnego, natura człowieka uczciwego zwycięża i ogrodnik będzie starał się zarobić jak najwięcej, jak najmniejszym kosztem. Będzie wymyślał, że potrzeba mu dodatkowych maszyn i ludzi do pomocy, że pielęgnowanie ogródka to rzecz trudna i niebezpieczna itd. Najpierw cele będą uzasadnione, lecz jak tylko ogrodnik przekona się o swej sile przekonywania wymyśli cele mniej sensowne, aż skończy na zupełnie fikcyjnych.

 


 

Inne definiensy:

  • Ludzie myślący racjonalnie [...] często zauważają, że istnieją cele wspólne, które łatwiej zaspokoić decyzją centralną, niż czekać, aż zorganizuje się odpowiednia grupa prywatna. Ba! Czasem taniej jest podjąć taką decyzję, niż płacić za badanie, czy warto te pieniądze wydać kolektywnie – czy nie.
    To prawda!
    Jednak gdy raz się na to zgodzimy i powstanie organ mający prawo wydawać wspólne pieniądze, to będzie on starał się wykazać – czyli będzie chciał wydać jak najwięcej naszych pieniędzy. Najpierw na cele może i uzasadnione, potem na mniej uzasadnione – a wreszcie na całkiem nieuzasadnione.
    Bo taka jest logika działania każdego urzędu, każdego ciała mającego prawo wydawać cudze pieniądze.
    Co więcej, organ ten będzie miał – żyjących z jego prac – ekspertów, przekonujących ogół, że te pieniądze wydać warto, i wręcz: trzeba.
    I nawet sam organ zacznie w to wierzyć!
    [JKM, blog 2011.06.03]

 

Pojęcia skojarzone:

 

Linki:




* * *



Model KBL: król, biskup, lud
 

Definiens:

Model KBL jest uniwersalnym modelem tłumaczącym wszelkie zachowania w grupach społecznych. Król ma pełnię władzy, która przejawia się tym, że może każdego z członków grupy wyeliminować np. zabić. Biskup ma jakiś wpływ na króla i generalnie korzysta na współpracy z nim, choć może mu się przeciwstawić, co zdaża się gdy król źle zarządza grupą. Lud to cała reszta.

 


 

Uwagi:

  • We wspólnotach pierwotnych występowała zależność: wódz, szaman i reszta.
  • Konflikt pomiędzy królem, a biskupem >>>
  • Walka miecza ze słowem

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Model PPB: pasterz, psy, bydło
 

Definiens:

Model PPB ilustruje wzajemne relacje pomiędzy grupą zarządzanych i grupą zarządzających. Pan doi krowy, lecz głaszcze psy, które nie dają mleka, natomiast trzymają krowy w ryzach kąsając je po nogach.

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Model sprawowania władzy 
 

Definiens:

Model sprawowania władzy ukazuje wszelkie cechy charakterystyczne sprawowania władzy właśnie. Takie na przykład, jak:

  • Zwiększanie stosowania przymusu bezpośredniego - wzrost liczby różnego rodzaju służb bezpieczeństwa.
  • Zwiększanie obciążeń podatkowych.
  • Tworzenie grup uprzywilejowanych i różnego rodzaju przywilejów dla nich.
  • Proces arystokratyzacji ludzi władzy.
  • Rozbudowa aparatu sprawowania władzy poprzez tworzenie urzędów - miejsc pracy czerpiących korzyści z bycia podległymi władzy w zamian wspieranie władzy.
  • Stosowanie różnego rodzaju taktyk zapewniających trzymanie się u władzy.
  • Proces doprowadzania do niewolnictwa (w mniejszym, bądź większym stopniu) członków społeczeństwa nie będących w strukturach władzy - Wielu Amerykanów przekonało się – jak napisał Jefferson w projekcie na Kongres dla delegatów z Wirginii – że seria prześladowań ze strony Brytanii „trwająca nieprzerwanie pomimo zmian ministrów, zbyt jasno dowodzi świadomego i systematycznego planu doprowadzenia nas do stanu niewolnictwa”.

 


 

Uwagi:

  • Rządzą dopóki nie załamie się gospodarka, potem szukają wroga zewnętrznego - Ernest Hemingway.

  • Obudźcie się. Inflacją i [przyp. JF] podatkami zdzieranymi z waszych nędznych dochodów finansujecie bizantyjski styl życia „elit” politycznych z ich wiernymi pretorianami i pociotkami, mafijne układy urzędnicze, pseudomenedżerów z nadania z gigantycznymi zarobkami, wiernopoddańcze organy ścigania, skorumpowany wymiar sprawiedliwości i całą skundloną resztę sługusów z mediami włącznie. Co mogli, to już wyprzedali albo ukradli, Teraz finansują swój dobrobyt pożyczkami zagranicznymi, które będziecie za nich spłacać przez dziesięciolecia albo okradają chorych i emerytów. - Internauta ~Cartofel 27.09.2013

 

Pojęcia skojarzone:

 

Cytaty z literatury:




* * *



Model zarządu
 

Definiens:

Powstawanie solidarności i mechanizmów współpracy pomiędzy członkami grupy, gdy zarządzający tą grupą chce omówić błędy popełniane przez jednego lub kilku jej członków. Współpraca ta powstaje w sposób naturany i nieświadomy, każdy bowiem obawia się, że prędzej czy później zarządzający będzie chciał omówić i jego błędy.

 


 

Uwagi:




* * *



Model Żywe Walczy
 

Definiens:

Jeden z modeli poznawczych Fizyki Życia polegający na tym, że jeden zbiór obiektów żywych, nazwijmy je "typu A" walczy ze zbiorem innych obiektów żywych - na przykład typu B.

Założenia:

  1. Liczebność: Zbiór obiektów typu A liczy Na osobników, a zbiór obiektów typu B - Nb;

  2. Obszar: Oba zbiory wpuszczane są do zamkniętego obszaru o powierzchni S i kształcie K (walka odbywa się w przestrzeni dwuwymiarowej, ale może równie dobrze przebiegać w przestrzeniach o większej liczbie wymiarów)

  3. Przemieszczanie się: Obiekty przemieszczają się w sposób losowy. Np. obiekty typu A w sposób Θa, a obiekty typu B w sposób Θb.
    Θ musi opisywać prędkość przemieszczania (np. stała o wartości Va i Vb odpowiednio, co się dzieje gdy trajektorie obiektów tego samego typu się przetną, oraz sposób w jaki odbija się obiekt od krawędzi obszaru.

  4. Walka: do walki dochodzi w momencie gdy dwa przeciwne typy obiektów są od siebie nie dalej niż Δs. Walka odbywa się błyskawicznie lub też może trwać przez czas Δw i w tym czasie może dojść do spotkania większej liczby obiektów i w tym przypadku należy zaproponować jakiś rodzaj wzajemnego osłabiania dla przypadków gdy walczy n osobników typu A z m osobnikami typu B.

  5. Siła rażenia: Początkowo każdy z obiektów posiada żywotność startową Φ np. o wartości 100. Obiekt żywy typu A dysponuje siłą rażenia ηa wyrażoną w punktach z zakresu od 100 do 1, która oznacza, że podczas walki z obiektem typu B osłabia jego żywotność właśnie o tyle punktów. I na odwrót obiekt typu B osłabia żywotność obiektu typu A o ηb punktów.
    Przykład: po walce A z B, obiekt A ma żywotność Φab, a B - Φba

  6. Życie obiektów: obiekt ginie, gdy jego żywotność wynosi 0 lub mniej.

  7. Rozrodczość: Obiekty typu A powielają się się na Xa analogicznych obiektów typu A o żywotności startowej Φa po czasie ΔTa i pod warunkiem, że ich żywotność jest większa niż Ψa, a obiekty typu B po czasie ΔTb i przy żywotności nie mniejszej niż Ψb na Xb

Wszystkie wymienione powyżej elementy zaznaczone pogrubioną czcionką mogą być parametrami tego modelu. Można je zmieniać i obserwować, jak zmiana ta wpływa na wynik symulacji.

Żywe Walczy to symulacja jak dwa zbiory obiektów żywych niszczą się nawzajem. Jak przebiegają krzywe charakteryzujące stan liczebny obu populacji i sumaryczną siłę rażenia. Symulacja kończy się gdy jedna z populacji ginie.

 


 

Uwagi:

  • Parametry opisujące jednego osobnika to: Sposób przemieszczania się (Θ), Żywotność startowa (Φ), Siła rażenia przeciwnika(η), Rozrodczość(X) co kwant czasu(ΔT)

  • Parametry populacji to: Liczebność (N),

  • warunki zewnętrzne to: Obszar (S,K),

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Model Żywe Walczy i Ewoluuje
 

Definiens:

Analogiczny Modelu Żywe Walczy model poznawczy Fizyki Życia z dodanym jeszcze jednym założeniem:

  • Jeden obiekt typu A co N powieleń ulega mutacji, a typu B co M powieleń. Przy czym mutację należy rozumieć jak zmianę na nieco lepsze lub nieco gorsze jednego z parametrów opisującego danego osobnika.

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Modele poznawcze Fizyki Życia 
 

Definiens:

Uproszczone modele naturalnych procesów zachodzących w populacjach obiektów żywych. Zaliczają się do nich:

 


 




* * *



Moksza
 

Pełna definicja pojęcia Moksza na oddzielnej podstronie.

 


 




* * *



Moralność
 

Definiens:

Zbiór zasad i norm narzuconych na postępowanie obiektów żywych wchodzących w skład danej społeczności, który zapewnia, że społeczność ta nie ginie.

 


 

Inne definiensy:

  • Wikipedia 2010.03.06
    Moralność – zbiór zasad (norm), które określają co jest dobre (prawidłowe, nieszkodliwe), a co złe (nieprawidłowe, szkodliwe).

    ***Moralność można definiować jako sposób postępowania jednostki ludzkiej przyjęty pośród większości za normę, będącą częścią dziedzictwa kulturowego danej organizacji kulturowej, która wywołuje negatywne lub pozytywne emocje innych jednostek, nie jest lub jest sprzeczna z naturą człowieka oraz nie jest lub jest szkodliwa z punktu widzenia organizacji kulturowej danej społeczności.

 

Uwagi:

  • W definicji z wikipedii brak wytłumaczenia co znaczy dobro i zło

  • Zagrożeniem dla grupy są konflikty między jej uczestnikami i brak współpracy. Naturalna kooperacja u owadów socjalnych wynika z genotypu, w niejednolitej genetycznie grupie ludzkiej wymaga podtrzymania – dodatku do niejednorodności genetycznej. Tym dodatkiem do zachowań genotypowych są właśnie normy moralne. One to, zmieniając repertuar zachowań osobników należących do grupy, umożliwiają grupie istnienie i trwanie. W przeciwnym przypadku konflikty wynikające z maksymalizacji własnego interesu poszczególnych osobników zniszczyłyby możliwości grupy do działań zmierzających do podtrzymania istnienia tej grupy.




* * *



Morfologia
 

Definiens:

W biologii określa właściwości związane z wyglądem zewnętrznym (kształt, struktura, kolor, wzór) obiektu żywego lub jego części składowych. [Wiki-eng Eng 200811]. Komplementarną z morfologią jest fizjologia.

 


 




* * *



Motywanta 
 

Definiens:

funkcja, która w danej chwili i w danych okolicznościach jednoznacznie określa jak obiekt żywy ma się zachować. Zależy od: warunków zewnętrznych, historii ewolucyjnej, od historii samego obiektu i czynników losowych.

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Motywanty składowe
 

Definiens:

  • pragnienie, aby być lubianym, akceptowanym i aprobowanym przez innych dzięki spełnieniu norm grupowych.
  • pragnienie, aby być autorytetem
  • pragnienie, aby optymalnie postąpić w danej sytuacji (konformizm)




* * *



Myślenie 

Definiens:

Różnorakich definicji myślenia jest bardzo wiele i trudno z nich wybrać jakąś jedną uniwersalną. Zdecydowana większość z nich określa myślenie jako proces realizowany przez mózg, służący do osiągnięcia (jakiegoś) celu. Podstawą do myślenia jest światopogląd – modele różnorakich obiektów, natomiast samo myślenie polega na tworzeniu tych modeli w mózgu, analizie wyobrażanych sobie ich zachowań, wyciąganiu na tej podstawie wniosków i w oparciu o nie podejmowaniu właściwych decyzji.

Rozróżniane przez Fizykę Życia rodzaje myślenia zostały ujete w Tabeli rodzajów myślenia Fizyki Życia

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Myślenie absolutne 

Pełna definicja pojęcia Myślenie absolutne na oddzielnej podstronie.

 


 

Pojęcia skojarzone:

 

Uwagi:

  • - It's as though if you were a person with only one eye. And you would only see, length and width, and you have no sence of depth. When you take away the one eye, it's the same as what suddenly becomes consciousness, except it's not just the third dimension, it's a multiple dimension. And it exists in thought, in reasoning, in emotion, in imagery because it brings memory into the picture.

    - That's very interesting. I do understand what you mean about three dimensions, but a person who had never seen three dimensions, who I'd said had one, or one eye damaged, would not know what you're talking about, threee dimensions. So perhaps that's why I can't understand...

    - That's exactly right. It's a wholeness that's multifaceted...
    But not multifaceted in separate little categories. Multifaceted in a way that three dimensions brings out a larger picture, a larger sense of itself.

    - Oh, very interesting! I don't understand at all.




* * *



Myślenie emocjonalne 

Pełna definicja pojęcia Myślenie emocjonalne na oddzielnej podstronie.

 


 

Pojęcia skojarzone:

 


 




* * *



Myślenie mnogościowe 

Pełna definicja pojęcia Myślenie mnogościowe na oddzielnej podstronie.

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Myślenie redukcjonistyczne 

Pełna definicja pojęcia Myślenie redukcjonistyczne na oddzielnej podstronie.

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Myślenie systemowe 

Pełna definicja pojęcia Myślenie systemowe na oddzielnej podstronie.

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Myślenie teoriogrowe 

Pełna definicja pojęcia Myślenie teoriogrowe na oddzielnej podstronie.

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Myślenie życiowe 

Pełna definicja pojęcia Myślenie życiowe na oddzielnej podstronie.

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Nadążność 
 

Definiens:

Zespół zjawisk i zagadnień występujący podczas dążenia do celu. Z punktu widzenia matematycznej teorii gier jest to wątek drzewa decyzji, który do tej chwili był, a od tej chwili będzie zrealizowany. Inaczej: rzeczywisty wątek drzewa decyzji.

 

Pełna definicja pojęcia nadążność

 


 

Inne definiensy:

 

Uwagi:

  • Nadążność stanowi treść III zasady fizyki życia

  • Realizacja czegokolwiek polega konsekwentnym parciu do celu, wyprzedzaniu ruchów przeciwnika i współpracy "w tempo" z członkami własnego zespołu

 

Cytaty z literatury:




* * *



Nadążność klasyczna
 

Definiens:

Nadążność prosta bez prowadzenia analizy zachowań obiektu przeciwnego. Polega na lokalizacji celu, wytyczeniu kierunku pogoni i nakierowaniu swej prędkości zgodnie z tym kierunkiem.




* * *



Nadążność wyprzedzająca
 

Definiens:

Nadążność z prowadzeniem analizy zachowań obiektu przeciwnego. Polega na wyciąganiu wniosków z obserwowanych ruchów przeciwnika i takim sterowaniem własnymi poczynaniami, by albo:

  • "wstrzelić się w tempo" - czyli przewidzieć np. jego pozycję za 10 minut i samemu dokładnie w tej pozycji znaleźć się w tym czasie lub

  • "wyprzedzić" - czyli przewidzieć co dokładnie przeciwnik będzie robił w danym momencie i uprzedzić jego działania.

  • pokonać przeciwnika wykorzystując jego zasoby, np. w postaci pędu lub wychylenia. Od nazwy tego sposobu języku japońskim pochodzi nazwa judo - łagodna droga.

  • wymusić na przeciwniku konkretną reakcję, by ją wykorzystać do swoich potrzeb - tzw kombinacja

  • dysponując paletą kontrataków na znane zachowania przeciwnika, wyczuć to zachowanie i skutecznie kontratakować




* * *



Nadorganizm
 

Definiens:

Zbiór obiektów żywych tworzących grupę typu WSS

 


 

Inne definiensy:

  • Definicję tę w odniesieniu do owadów społecznych zaproponował E.O. Wilson w książce zatytułowanej "Społeczeństwa owadów"
    Każde społeczeństwo, takie jak kolonia właściwie społecznych gatunków owadów, ma cechy organizacji analogiczne do fizjologicznych właściwości pojedynczego organizmu. Tak na przykład kolonia owadów dzieli się na kasty reprodukcyjne (analogiczne do gonad) i kasty robotnic (odpowiadające tkance somatycznej); Może występować wymiana pokarmu przez trofalaksję (analogicznie do zachodzącej w układzie krążenia) itd.

 

Uwagi:

  • Jeśli przyjmiemy, zaproponowaną w fizyce życia, koncepcję poziomów organizacyjnych obiektów żywych pojęcie nadorganizmu w odniesieniu do społeczności owadów nazwiemy organizacyjną formą życia piątego poziomu

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Najważniejsze eksperymenty Fizyki Życia 

Definiens:

Najważniejsze według Fizyki Życia eksperymenty:

  1. Społeczne:

    1. Eksperyment "2,4,6" - pokazujacy Klątwę wiedzy, czyli zjawisko, polegające na tym, że pierwsze informacje i spostrzeżenia na jakiś temat blokują dalszą racjonalną analizę tego tematu.

    2. Eksperyment Asch'a pokazujący zjawisko uległości wobec większości – konformizm – motywowanej lękiem przed odrzuceniem przez grupę oraz pragnienie bycia przez nią akceptowanym.

    3. Eksperyment John'a Calhoun'a - ukazujący przebieg wymarcia populacji, którego przyczyną był brak wyzwań.

    4. Eksperyment Ron'a Jones'a - ukazujący, że w ciągu zaledwie 5 dni można przekształcić grupę nastolatków w grupę wojujących faszystów.

    5. Eksperyment Stanley'a Milgram'a - ukazujący, ****.

    6. Eksperyment więzienny (Stanford'ski) - ukazujący wpływ systemu na zachowania jednostek.




* * *



Natłok Komunikatów 
 

Definiens:

Zahamowanie procesów systemu spowodowane niemożnością sensownej analizy zbyt dużej liczby komunikatów zewnętrznych docierających do tego systemu lub wewnętrznych przezeń generowanych.

W systemach nadążnych czujniki przez cały czas dostarczają komunikatów o bodźcach zewnętrznych, analizatory muszą je przetworzyć i w oparciu o nie, wiedzę historyczną zgromadzoną w pamięci oraz wrodzone i wypracowane modele decyzyjne podjąć decyzje. Następnie przeanalizować ich skutek, podjąć nadążne działania korygujące skutki tych decyzji, przemyśleć zagadnienie i ewentualnie: przeorganizować pamięć lub/i przebudować wypracowane modele decyzyjne. Jak widać sporo roboty.

W systemach złożonych miliardów (człowiek składa się z miliardów komórek) i milionów (społeczeństwa składają się z dziesiątek, setek i tysięcy milionów ludzi) obiektów nadążnych opisane powyżej zjawisko potęguje się, co skutkuje nadmiarem krążących pomiędzy elementami komunikatów. Elementy, zaprogramowane przez ewolucję biologiczną) do reagowania mają dwa wyjścia: albo reagować na wszystkie komunikaty albo część z nich ignorować. W pierwszym przypadku elementy mogą ulec zniszczeniu przez nadaktywność lub wyczerpanie zasobów, w drugim mogą nie zareagować na żywotny dla nich komunikat co może doprowadzić do ich zniszczenia lub nawet do zniszczenia całego systemu.

Systemy w naturalny sposób bronią się przed natłokiem komunikatów: organizmy żywe przez sen, organizmy społeczne przez przewroty społeczne (ustawa Wilczka, Rewolucja Sowiecka).

 


 

Cytaty z literatury:




* * *



Natura Rzeczy 
 

Definiens:

Jest jak jest!

 


 

Uwagi:

  • Choć czasem nie wiemy jaka to jednak logika w tym jest dlatego, że to jest.




* * *



Natura Człowieka Uczciwego 
 

Definiens:

Główny czynnik ludzkiej motywanty: Człowiek świadomie i podświadomie robi wszystko, by maksymalizować bilans swych korzyści do strat przy ralizacji celu życia.

 


 

Uwagi:

  • Jest to natura nie tylko ludzka, lecz każdego obiektu żywego.

  • Oczywiście z tym spostrzeżeniem bardzo wiele osób (autorytetów) nie chce się zgodzić. Ci, którzy mówią, że tak nie jest stosują po prostu taktykę von Neumanna lub taktykę von Socjalla po to, by... jeszcze lepiej maksymalizować swój własny bilans korzyści do strat.

  • Przysłowie: Grabie grabią do siebie

  • Boy Żeleński o motywie przewodnim "Maksym i rozważań moralnych" La Rochefocauld'a - Egoizm, miłość własna, lęk o lub pragnienie korzyści, oto składniki, które znajduje, ilekroć rozbierze z osłonek jakąkolwiek czynność ludzką: oto, co zostaje, gdy ją rozdziać z mniej lub więcej świetnych pozorów.

  • Jeśli kradzież (rozbój, grabież) jest w naszym interesie, zgadzamy się na kradzież (rozbój, grabież)

  • "Typowe dla ludzi jest uważanie się za bardziej moralnych i uczciwych od innych osób"

  • To jest niesamowite jak ludzie siedzą w szponach działania dla zysku. Dla nich zrobić coś ponad to, to ogromna bariera. Zwykle tłumaczą się, że są niekompetentni, że brak im dyscypliny, że wyśmieją, że i tak to nic nie da. I stąd władza ulegitimizowana prawnie robi ze społeczeństwami co chce. [Tomasz Maciejewski]

  • François de La Rochefoucauld (1613-1680) zerwał z optymistycznym poglądem na naturę ludzkość, wskazywał na hipokryzję, egoizm, słabość oraz próżność, rządzące ludźmi. Uczciwość i dobroć jest grą pozorów, natomiast częstokroć losem ludzkim rządzi irracjonalny przypadek.

  • Dla obu dam [artystek - przyp JF.] demokracja jest tam gdzie jest im dobrze i gdzie czerpie się profity.

  • Konflikt wybucha wokół władzy, pieniędzy i prestiżu [ponoć Max Weber lub Peter Blau]

  • Naukowcy nie potrafią: ani metodologicznie sprawdzać wiarygodność źródeł, ani logicznie analizować faktów, ani debatować na temat przeciwstawnych koncepcji, ani tym bardziej dokonywać samodzielnych ocen. Zamiast tego nauczeni są przyjmowania na wiarę i wykuwania na pamięć obowiązujących tez. – Jurij Curganow "Jak czytać historyków postsowieckich" w książce "Gławnaja kniga o wtoroj mirowoj wojnie".

  • Przeświadczenie, że każdy z nas może być profesorem, premierem lub choćby ministrem niezależnie od danych mu talentów - S. Skiba

  • Historia ludzkości jest nagromadzeniem spisków, buntów, morderstw, rzezi, rewolucji, banicji, samych najgorszych skutków, jakie mogą przynieść ze sobą chciwość, stronniczość, hipokryzja, wiarołomstwo, okrucieństwo, wściekłość, szaleństwo, nienawiść, zazdrość, żądza, zła wola i ambicja... Nie mogę wysnuć żadnego innego wniosku niż ten, że większość twoich rodaków jest najzłośliwszą rasą drobnego, wstretnego robactwa, jakiemu natura kiedykolwiek pozwoliła pełzać po powierzchni ziemi. - Jonathan Swift, "Podróże Guliwera" (1727)

 

Linki:

 

Cytaty z literatury:

Nauka
 

Definiens:

Nauka to całokształ działań mających na celu zrozumienie rzeczywistości (czyli budowanie modeli poznawczych) i, o ile jest to możliwe przewidywanie przyszłych (czyli budowanie modeli przewidywawczych) a/. zdarzeń (przewidywanie dokładne) lub b/. trendów (przewidywanie szacunkowe).

 


 

Inne definiensy:

  • [E.O. Wilson "O naturze ludzkiej" 83-06-01451-0:64]

    Całokształt działań mający na celu opracowanie teorii.

    Wartość teorii naukowej mierzy się jej zdolnością do przekształcania niewielkiej liczby aksjomatycznych tez, w szczegółowe twierdzenia dotyczące przewidywanego przebiegu obserwowalnych zjawisk. W ten sposób teoria atomu Bohra umożliwiła powstanie nowoczesnej chemii, a chemia ta stworzyła nową biologię komórki. Miarą wartości teorii jest nadto zakres, w jakim oparte na niej przewidywania mogą zwycięsko współzawodniczyć z przewidywaniami wyprowadzonymi z innych teorii dotyczących tych samych zjawisk – system Kopernika po krótkiej walce odniósł zwycięstwo nad systemem Ptolomeusza. i wreszcie, teoria naukowa zyskuje wpływ i prestiż wśród uczonych w miarę tego, jak coraz więcej faktów pozwala ująć w łatwe do zapamiętania i poręczne schematy eksplanacyjne i jak nowo odkrywane fakty okazuj się zgodne z jej tezami – więcej przemawia na rzecz prawdopodobieństwa, że Ziemia jest okrągła, niż że jest płaska.

 

Cytaty z literatury związane z hasłami:




* * *



Nawarstwieniec 
 

Definiens:

Ciąg elementów logicznych (np. zdarzeń lub genów), który poddany pewnemu kryterium daje w odpowiedzi logiczną prawdę. Natomiast gdy którekolwiek elementy tego ciągu zostaną dodane, usunięte lub przestawione kryterium to nie będzie dalej spełniane.

 


 

Uwagi:

  • Wygrana jest nie sumą, lecz ciągiem poprawnych zdarzeń.

  • Przedsięwzięcia mają charakter nawarstwieńców. Warunkiem by doszło do ich realizacj jest nie tylko poprawność wykonania elementów, lecz również kolejność ich montażu.

  • Skutek jest taki, że obliczenia podawane za pewnik są oparte na serii zagnieżdżonych (nawarstwionych) założeń, z których każde może być źródłem błędu.

 

Pojęcia skojarzone:

 

Cytaty z literatury:




* * *



Nawarstwienie niewinnych
 

Definiens:

Proces kończączy się kryzysem z powodu nawarstwienia się z pozoru nieistotnych czynników.

 


 

Uwagi:

  • Przykładem tego typu procesów jest padający w górach śnieg. Pojedyncze płatki nie stanowią żadnego zagrożenia, ale w miarę jak coraz grubszą warstwą pokrywają zbocze, rośnie zagrożenie lawinowe, a gdy przebierze się miarka, uruchamiany jest proces lawinowy. Problem z procesami tego typu polega na tym, że w początkowym okresie padający płatek śniegu w praktyce nie stanowi żadnego zagrożenia, lecz w końcowej fazie tenże płatek, który pada dokładnie tak samo jak na początku, może spowodować katastrofę (kryzys).

  • Celem tych polityków, jak wynika z historii kilku ostatnich dekad, było przeszmuglowanie tego kraju w stan „socjalistycznego dobrobytu” za pomocą pojedynczych, konkretnych, specyficznych środków zwiększających krok po kroku władzę rządu. Jednocześnie dbali oni, by kroki te nie ułożyły się w jakąś regułę lub zasadę, którą można by zidentyfikować i nazwać. Socjalizm zatem nie pojawia się ani za sprawą głosowania, ani przewrotu zbrojnego, lecz jako skutek serii drobnych odstępstw i przekrętów, które w końcu prowadzą do faktu dokonanego [Ayn Rand (1905-1982)].

  • Samo nawarstwianie niewinnych czynników może mieć charakter liniowy tak jak opad płatków śniegu lub na przykład wykładniczo narastający, tak jak w przypadku inflacji przechodzącej w hiperinflację.

  • W języku potocznym do nazywania tego typu zjawisk używa się takich metafor, jak: "naciąganie struny", "przeginanie pały" lub "kropla, która przelewa czarę goryczy"

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Nieliniowość 
 

Definiens:

Zjawisko gdy mały czynnik powoduje duże zmiany w systemie. Definicja niezbyt precyzyjna, bowiem nie zostały zdefiniowane pojęcia "mały" i "duże".

 


 

Uwagi:

  • Przykładem wziętym z życia, ilustrującym zagadnienia liniowe i nieliniowe, jest jazda samochodem.
    Zjawisko liniowe: im szybciej (w zakresie rozsądnych prędkości) jedziemy tym szybciej dojedziemy.
    Zjawisko nieliniowe: kilkusekundowe przeoczenie zjazdu z autostrady powoduje kilkunastominutowe opóźnienie.

 

Pojęcia skojarzone:

 

Cytaty z literatury:




* * *



Nośność ewolucyjna
 

Definiens:

Cecha obiektów podlegających procesowi ewolucji biologicznej, takich jak: obiekty żywe i idee (i inne socjotypy), powodujące, że są one propagowane w danej populacji. Propagowane czyli, że obiekty żywe je przyswajają i powielają.

 


 

Uwagi:

  • W przypadku obiektów żywych chechą tą są czynniki wiktoria. W kolejnych pokoleniach liczba obiektów żywych, które posiadają ten czynnik, rośnie w sposób wykładniczy.

  • W przypadku socjotypów ich nośnikami są obiekty żywe, które są zainteresowane ich dalszym przekazywaniem lub kopiowaniem.

 

Pojęcia skojarzone:

 

Cytaty z literatury:




* * *



Nośność nazwy 
 

Definiens:

Cecha nazwy (lub hasła), która powoduje, że jest on szybko przyswajana przez szerokie rzesze odbiorców

 


 

 

Uwagi:

  • Przy pracy nad fizyką życia pojawiła się potrzeba wprowadzenia tego pojęcia i zostało ono zamieszczone w tym słowniku. Po pewnym czasie okazało się, że nie tylko nazwy są samonośne, ale również czynniki wiktoria i nawet inne obiekty określane mianem socjotypów. Dlatego też zostało zdefiniowane pojęcie obiektu ewolucyjnie samonośnego.

 

Pojęcia skojarzone:

 

Cytaty z literatury:




* * *



Obiekt 
 

Definiens:

to wyodrębniony element materialny lub abstrakcyjny, posiadający:

  • tożsamość,

  • zestaw właściwości, które w danym momencie posiadają swój aktualny stan. Zmiany stanów właściwości w czasie nazywamy zachowaniem,

  • interfejs oddziaływań - praktycznie stan lub zachowanie każdej właściwości może wpływać na stan lub zachowanie innych obiektów, w związku z tym interfejs oddziaływań może być utożsamiany z zestawem właściwości,

  • opcjonalnie zestaw charakterystycznych zachowań

 

Pełna definicja pojęcia obiekt

 


 

Uwagi:

Z pojęciem obiektu ściśle zwiazane są:

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Obiekt ewolucyjnie samonośny 
 

Definiens:

Dowolny typ obiektu, który w sposób stabilny jest podtrzymywany przez gerpedelucję w tym i przez proces ewolucji biologicznej.

 


 

Uwagi:

 

Przykłady:

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Obiekt żywy 
 

Definiens:

to system/obiekt strumieniowy o charakterze atraktora utworzony z rozmaitości sprzężonych ze sobą replikatorów syntetyzujących, należący do ich łańcucha sukcesji informacyjnej. Aktualna postać obiektu żywego ukształtowana jest przez proces ewolucji biologicznej, który samorzutnie się zainicjował w przestrzeni, w której panuje Dualizm Natury Rzeczy.

Rozróżnia się kilka poziomów organizacyjnych obiektów żywych.

 


 

Inne definiensy:

  • John von Neumann: Maszyna zawierająca wystarczającą informację i potrafiąca ją wykorzystać do zbudowania sprawnych kopii samej siebie z części dostępnych w jej otoczeniu.

    W języku Fizyki Życia brzmiało by to nieco inaczej: Obiekt samorzutnie budujący z obiektów dostępnych w jego otoczeniu sprawne kopie samego siebie na podstawie informacji w nim zawartych.

 

Uwagi:

  • System strumieniowy aktywnie czerpiący resergię (konieczną do realizacji swego celu jakim jest cel obiektu żywego), zmieniający na zasadzie niezbędnych powieleń swój budulec (szybciej) i strukturę (wolniej) w czasie. Pod pojęciami budulec i struktura rozumieć należy nie tylko materię i energię, lecz również informację i metody korzystania z niej.

 

Pojęcia skojarzone:

 

Dyskusja na temat tego czy wirus jest żywy:




* * *



Optymalizacja 
 

Definiens:

Proces polegający na wyznaczeniu najlepszego rozwiązania z punktu widzenia określonego kryterium jakości.




* * *



Ortogonalność
 

Definiens:

Def. mat.: prostopadłość

Def. fż.: nieprzynależność (np. czynników sprawczych lub efektów) do tego samego wymiaru

 


 

Uwagi:

  • W fizyce życia przykładami ortogonalności są:
    • Dwa fundamentalne składniki celu obiektów żywych: przyswajanie i podział, a w zasadzie jakość przyswajania i częstotliwość podziału. Para dylematu: "przyswajaj zasoby / dziel się"

    • Przystosowanie osobnicze i przystosowanie populacyjne - ortogonoalność (ja/grupa).
      Doskonale opisuje to natępujący cytat: Niewątpliwie znaczne pogorszenie u człowieka ochronnej dla płuc roli krtani nie mogło, przynajmniej w chwili powstawania tej adaptacji, zmniejszać w ogólnym bilansie fitness osobników [pojęcie fitness autorzy tego cytatu definiują jako miarę skuteczności przeżycia osobnika - przyp. JF]. Wynika stąd, że niewątpliwe zmniejszanie fitness wskutek śmiertelnych zakrztuszeń musiało być z nawiązką kompensowane przez inne skutki [nabywanie umiejętności mowy - przyp. JF] tej adaptacji, tak by w sumie adaptacja przynosiła zysk dla fitness. W przeciwnym przypadku adaptacja ta nie mogłaby postępować. [ISBN 9788301156329, str. 196]
      Gdzie widać wyraźnie, że gerpedelucja przepuszcza niekorzystne dla pojedynczych osobników zmiany (opuszczenie krtani zwiększające ryzyko śmiertelnego zakrztuszenia ale umożliwiające mówienie) dlatego, że w ogólnym bilansie resergetycznym dla populacji umożliwienie sprawniejszej komunikacji poprzez mowę zwiększa fitness pojedynczych osobników.

    • Zysk krótko i długofalowy. Jeśli zasadzę ziarno, to w dalekiej przyszłości będę miał o wiele więcej tego ziarna, ale sadząc całe ziarno dziś, w bliskiej przyszłości mogę umrzeć z głodu.

  • Ortogonalność (z gr. ortho – proste, gonia – kąt) – uogólnienie pojęcia prostopadłości

 

Przykłady zagadnień ortogonalnych:




* * *



Państwo
 

Definiens:

Państwo to zbiór ludzi należących do instytucji rządzących i instytucji wspierających te pierwsze, które posiadają suwerenność na danym terytorium i nad daną populacją.

 


 

Uwagi:

  • Suwerenność - zdolność do samodzielnego, niezależnego od innych podmiotów, sprawowania władzy politycznej nad określonym terytorium, grupą osób lub samym sobą. [Wikipedia, stan 2014.01]
  • Suwerenność (dosłownie zwierzchnictwo). Cecha władzy państwowej nieograniczonej, najwyższej, niezbywalnej i bezwarunkowo niezależnej. Suwerenność zewnętrzna oznacza niezależność od wszelkiej władzy w stosunkach z innymi państwami, a wewnętrzna – samodzielność w regulowaniu wszelkich spraw wewnętrznych. [Encyklopedia WIEM, stan 2014.01]

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



"Państwo"  
 

Definiens:

"Państwo" to zbiór ludzi pracujących w instytucjach rządzących (instytucjach władzy) i instytucjach je wspierających (głównie instytucje finansowane przez instytucje władzy).

Zgodnie z zasadą naturalnego wypracowywania mechanizmów obronnych wewnątrz grupy społecznej, ludzie ci w sposób bezpośredni, pośredni, świadomy i nieświadomy bronią swej grupy.

 


 

Uwagi:

  • Definiens ten jest oryginalnym definiensem Fizyki Życia, a cudzysłowy są integralnym jego składnikiem.

  • Przy zaliczaniu danej osoby do "państwa" należy uwzględnić, to na ile działalność tej osoby zależy od państwa. Zależność bowiem instytucji wspierających może być realizowana na wiele różnych sposobów, na przykład poprzez: całkowite finansowane, współfinansowane lub koncesjonowanie.

  • Państwo to abstrakt, Państwo to grupa konkretnych ludzi - urzędników posiadających władzę.

  • Państwo to różne szajki, które posiadają różne interesy.

  • Państwo to zbiór uzależnionych

 

Linki:

 

Cytaty z literatury związane z hasłami:




* * *



Para ortogonalna Rozum-Emocje 
 

Definiens:

Ludzie działają na podstawie podejmowanych w wyniku myślenia (rozum) decyzji lub pod wpływem emocji. W tych samych warunkach działania rozumowe są różne od instynktownych, a to ma rózny wpływ na życie pojedynczych ludzi i na życie społeczne.

 


 

Uwagi:

 

Cytaty z literatury:




* * *



Paradygmat
 

Definiens:

Zbiór pojęć i teorii tworzących podstawy danej nauki.

 


 




* * *



Paradoks industrializacji 
 

Definiens:

Zjawisko, które w umysłach kolejnych ludzki pokoleń pozostawia zupełnie nierzeczywisty obraz samego siebie. Wynika to z tego, że świadkowie pewnych wydarzeń umierają i nie przekazują potomnym swego świadectwa.

O niewolniczej pracy dzieci w rozwijającej się przemysłowo XVIII wiecznej Anglii napisano wiele złego. W mniemaniu powszechnym epoka industrializacji kojarzona jest głównie z nieludzkim wykorzystywaniem dzieci. Jedna statystyki zaczerpnięte z 10 podlondyńskich parafii pokazują, że na przełomie XVII i XVIII wieków śmiertelność dzieci wynosiła około 92%! Z kościelnych ksiąg wynika, że na 2073 urodzonych dzieci wieku pięciu lata osiagnęło zaledwie 166. [Okres dżumy krwotocznej zbierającej ogromne żniwo śmierci już się zakończył. Trwała ona bowiem od 1350 do 1670. - przyp. JF] I tu zaczyna się zatrudnianie dzieci w nieludzkich warunkach do pracy w przemyśle. Teza jest taka: warunki zaiste były nieludzkie i z tym nie należy dyskutować, ale okazało się, że śmiertelność dzieci się obniżyła. Czyli dobro dziecka było lepiej zabezpieczone w nieludzko traktującej go fabryce niż w domu. ["Dobro" w tym przypadku należy rozumieć ściśle i jednoznacznie, jako fakt realizacji celu życia, czyli posiadanie potomstwa. - przyp.JF] Statystyka populacyjna pokazała, że pomimo tego wyzysku nastąpił rozwój populacji.

Paradoks polega na tym, że postrzegamy to zjawisko jako wysoce negatywne, a w rzeczywistości przyczyniło się ono uratowania wielu istnień ludzkich.

 


 

Uwagi:

 

Linki:




* * *



Pierwsze Prawo Fizyki Życia 
 

Treść:

Źródło dochodów (resergii) kształtuje taktyki zachowań i nagradza wyborem dane taktyki struktury.




* * *



Piramida potrzeb 
 

Definiens:

W psychologii – sekwencja potrzeb od najbardziej podstawowych (wynikających z funkcji życiowych), do potrzeb wyższego poziomu, które aktywizują się dopiero po zaspokojeniu potrzeb niższego poziomu.




* * *



Podstawowy Mechanizm Bogacenia Społeczności 
 

Definiens:

Podstawowy mechanizm, który powoduje bogacenie się społeczności:
Pozwolenie jednostkom produkującym zasoby pożądane przez innych członków społeczności (resergię) na kumulację zysków pochodzących z dobrowolnej wymiany ich nadwyżek.

 


 

Uwagi:

  • Każde wyjście z różnorakich kryzysów gospodarczych odbywało się poprzez uaktywnienie tego mechanizmu. Na skutkujące rozwojem gospodarczym dorabianie się zezwalali swego czasu: Katarzyna II Wielka w Rosji, Lenin w ZSRR (1921 r.), Liu Shaoqi w ChRL (1962 r.) i nowe, postkomunistyczne władze w Polsce w latach 90. XX wieku.

  • Podstawowym czynnikiem rozwoju społeczeństw są rządy prawa (a nie prawników) i wynikające z nich poszanowanie własności uzyskanej poprzez własną pracę - Andy Eyschen.

  • Proponowana nazwa angielska: BFDS - Basic Factor for Development of Societies

  • Z tych 45 milionów, od 1 do 3 milionów ludzi popełniło samobójstwa, a nawet 2,5 miliona pobiły na śmierć partyjne kadry, ponieważ, jak mówi z goryczą naukowiec, „nie pracowali dość ciężko, ponieważ odważyli się zaprotestować, ponieważ za wolno się ruszali, ponieważ jednego ranka nie mieli siły stawić się do pracy, ponieważ w niektórych przypadkach uznano ich za zbyt starych albo zbyt chorych – i co zrobić z taką osobą? Dalej ją karmić?”.

    W Chinach okres ten jest oficjalnie nazywany „trzema latami katastrof naturalnych” i mało kto zna jego prawdziwą historię. W rzeczywistości, mówi Dikötter, katastrofę praktycznie w całości wywołali ludzie. Partia Komunistyczna zagoniła setki milionów chłopów do kołchozów, aby poprawić wydajność rolnictwa i przemysłu, i zacząć konkurować z supermocarstwami (w ciągu 15 lat zamierzano przegonić Wielką Brytanię w produkcji stali). – Ta radykalna kolektywizacja po prostu zniszczyła motywację do pracy. Wydajność rolnictwa załamała się – stąd głód.
    [cytat z artykułu "Wielki głód i wielki wstyd" - Sunday Times
    http://ciekawe.onet.pl/spoleczenstwo/wielki-glod-i-wielki-wstyd,2,4790703,artykul.html]

  • Wszyscy powinni mieć ten sam telefon, mieszkać w takim samym domu, jeżdzić identycznymi samochodami, a lepiej rowerami (po co się spieszyć). Wszyscy powinni nosić te same ubrania. Wtedy nie będzie podziałów. Tylko, że to jeszcze niedawno było w Chinach i się nie sprawdziło. To są bzdety. Jesli ktoś się więcej stara, to stać go na więcej i pokazuje to jeżdżąc lepszym autem, dzwoniąc z lepszego telefonu, pisząc droższym piórem. I bardzo fajnie, bo inni też by tak chcieli i to ich mobilizuje do działania. To jest właśnie motorem postępu. Dzięki temu poznajemy otaczający nas świat i bierzemy go w posiadanie (za kilka lat będziemy eksplorować Marsa), tak jak Bóg przykazał. Dzięki temu, że ludzie chcą mieć lepsze rzeczy i gonią za pieniądzem, dziś możemy leczyć np.: cukrzycę ludzką insuliną produkowaną przez zmutowane bakterie. Przecież firmy farmaceutyczne nie wynajdują nowych leków, bo są takie szlachetne, ale dla tego, ze ich prezesi chcą posiadać jeszcze nowszy model bentleya. - ~egon:

 

Cytaty z literatury:

  • związane z pojęciem "BFDS"




* * *



Poldao
 

Definiens:




* * *



Polityka
 

Definiens:

Polityka to robienie wszystkiego, co w danej chwili jest możliwe do zrobienia bez większego uszczerbku własnego, w jednym jedynym celu: by zagarnąć jak najwięcej.

Jednym z takich działań jest produkowanie informacji mającej udowodnić, że tak nie jest (vide Taktyka von Neumanna). Dotyczy to działań zarówno zewnętrznych, jak i wewnętrznych.




* * *



Położenie równowagi
 

Definiens:

Taki stan właściwości systemu, dla którego funkcja wszystkich lub wybranych właściwości tego systemu przyjmuje wartość skrajną (pochodna tej funkcji po czasie jest równa zero).




* * *



Potencjał
 

Definiens:

Miara tego na ile dany zasób może być wykorzystany




* * *



Populacja
 

Definiens:

Zbiór podobnych obiektów żywych mogących na siebie oddziaływać, osadzony w określonym środowisku, które również może na nie oddziaływać.

 


 

Uwagi:




* * *



Populacja biologiczna
 

Definiens:

Zespół organizmów jednego gatunku żyjących równocześnie w określonym środowisku i wzajemnie na siebie wpływających, zdolnych do wydawania płodnego potomstwa. Nie jest to jednak suma osobników jednego gatunku, a zupełnie nowa całość.

 


 

Uwagi:

  • Definicja z wikipedii stan 2011.02.15




* * *



Poziomy organizacyjne obiektów żywych 
 

Definiens:

Jeśli zgodnie z rozważaniami Fizyki Życia przyjmiemy, że obiekt żywy to zbiór współpracujących ze sobą powielających się elementów, wówczas możemy wyróżnić kilka poziomów organizacycjnych obiektów żywych w zależności od tego czym są elementy, z których się on składa.

  1. Ponieważ najprostszą formą życia są replikatory syntetyzujące należy je uznać za formę życia pierwszego poziomu,

  2. Wyżej znajdują się na przykład mitochondria i bakterie, które stanowią formę życia drugiego poziomu, ponieważ są obiektami złożonymi ze współpracujących ze sobą elementów organizacyjnej formy życia pierwszego poziomu.

  3. Konsekwentnie, zbudowana z elementów pierwszego i drugiego poziomu organizacyjnego życia komórka eukariotyczna stanowi organizacyjną formę życia kolejnego szczebla – poziomu trzeciego,

  4. Natomiast człowiek i mrówka - obiekty zbudowane z komórek eukariotycznych - to formy życia czwartego poziomu organizacyjnego.

  5. Z kolei społeczności mrówek, os i termitów stanowią organizacyjną formę poziomu piątego.

 


 

Inne definiensy:

 

Uwagi:

  • W hodowli pszczół mamy do czynienia nie z poszczególnymi osobnikami oddzielnie, lecz z trwałym społeczeństwem tych owadów - z rodziną, która stanowi biologiczną całość. Więcej.

  • Społeczności owadów nie są zespolone i fakt ten może budzić wątpliwości co do tego, że społeczność jest organizmem. Uwaga ta jest oczywiście bardzo słuszna, jednak z punktu widzenia teorii systemów społeczności owadów są zintegrowane, ponieważ to, czy dany zbiór elementów stanowi jeden odrębny system/obiekt, nie zależy od tego, w jaki sposób jego elementy są połączone, lecz od tego, że na siebie oddziałują (zachodzą pomiędzy nimi sprzężenia)!

  • Uwaga: obiekty poziomu n-tego nie są zbudowane wyłącznie z elementów poziomu n-1 (propozycja nazwy: hierarchiczna kaskadowość), lecz niektóre elementy mogą być stworzone bezpośrednio z elementów niższych poziomów (propozycja nazwy: hierarhiczna równoległość kaskad zagnieżdżonych)




* * *



Pracusie/Złodzieje 
 

Definiens:

Fundamentalny dla Fizyki Życia podział społeczności obiektów żywych na pracusiów - wytwórców resergii [wytwórców pożądanych zasobów] i złodziei - pochłaniaczy resergii [konsumentów pożądanych zasobów]

 


 

Uwagi:

  • Analogiczny podział (na Altasów i Grabieżców) zaproponowała i dokładnie opisała Ayn Rand w książce "Atlas zbuntowany"

  • Analogiczny podział (na Mrówki i Pasikoniki), świetnie nadający się do popularyzacji idei gier ewolucyjnych i budowania zrozumiałych modeli społecznych, zaproponował Krzysztof Habich. Zapoznać się z nim można na stronie notatnika z dnia 2011.11.22 lub na youtube

  • I chyba najbardziej nośny podział: makers and takers.




* * *



Prawa życia 
 

Definiens:

Cztery podstawowe prawa życia opisują relacje pomiędzy cząstkami chemicznymi i obiektami żywymi przez nie utworzonymi.

  1. Prawo powstawania życia - prawo zaburzenia

  2. Prawo zależności

  3. Prawo optymalizacji czerpania z zasobów

  4. Prawo bilansowania zasobów




* * *



Prawo
 

Definiens:

Fundamentalny, dobrze sprecyzowany, jednoznaczny, powszechnie sprawdzalny i niepodważalny model poznawczy lub przewidywawczy.

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Prawo Haška 
 

Definiens:

Jeszcze tak nie było, żeby jakoś nie było.

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Prawo koncentracji 
 

Definiens:

Materia Wszechświata dąży do koncentracji, każdy obiekt astronomiczny jest pojedynczym ośrodkiem koncentracji materii. Obiekty większe pochłaniają mniejsze. Najsilniej koncentrują materię tzw. czarne dziury. Gdy dochodzi do przekroczenia pewnych wartości granicznych skoncentrowana materia eksploduje tworząc tzw. Wielki Wybuch

Ze zjawiskiem wywołanym przez to prawo mamy do czynienia również w warunkach Ziemskich. Niektóre cząstki chemiczne dążą do koncentracji (utworzenia obiektów o pewnej strukturze), a po przekroczeniu pewnych wartości granicznych rozpadają się. Zjawisko to zostało nazwane zjawiskiem typu RPD

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Prawo Korzyści Komparatywnych 
 

Definiens:

Prawo Korzyści Komparatywnych głosi, że w społeczności obiektów strumieniowych w sposób naturalny dochodzi do rozwoju specjalizacji i wymiany wytwarzanych i konsumowanych zasobów jeśli tylko występują względne różnice w kosztach wytwarzania. Jest to naturalna dążność tego typu systemów, która wynika z tego, że różnice te są efektem ewolucyjnym (powielania z różnicami), lub mogą być wynikiem działania zaburzeń.

Z Prawa Korzyści Komparatywnych wynika Trzecia cecha charakterystyczna ewolucji biologicznej.

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Prawo niwelowania różnic potencjałów
 

Definiens:

Proces dążenia do stanu równowagi.




* * *



Prawo optymalizacji taktyk obiektów żywych
 

Definiens:

Proces ewolucji biologicznej selekcjonuje takie taktyki zachowań i struktury, które w dłuższym wymiarze czasowym najlepiej służą realizacji strategii życia.
Obiekty żywe mają te taktyki wbudowane w siebie na stałe w postaci taktyk struktury i stałych taktyk zachowań [emocje] oraz w postaci mechanizmów pozwalających na realizację taktyk zmiennych - wyuczanych lub odkrywanych i doskonalonych przez obiekt żywy we własnym zakresie. I oczywiście cały czas je wykorzystują.

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Prawo zależności życia 
 

Definiens:

Właściwości i zachowania obiektu żywego uzależnione są od

  1. warunków zewnętrznych,
  2. ewolucyjnych dziejów rozwoju gatunku, którego jest przedstawicielem i
  3. jego własnych doświadczeń.

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Presja na wyzysk społeczny 
 

Definiens:

Naturalny mechanizm funkcjonujący w grupach społecznych faworyzujący nierobienie.

Wyobraźmy sobie grupę dziesięciu osób, które postanowiły żyć we wspólnocie idealnej. Chcą zgodnie pracować i zgodnie dzielić się wypracowanymi dobrami. Każdy z członków wspólnoty wypracowuje co miesiąc po 100 oro i tym samym wspólnota może podzielić 1000 oro. Wspólne dobra dzielone są po równo, zgodnie z przyjętymi regułami, i każdy dostaje różnego rodzaju dóbr o wartości 100 oro. Nietrudno zauważyć, że nakłady poniesione przez każdego z członków wspólnoty równoważą się z dochodami – bilans wynosi zero (wypracowałem i oddałem za sto, dostałem za sto).

Zastosujmy analizę wrażliwości i wprowadźmy do modelu tej idealnie zgodnej wspólnoty zaburzenie polegające na tym, że w pewnym miesiącu jedna z osób nie wypracowała absolutnie nic. Przyczyna, jak zwykle w analizie wrażliwości, nie jest istotna – mogła nią być choroba lub lenistwo, nie ma to większego znaczenia. Tym razem wspólnota wypracowała 900 oro, a po podziale każdy dostał 90, oczywiście również i ten, który nic nie zrobił. Jego bilans to +90 oro (wypracował 0, zyskał 90). Bilans pozostałych wynosi -10 oro (wypracowali 100, zyskali 90) – wartość dóbr otrzymanych przez każdego z nich zmniejszyła się o 10 oro. Zwróćmy uwagę, że zysk niepracującego jest bardzo duży w stosunku do straty pozostałych, co więcej, tym większy, im więcej osób należy do wspólnoty.

Zbadajmy teraz, jaki wpływ będzie miało zaburzenie przeciwne, i załóżmy, że jednemu z członków bardzo zależy na tym, by ich wspólnota się wzbogaciła. Postanowił zatem ciężko pracować. Harował nawet po nocach i udało się – dóbr wypracował dwa razy więcej niż inni – za całe 200 oro. Tym razem do podziału było 1100 oro, każdy więc dostał po 110. Bilans ideowca wyniósł -90, a pozostałych +10.

Porównajmy teraz, jak na tym wyszli sprawcy obydwu zaburzeń. Bilans pierwszego wyniósł 0 nakładów, 90 zysku – co przekłada się na stwierdzenie, że nie robiąc absolutnie nic, był do przodu prawie tak samo, jakby pracował normalnie. Natomiast bilans drugiego to 200 nakładów i 110 zysku – a więc pracując za dwóch, dołożył do interesu. Jak zatem widać, presja na nierobienie jest o wiele większa niż presja na zdwojoną pracę, bo zyski nie-roba są zdecydowanie większe niż zyski nad-roba. Z drugiej strony, jak pamiętamy, w każdym z nas działa równie silna, naturalna presja na optymalizowanie bilansu zysków i start, czyli po prostu robienie mniej za więcej.

 


 

Uwagi:

  • Arystoteles: najmniej dba się o to, co wspólne największej liczbie ludzi.

  • Garret Hardin: historia wielkich fortun pokazuje, że taktyką osób, które je budowały było ciche uwspólnianie kosztów przy równoczesnym prywatyzowaniu zysków.

  • Frederic Bastiat: Jeśli jakieś posunięcie spowoduje stratę jednego franka przez każdą z tysiąca osób i zysk tysiąca franków przez jedną osobę, ta ostatnia zużyje wiele energii, podczas gdy ci pierwsi będą stawiali raczej niewielki opór; jest więc prawdopodobne, że ten, kto czyni starania prowadzące do zyskania tysiąca franków zakończy je sukcesem.

  • Bilans resergetyczny wielkiego przedsięwzięcia charytatywnego




* * *



Prewoluant 
 

Definiens:

Każdy element poprzedzający konkretny element ciągu ewolucyjnego.

 


 

Uwagi:

  • Jednym z mocnych argumentów przeciwko teorii ewolucji jest śmieszność stwierdzenia, że małpa jest przodkiem człowieka. Rzeczywiście niesie ono w sobie negatywny ładunek emocjonalny, słowo „przodek” bowiem podświadomie kojarzy się nam z mądrym dziadkiem lub ewentualnie słynnym protoplastą ze średniowiecza, a małpa uważana jest zazwyczaj za głupią lub w najlepszym razie za arcyśmieszną. Głupi przodek w rodowodzie mało komu się podoba i z tak prozaicznej przyczyny wiele osób nawet nie próbuje zastanawiać się nad istotą procesów ewolucyjnych. Gdy jednak o małpie powiemy nie jako o przodku, lecz jako o prewoluancie - „Człowiek jest ewoluantem małpy” – zabrzmi to bardziej adekwatnie.

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Probabilistyczny paradoks zdarzeń 
 

Definiens:

To, że zdarzenie się czegoś jest jakkolwiek prawdopodobne wcale nie oznacza, że się to zdarzy (lub nie zdarzy), skoro i tak coś musi się zdarzyć. A z reguły tej wynikają dwa "przyziemne" wnioski:

  • Bez względu na to jak (zadziwiajaco, szokująco) małe jest prawdopodobieństwo zdarzenia się X, wcale nie oznacza to, że X się nie zdarzy.
  • Bez względu na to jak (zadziwiajaco, szokująco) wielkie jest prawdopodobieństwo zdarzenia się X, wcale nie oznacza to, że X się zdarzy.

 


 

Pojęcia skojarzone:

 

Uwagi:

  • Każdy obszar geometryczny, w tym również tarcza strzelnicza, składa się z nieskończonej liczby punktów. W związku z tym prawdopodobieństwo trafienia w konkretny punkt tarczy jest równe zeru, a jednak strzelając, z reguły, w jakiś punkt się trafia.
  • 2009.04.18




* * *



Proces (ekonom.) 
 

Definiens:

Proces ( w ekonomii) to ciąg zdarzeń/działań prowadzący w konsekwencji do określonego celu/rezultatu.

 


 

Inne definiensy:

  • System realizujący konkretny ciąg zmian.




* * *



Proces (mat.) 
 

Definiens:

Proces (w matematyce) to uporządkowany w czasie ciąg stanów.

 


 

Uwagi:

  • Ze względu na to, że w fizyce życia procesy odgrywają rolę fundamentalną, nie powinniśmy sobie pozwolić na ich wieloznaczność. Dlatego też dla naszych celów proces należy wiązać z jego definicją ekonomiczną i wyobrażać go sobie jako system realizujący jakiś konkretny ciąg zmian. W starszych podręcznikach do cybernetyki, by uniknąć tej dwuznaczności, proces w ujęciu matematycznym określano mianem ruchu, który odnoszono do zmiany stanu dowolnej właściwości obiektu (lub systemu): Przez ruch rozumie się zmianę temperatury ciała, ładunku elektrycznego kondensatora, objętości lub ciśnienia gazu, stanu konta bankowego, zapasów w magazynie. Wreszcie nawet takie procesy, jak życie i myślenie, mogą i powinny być także traktowane jako określone aczkolwiek bardzo złożone formy ruchu [Lerner, A. J., "Zarys cybernetyki", WNT, Warszawa 1971, str. 23]. Jednak użycie słowa „ruch” razi i wydaje się nie na miejscu. Powszechnie jest ono utożsamiane z „ruszaniem się czegoś”, a więc zmianą stanu zaledwie jednego z wielu typów właściwości. Z tego też względu, gdy mowa będzie o procesie w ujęciu matematycznym, posługiwać się będziemy takimi jego synonimami, jak zachowanie, przebieg, przejście lub trajektoria.
    ["Fizyka życia", str 109]

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Proces doskonalenia ewolucyjnego
 

Definiens:

Ze względu na niejednoznaczność pojęcia ewolucja fizyka życia zastapiła go definiendum "Proces doskonalenia ewolucyjnego", a poźniej gerpedelucja, by w końcu zaproponować nowy definiens ewolucji biologicznej.




* * *



Proces lawinowy
 

Definiens:

Proces lawinowy to proces charakteryzujący się wykładniczym narastaniem stanu właściwości systemu.

 


 

Uwagi:

  • Reakcja łańcuchowa (lub reakcja lawinowa) jest szczególnym rodzajem reakcji chemicznej lub jądrowej. Po zainicjowaniu reakcja przebiega początkowo tylko w niewielkiej części ośrodka, lecz jej produkty takie jak np.: ciepło, światło czy produkty pośrednie, inicjują reakcję w kolejnym punkcie ośrodka, na skutek czego rozwija się ona lawinowo bez potrzeby udziału pierwotnego zewnętrznego czynnika inicjującego.




* * *



Projekt
 

Definiens:

Zestaw informacji zapisanych w dowolny sposób niezbędnych do stworzenia obiektu lub właściwości (struktury i zachowania).

 


 

 

Uwagi:

  • Obecnie definiendum projekt kojarzone jest również ze zbiorem aktywności zmierzających do osiągnięcia celu, często poprzez wytworzenie unikatowego produktu, usługi bądź rezultatu. W fizyce życia definiens ten powiązany jest z definiendum przedsięwziecie.




* * *



Projekt genetyczny
 

Definiens:

Projekt każdego obiektu żywego. Jego nośnikiem są samopowielalne cząstki organicznie, głównie DNA i RNA. W oparciu o ten projekt kształtowane są właściwości wrodzone (struktury i zachowania) obiektów żywych.

W biologii definiendum tego pojęcia to genom.

 


 

Definicje skojarzone:




* * *



Projekt memetyczny
 

Definiens:

Projekt zapisany memami, w oparciu o który kształtowane są modyfikowalne właściwości struktury i zachowania obiektów żywych.

 


 

Pojęcia skojarzone:

 

Uwagi:

  • Inaczej socjotyp.
  • Przykłady projektów memetycznych:
    • słowo pisane (książki, encyklopedie, ...) wraz z systemem przekazywania ich kolejnym pokoleniom
    • obserwowane u starszych wzorce zachowań
    • bajki i mity ustnie przekazywane z pokolenia na pokolenie
    • filmy i sztuki teatralne
    • wiedza naukowa i system edukacji
    • metodologia wychowania (np. postrzyżyny)
    • przekazywana z pokolenia na pokolenie wiedza o doświadczeniach przodków
    • ideologia
    • zasady postępowania
    • ...

 

Cytaty z literatury:

  • związane z pojęciem "Memy"




* * *



Prokreacja
 

Definiens:

Zespół wszelkich czynności związanych z wydaniem potomstwa zdolnego do dalszego samodzielnego życia




* * *



Propagacja
 

Definiens:

pochodzi od francuskiego i angielskiego słowa propagation, oznaczającego rozchodzenie się (rozprzestrzenianie się), na przykład fal radiowych. Zawiera ona w sobie coś więcej niż jej najbardziej zbliżony odpowiednik w języku polskim, gdyż obejmuje też czynniki niezależne - w sferze rozchodzenia się fal radiowych - od woli człowieka. W tym rozumieniu prognozy propagacyjne oznaczają przewidywane, obiektywne warunki rozchodzenia się fal radiowych.




* * *



Przedsiębiorca kompradorski
 

Definiens:

Przedsiębiorca bogacący się w oparciu o struktury władzy. Wykorzystujący mechanizmy subwencji, pozwoleń, dogadanych kontraktów, które bazują na mechaniźmie presji na wyzysk społeczny.

 


 

Uwagi:

  • Komprador - w krajach kolonialnych: miejscowy kupiec, pośredniczący w handlu z metropolią, później członek zamożnej burżuazji.

 

Pojęcia skojarzone:

 

Linki:




* * *



Przedsiębiorca wolnorynkowy
 

Definiens:

Przedsiębiorca bogacący się poprzez produkcję i sprzedaż na wolnym rynku, czyli de facto wytwarza to co ludzie chcą kupić.

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Przedsięwzięcie 
 

Definiens:

Przedsięwzięcie to zbiór aktywności powiązanych ze sobą w określony sposób, mających na celu osiągnięcie założonego rezultatu w oparciu o limitowane zasoby, np: wytworzenie unikatowego produktu, opracowanie technologii, zdobycie szczytu, wysadzenie mostu, wygranie gry. Przedsięwzięcie ma z reguły zaplanowany początek i koniec, cechuje je również unikalność, jednorazowość i złożoność.




* * *



Przekomunikowanie
 

Definiens:

Stan systemu, w którym jego elementy wysyłają zbyt wiele komunikatów, co prowadzi do zaburzeń funkcjonowania systemu.

 


 

 

Uwagi:




* * *



Psychologia
 

Definiens:

nauka zajmująca się badaniem mechanizmów i praw rządzących zachowaniem człowieka (charakterystyki zachowań człowieka)




* * *



Rachunek populacyjny 
 

Definiens:

Narzędzie matematyczne, który pozwala badać obiekty żywe przez pryzmat populacji, rozumianej jako zbiór obiektów charakteryzujących się przynajmniej jedną taką samą właściwością. Rachunek populacyjny zajmuje się badaniem rozkładu stanów tej właściwości w populacji oraz zmiennością tego rozkładu w czasie, uwzględnia również typową dla obiektów żywych rozrodczość.

Podstawowym obiektem rachunku populacyjnego jest popsor, a typowymi działaniami: traf popsora, suma popsorów, smuga popsora, transformacja selekcyjna popsora, generowanie rozrodcze, specjacja popsora oraz movens popsora

 

Pełny opis pojęcia Rachunek populacyjny na oddzielnej podstronie.




* * *



Reguła
 

Definiens:

 


 

Uwagi:

  • Prawo i zasada, jak należy rozumieć je w fizyce, są niezmienne i obowiązują w każdych warunkach, reguła zaś jest czymś w rodzaju słabszego prawa - prawa obowiązującego w konkretnych warunkach zewnętrznych. Gdy warunki się zmienią, reguła również może się zmienić, natomiast prawo nie. ["Fizyka życia" str. 344]




* * *



Reguła Duvernay
 

Definiens:

Ogromna liczba ludzi domaga się pomocy, lecz zaledwie nieliczni z nich na pomoc zasługują, a dalej zaledwie nieliczni z tych nielicznych otrzymaną pomoc potrafią właściwie wykorzystać.

 


 

Uwagi:

  • Reguła ta została sforumłowana przez Francuzkę Ivonne Duvernay.
  • W filozofii Wedyjskiej znajdujemy takie stwierdzenie: dobroczynność okazywana w złym miejscu i w niewłaściwym czasie, niewartym tego osobom, bez właściwej uwagi i szacunku – jest dobroczynnością w gunie ignorancji.




* * *



Reguła Gibbsa
 

Definiens:

Skłonność natury do psucia tego, co zorganizowane, i do niszczenia tego, co posiada jakiś sens

 


 

 

Uwagi:




* * *



Reguła optymalizacji przyswajania zasobów
 

Definiens:

Obiekty żywe optymalizują pozyskiwanie zasobów obcych i ochronę zasobów własnych.

 


 

 

Uwagi:

  • Jeśli stosowane taktyki pozyskiwania zasobów są wysoce skuteczne osłabia to taktyki ochrony.




* * *



Replikator syntetyzujący 
 

Definiens:

System złożony z obiektów typu RPD, który poza tym, że przywłaszcza zasoby i dzieli się, to (niejako na boku) buduje cząstki chemiczne (w warunkach Ziemskich - białkowe) z dostępnych elementów (w warunkach Ziemskich - aminokwasów) w oparciu o projekt, który sam w sobie stanowi.

 


 

Uwagi:

  • Przykładem takiego systemu jest komórka biologiczna: projektem jest DNA (obiekt typu RPD), maszynerią budującą białka - rybosomy (obiekty syntetyzowane przez replikację: in bacterial cells, ribosomes are synthesized in the cytoplasm through the transcription of multiple ribosome gene operons. więcej na ten temat w Wikipedii), a elemety te opakowane są błoną komórkową (obiekt typu RPD).

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Religia
 

Definiens:

 


 

Inne definiensy:

  • system wierzeń i praktyk, określający relację pomiędzy różnie pojmowaną sferą sacrum (świętością) i sferą boską, a określonym społeczeństwem, grupą lub jednostką.

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Resergia 
 

Definiens:

Wielkość fizyczna informująca o potencjale przetrwania obiektu.

Na resergie składają się: materia, energia i informacja. W związku z tym nie jest ona wielkością ani addytywną, ani zachowawczą. Zależy od czasu, warunków zewnętrznych i co więcej, od obiektów, pomiędzy którymi zachodzi oddziaływanie: odchody sarny nie wchodzą w skład resergii człowieka, natomiast stanowią główne jej źródło dla żuka gnojarza (Geotrupes stercorarius) patrz nadążność.

Resergię klasyfikujemy w zależności od poziomu organizacyjnego obiektu żywego z jakim mamy do czynienia i w związku z tym rozróżniamy resergię indywidualną konieczną do realizacji indywidualnego (naszego) celu życia i resergię społeczną konieczną do trwania społeczności.

 


 

Inne definiensy:

 

Uwagi:

  • Pojęcia resergii (zasobu koniecznego) nie należy mylić z pojęciem desergii - zasobów pożądanych


  • Nazwa "resergy" pochodzi od: Required resources, required energy

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Resilience
 

Definiens:

Pojęcie anglojęzyczne oznaczające: zdolność do radzenia sobie z nagłymi, nieprzewidzianymi problememi (zaburzeniami). Niewrażliwość na zaburzenia.

 


 

Inne definiensy:

  • Koncepcja resilence koncentruje się na wyjaśnianiu fenomenu, jakim jest dobre funkcjonowanie niektórych jednostek mimo niekorzystnych warunków życia, przeciwności losu i/lub zdarzeń traumatycznych. W języku polskim nie ma jednego słowa, który w pełni oddawałoby znaczenie angielskiego terminu resilence. W dosłownym tłumaczeniu oznacza ono: elastyczność, spręźystość, prężność, odporność, zdolność regeneracji sił.
    [źródło]

  • znaczy dosłownie prężność, elastyczność i giętkość. Termin ten, różnie tłumaczony w literaturze polskojęzycznej, odnosi się do zespołu umiejętności, które pozwalają nam skutecznie radzić sobie z dużym stresem, jak utrata pracy, poważna choroba czy śmierć kogoś bliskiego, odbijać się od dna po takich dramatach. Radzenie sobie nie oznacza, że nie doświadczamy trudności, nie cierpimy.
    [źródło]

 
Uwagi:

 
Pojęcia skojarzone:




* * *



Rozbój
 

Definiens:

Rozbój to przejęcie zasobu z użyciem przemocy spod władztwa obiektu, który nie chce się tego zasobu pozbyć.

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Rozkład normalny
 

Definiens:




* * *



Rozkład prawdopodobieństwa 
 

Definiens:




* * *



Rozmaitość
 

Definiens:

Jeden lub wiele




* * *



RPD 
 

Definiens:

Zjawisko ciągu rozpadania się i ponownej rekonstrukcji obiektów. Tę odbudowę obiekty zawdzięczają dążeniu do grupowania się elementów składowych, które je tworzą, natomiast rozpad jest wynikiem przekroczenia pewnej, krytycznej dla spoistości budującego się obiektu, wartości.

Przykładami cząstek o silnych właściwościach RPD są:

  • Liposomy (kuliste struktury błonowe) budowane z wolnych fosfolipidów
  • DNA (liniowy nierozgałęziony biopolimer) budowany z nukleotydów deoksyrybozowych

Przykładami cząstek o słabych właściwościach RPD są:

  • RNA budowane z nukleotydów rybozowych

 


 

Uwagi:

  • Skrót „RPD” został utworzony poprzez połączenie pierwszych liter łacińskiego wyrażenia reconstructo post dividere, co znaczy: odbudowa po podziale.

  • Wielu filozofów poszukuje czynnika mogącego wyrazić "absolutną jedność i totalność" w chaotycznym świecie zjawisk i rzeczy. Tym właśnie czynnikiem jest zjawisko RPD, generuje ono bowiem proces gerpedelucji, który dalej kształtuje już "chaos" i dynamizm transformacyjny różnorodnych form życia, które to życie jest de facto pochodną zjawiska RPD.

  • Autoodbudowa RNA jest możliwa, jednak w procesie tym pojawia się o wiele więcej błędów niż przy autoodbudowie DNA.

  • Warto zauważyć, że cząstki typu RPD zachowują się tak, jak gdyby realizowały strategię: „przyswajaj zasoby aż do podziału”. Oczywiście nie jest to strategia przez nie wymyślona, lecz wynika po prostu z fizyki zjawiska.

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Rząd
 

Definiens:

Rząd jest jest narzędziem dominacji mniejszości, która wykorzystuje ekonomię i prawo do narzucenia swej woli ogółowi. - Alan Watt (Author & Researcher)

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Samodzielny obiekt nadążny 
 

Definiens:

Model obiektu samosterownego, który podtrzymuje tę samosterowność, a sterowanie niezbędne do osiągania celu realizuje w sposób nadążny.


Ryc. Model ogólny (smodzielnego) obiektu nadążnego

 

Model składa się z:

  • Czujników - np.: oczy, uszy, ciśnieniomierz, prędkościomierz, dalmierz, amperomierz, obserwator.

  • Analizatorów - np.: mózg, komputer pokładowy, centrum dowodzenia.

  • Siłowników - np.: mięsień, siłownik pneumatyczny, silnik elektryczny, pompa.

  • Magazynu zasobów - np.: zgromadzone w organizmie glikogen i tłuszcz, akumulator, bak z paliwem.

 


 

Uwagi:

  • Termin "system autonomiczny" (autonom), wprowadził Marian Mazur. W swoich wcześniejszych publikacjach używał w takim samym znaczeniu terminu "układ samodzielny". Pojęcie "systemu autonomicznego" stało się podstawą naukową rozwoju polskiej szkoły cybernetyki społecznej.
    [Wikipedia 2015.05.23. Więcej]

  • (Samodzielny) obiekt nadążny jest uproszczonym modelem zaproponowanego przez Mariana Mazura Autonomu (Systemu autonomicznego). Autonom to system mający zdolność sterowania samym sobą oraz zdolność przeciwdziałania utracie zdolności sterowania samym sobą. Aby spełnić te dwa warunki musi on, według Mazura, zawierać, jako podsystemy, odpowiednio powiązane ze sobą następujące organy: receptory, efektory, korelator, alimentator, akumulator i homeostat.
    [Wikipedia 2015.05.23. Więcej]

  • Dokument Wytyczne Budowy Autonomów autorstwa Mariana Mazura.




* * *



Samonamnażanie 
 

Definiens:

Cecha (zwykle jest to czynnik wiktoria) obiektu, która powoduje, że dany obiekt namnaża się i przechodzi przez kolejne etapy selekcji gerpedelucyjnej, powodując wzrost (w najgorszym przypadku stałość+1) liczby obiektów swego typu w kolejnych populacjach.

 


 

Pojęcia skojarzone:

 

Cytaty z literatury:




* * *



Samowzbudność 
 

Definiens:

Samowzbudność to powstawanie w systemie nowych procesów. Procesy samowzbudne powstają w wyniku dopływu energii i są inicjowane przez zaburzenie destabilizujące.

 


 

Uwagi:

  • W technice znane jest pojęcie drgań samowzbudnych - niegasnących drgań w dynamicznym systemie dyssypatywnym zwrotnie sprzężonym. Drgania podtrzymywane są z zewnętrznego źródła energii stałej

  • Drgania samowzbudne mogą być drganiami niszczącymi system, gdy na przykład ich częstotliwość jest bliska częstotliwości drgań własnych systemu.

 

Przykłady procesów samowzbudnych:

  • kołysanie się drzew, falowanie łanów zbóż, łopotanie flag, drgania wież, kominów i mostów na wietrze
  • kołysanie się przewodów elektrycznych
  • drgania łopatek turbin silników odrzutowych
  • wahania wahadła w zegarze
  • powstanie prądu zmiennego w generatorach
  • cykl hydrologiczny >>>
  • ewolucja biologiczna

 

Linki:

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Sansara
 

Definiens:

Zapożyczone z filozofii wschodu definiendum, którego definiensem jest: proces przemian, któremu podlegają wszelkie obiekty. Proces powstania (w wyniku działania inicjatorów), trwania (w wyniku oddziaływania konstruktorów i destruktorów) i terminacji ( w wyniku działania terminatorów) obiektu.

 


 

Inne definiensy:

  • W hinduizmie, dźinizmie i buddyzmie termin dosłownie oznacza nieustanne wędrowanie, czyli kołowrót narodzin i śmierci, cykl reinkarnacji, któremu od niezmierzonego okresu podlegają wszystkie żywe istoty włącznie z istotami boskimi (dewy). Po każdym kolejnym wcieleniu następne jest wybierane w zależności od nagromadzonej karmy. Ten definiens w fizyce życia określany jest definiendum gerpedelucja

  • W buddyzmie sansara oznacza również cykl przemian, któremu podlegają wszelkie byty i zjawiska włącznie z naszymi myślami, uczuciami i ciałami. Jest to powtarzany w nieskończoność proces tworzenia i upadku.

  • Wikipedia

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Selekcja 
 

Definiens:

Przekształcenie zbioru obiektów wejściwych przez funkcję selekcyjną w zbiór obiektów wyselekcjonowanych.

 


 

Uwagi:

  • Selekcja jest drugim etapem gerpedelucji

  • W przypadku obiektów żywych obiekty wyselekcjonowane to te, które przeżywają i wydają potomstwo, odrzucone to te, które umierają przed wydaniem potomstwa.

  • Strefa euro może zdecydować się na "wstrząsający ruch"
    Grecja ujawniła w tym tygodniu, że zabraknie jej pieniędzy na wypełnienie zaleceń MFW. Paradoksalnie jest to zysk tego tygodnia – uważa Marek Siudaj z „Dziennika Gazety Prawnej”.
    - Strefie euro pozostaje właściwie do wyboru: albo cały czas dotować Grecję, a także Hiszpanię i Portugalię, przy okazji ograniczać sobie możliwości wzrostu albo zdecydować się na wstrząsający ruch, czyli po prostu szybko opracować zasady wyjścia ze strefy euro i po prostu wyprosić Grecję ze strefy euro - mówi Siudaj. – Dla Grecji to będzie szok, ale sądzę, że po 2 latach takich problemów oni wreszcie zaczną wychodzić na swoje, Unia Europejska nie będzie musiała wyrzucać kolejnych miliardów na ich ratowanie, a przy okazji inne kraje, które zobaczą, że można wyjść ze strefy euro i że nikt nie będzie ich cały czas dotował, też się wezmą do roboty – dodaje dziennikarz.
    Wstrząsający dla jednostki, a jednak ozdrowieńczy dla populacji. Patrz Dylemat "Ja/Grupa".

 

Cytaty z literatury:




* * *



Słowa, ktorych nie ma w polskim języku
 

Definiens:

Lista ważnych słów, których nie ma w polskim języku

  1. Ahamkara

  2. Hindsight - [understanding of a situation or event only after it has happened or developed] zrozumienie i mądrość "po fakcie"

  3. Kaizen

  4. Magis

  5. Resilience

  6. Sansara




* * *



Sesja gier
 

Definiens:

Sposób rozgrywania spotkań pomiędzy graczami.

 


 

Definicje dodatkowe:

  • Sesja gier może być skończona, wówczas gdy po określonej liczbie rozegranych spotkań lub po określonym czasie uważa się ją jako zamkniętą. Przykładem skończonej sesji gier są turnieje sportowe.

  • Sesja gier może być nieskończona, wówczas gdy gra pomiędzy graczami toczy się cały czas. Przykładem nieskończonej sesji gier jest życie - jedni gracze odpadaja, ale do gry wciaz wchodzą nowe pokolenia graczy.




* * *



Socjalizm 
 

Definiens:

Złożona strategia zdobycia władzy i eksploatacji mas aż do całkowitej zapaści gospodarczej.

 

Pełna definicja pojęcia socjalizm

 


 

Uwagi:

 

Cytaty z literatury:




* * *



Socjologia
 

Definiens:

nauka zajmująca się {*** to do}




* * *



Socjotyp 

Definiens:

Socjotyp lub femotyp to w memetyce wynik ekspresji memów np. utwór muzyczny, styl ubierania się, wzorzec zachowania. Socjotyp jest pojęciem analogicznym do fenotypu w biologii. Podobnie jak w biologii cecha genotypowa jest wynikiem ekspresji genów, tak w kulturze cecha socjotypowa jest wynikiem ekspresji memów. Fenotyp jest superpozycją genotypu i socjotypu.

 


 

Podstawowe socjotypy:

  • idea
  • etykieta
  • wzór kulturowy, kultura firmy
  • wynalazek
  • technologia

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Specjacja
 

Definiens:

naturalne wyodrębnianie specjalizowanych grup z jednorodnej populacji

 


 

Inne definiensy:

  • W biologii proces powstawania gatunków, proces gatunkotwórczy - [Wikipedia 2012.06.06]

 

Uwagi:

  • Specjacja jest procesem opisanym w biologii dotyczącym powstawania nowych gatunków, jest ona jednak procesem bardziej ogólnym i dotyczyć może powstawania nowych narodów, nowych języków i gwar.




* * *



Sprzężenie
 

Definiens:

Sprzężenie (lub inaczej oddziaływanie) to wpływ jednego obiektu na inny. Wpływ, to znaczy wszystko to, co doprowadza do: zmiany zachowania, zmiany właściwości lub zmiany samego obiektu, który poddany jest oddziaływaniu.

 


 

Uwagi:

  • Nadążność, zwana jest sprzężeniem antycypacyjnym.
  • Najważniejszą obserwacją w zagadnieniu sprzeżenia jest to, że "wpływem" jest informacja. Zatem to informacja steruje innym obiektem, a skoro informacja to wniosek jst taki, że systemy sprzężone są w swej najbardziej ogólnej postaci systemami nieliniowymi.




* * *



Sprzężenie zwrotne 
 

Definiens:

Sprzężenie zwrotne to sprzężenie, w którym jeden obiekt oddziałuje na drugi, a drugi oddziałuje na pierwszy. Dochodzi zatem do sytuacji, że obiekt pierwszy zmienia funkcjonowanie obiektu drugiego, a zmiany te z kolei zmieniają funkcjonowanie obiektu pierwszego. Obiekt pierwszy zatem zwrotnie oddziałuje sam na siebie, przy czym pośrednikiem tego oddziaływania jest obiekt drugi.

 


 

Cytaty z literatury:




* * *



Stabilność 
 

Definiens:

Zdolność systemu do utrzymywania zadanego stanu lub realizacji zadanego procesu (w sensie matematycznej definicji tego pojęcia), bez względu na zaburzenia.

 


 

Inne definiensy:

  • Jeśli system pozbawiony sterowania samoistnie powraca do stanu równowagi, to nazywamy go stabilnym. [Wikipedia pol. 2014.11.07]

 

Uwagi:

  • Cechą niejako przeciwstawną stabilności jest niestabilność – zjawisko skokowej zmiany w zachowaniu systemu spowodowane drobną zmianą – zaburzeniem.

  • System jest tym bardziej stabilny, im szybciej koryguje efekt zaburzenia, i tym bardziej niestabilny, im mniejsze zaburzenie jest w stanie wytrącić go na trwałe z zadanego stanu. Badanie wpływu zaburzeń na zachowanie systemu nazywamy analizą wrażliwości, rachunkiem zaburzeń lub analizą podatności.




* * *



Stan właściwości 
 

Definiens:

Wartości danej właściwości systemu/obiektu.

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Strategia 
 

Definiens:

to zbiór algorytmów, planów, metod obliczeniowych, metod decyzyjnych, metod wytwórczych, kryteriów optymalizacyjnych, zasobów, struktur, konfiguracji, przewidywań co do ruchów innych obiektów żywych, zasad i reguł służący do wypracowywania kolejnych akcji mających na celu osiągnięcie celu głównie w procesach nadążnych. Strategia to coś więcej niż algorytm, na jej podstawie opracowywana jest akcja nawet wtedy gdy sytuacja nie jest jednoznaczna. Strategia dopuszcza również decyzje losowe.

 


 

Uwagi:

  • Termin „strategia" pochodzi od greckiego słowa strategos, co oznacza kierowanie wojskami z pozycji naczelnego wodza.

  • Strategy (from Greek στρατηγία stratēgia, "art of troop leader; office of general, command, generalship") is a high level plan to achieve one or more goals under conditions of uncertainty and limited resources. - Angielska Wikipedia [Stan 2014.08.20]

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Strategia obiektów żywych
 

Definiens:

Realizuj cel obiektu żywego




* * *



Symbiogeneza
 

Definiens:

Teoria powstawania nowych gatunków obiektów żywych na drodze symbiotycznej integracji obiektów żywych różnych gatunków.

 


 

Inne definiensy:

  • Teoria powstawania gatunków na drodze integracji, symbiozy różnych gatunków. Sformułowana została po raz pierwszy przez Konstantina Mereszkowskiego (rosyjskiego biologa i botanika, działającego w Kazaniu), w oparciu o badania nad porostami. Według jego koncepcji większe, bardziej złożone komórki powstały wskutek symbiotycznych relacji między mniej złożonymi komórkami. Opisał swoją teorię w 1909 roku w pracy w języku rosyjskim, chociaż jej założenia pojawiły się już w pracy z 1905 roku. Wiki-pol 2009.05

 

Uwagi:

  • Cykliczna endosymbioza - teoria wyjaśniająca powstanie komórek eukariotycznych. Lynn Margulis miała ogromne kłopoty z opublikowaniem tej teorii. Jej rewolucyjną w sposobie myślenia pracę przyjęto dopiero chyba w 23. czasopiśmie naukowym. Teraz ta teoria jest w każdym podręczniku biologii. Cykliczna endosymbioza tłumaczyła obecność obcego DNA w komórce (poza jądrowego) i pokazywała powstawanie nowych gatunków poprzez integrację, łączenie. Teraz możemy nazywać ten proces symbiogenezą i znaleźliśmy bardzo dużo podobnych przykładów.
    [źródło: http://czachorowski.blox.pl/2013/04/Endosymbioza-symbiogeneza-Gaja-i-hologenom.html]

 

Pojęcia skojarzone:

  • Symbiogeneza mylona jest z Endosymbiozą, dlatego warto od razu zerknąć na definicję tej drugiej.




* * *



Syndrom atrakcji 
 

Definiens:

Podświadome lepsze przyswajanie tego, co mówią atrakcyjne, w naszym postrzeganiu, osoby tej samej płci w stosunku do tego, co mówią osoby mniej atrakcyjne.

 


 

Uwagi:

  • Odnosi się to do osobników tej samej płci. Kobieta zadbana i ubrana w elegancką garsonkę o wiele łatwiej dociera do swych rozmówczyń, a elegancki mężczyzna do rozmówców.

  • W przypadku gdy treści przekazuje mężczyznom atrakcyjna, dla nich, kobieta (lub atrakcyjny mężczyzna kobietom) górę biorą popędy i jak do mężczyzn mówi atrakcyjna kobieta, to ci w ogóle nie wiedzą o czym ona mówi...

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Syndrom autorytetu 
 

Definiens:

Podejmowanie decyzji i działań nie w oparciu o swe własne rozumowanie, lecz w oparciu o wytyczne i dyrektywy osób uznanych za autorytety.

Niebezpieczne jest gdy autorytet wypowiada się w dziedzinach, na których się nie zna lub gdy jest sztucznie wyhodowany wyłącznie w celu wpływania na ludzi.

 


 

Uwagi:

  • Syndrom autorytetu jest przykładem zjawiska ortogonalnego, którego efekty wpływają pozytywnie lub negatywnie (w sensie realizacji celu) na grupę społeczną: Najczęściej autorytet postrzegany jest jako czynnik stabilizujący więzi społeczne i ma wydźwięk pozytywny. Istnieje jednak niebezpieczeństwo, iż nadmierne zaufanie do autorytetów grozi skostnieniem poglądów a czasem nawet ich zwyrodnieniem. Brak autorytetów w danej społeczności grozi jej rozpadem lub anarchią. Istnienie w społeczności jednego, dominującego, autorytetu grozi jej faszyzacją. Zbyt wielka ich liczba zagraża atomizacją. [Wikipedia, stan 2011.03.07]

  • W rzeczywistości mnóstwo ludzi akceptuje teorie naukowe, ponieważ ktoś powiedział, że są one prawdziwe, a nie dlatego, że je rozumie. [Lewis Wolpert, "Nienaturalna natura nauki", str. 9]

  • Aby ukarać mnie za moją pogardę dla autorytetów, Los sprawił, że sam stałem się autorytetem. [Albert Einstein]

  • Wiara w autorytety powoduje, że błędy autorytetów przyjmowane są za wzorce. [Lew Tołstoj]

  • Wychowanie, całkowicie wyzwolone z autorytetu, tradycji i dogmatu, kończy się nihilizmem. [Leszek Kołakowski]

 

Linki:

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Syndrom czerwonych oczu 
 

Definiens:

Syndrom czerwonych oczu wyraża się pragnieniem, żeby każdemu było tak źle, jak mnie oraz podejmowaniem stosownych działań mających do tego doprowadzić.

 


 

Pojęcia skojarzone:

 

Uwagi:

  • czy pani wie, co jest znamieniem mierności? Niechęć do cudzych osiągnięć. Te drażliwe miernoty, które siedzą i trzęsą się, żeby czyjeś dzieło nie okazało się większe od ich własnego - "Atlas zbuntowany", Ayn Rand




* * *



Syndrom framugi 
 

Definiens:

Zespół zjawisk związany z ucieczką od głównego wątku i skoncentrowaniu się na wątku (wątkach) pobocznym, po to jednak by pokazywać, że dalej pracuje się w wątku głównym.

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Syndrom grupowego myślenia 
 

Definiens:

Uleganie sugestiom i naciskowi grupy, do której się należy

Regułą jest, że nagromadzenie wiedzy i doświadczenia zmniejsza częstość pomyłek i prowadzi do możliwie najlepszego rozwiązania problemu. Przy założeniu, że każdy z uczestników wnosi twórczy wkład osobisty, skutkiem myślenia grupy powinny być trzeźwa, wielostronna ocena sytuacji oraz podjęcie właściwej decyzji. To dlatego powszechnie się uważa, że myślenie zespołowe zapewnia lepsze wyniki, niż myślenie samodzielne.

Okazuje się jednak – i to bardzo często – że inteligencja grupy wcale nie przewyższa inteligencji jej poszczególnych członków; że decyzje rozmaitych komitetów czy komisji są wyjątkowo nietrafne i byłoby lepiej gdyby były one podejmowane przez pojedyncze osoby. Zespół bowiem ulega złudzeniu co do swojej nieomylności i wyższości intelektualnej, przy czym złudzenie to jest tym silniejsze, im wyższy jest status społeczny każdego z uczestników, im wyższym dyplomem może się on legitymować i im większy jest poziom wewnętrznej spójności grupy. Istnieje wiele czynników, które powodują, że grupa podejmuje często gorsze jakościowo decyzje o większym poziomie ryzyka. Czynniki te składają się na tzw. syndrom grupowego myślenia.

Według badającego ten syndrom Irvinga Janisa charakteryzuje się on następującymi objawami:

  • iluzja nieomylności i pewności siebie,
  • lekceważenie niepomyślnych informacji,
  • wiara we własną etykę zawodową, nieuwzględnianie etycznych i moralnych aspektów decyzji,
  • lekceważące traktowanie wyników i osób spoza zespołu,
  • wywieranie nacisku dla wymuszenia konformizmu,
  • samocenzurowanie się (aby uniknąć powtarzających się negatywnych reakcji grupy, krytyczni jej członkowie decydują się w końcu milczeć),
  • iluzja jednomyślności (milczenie jest traktowane jako wyraz zgody),
  • filtrowanie informacji, tzn. członkowie grupy starają się nie dopuścić informacji sprzecznych ze zdaniem grupy.
Myślenie grupowe prowadzi do podejmowania błędnych decyzji i kryzysów, gdyż umożliwia grupie widzenie i słyszenie tylko tego, co chce. Informacje niezgodne z poglądami grupy są ignorowane, zwłaszcza jeśli pochodzą z zewnątrz. Grupa nie poszukuje i nie bierze pod uwagę nowych możliwości, co prowadzi do nieuzasadnionego optymizmu i samozadowolenia, a w następstwie do kryzysu. [Wikipedia, pol, 2011.01.11]

 


 




* * *



Syndrom Kalego 
 

Definiens:

Zespół zjawisk (w tym przekonań) nieobiektywnej oceny standardów moralnych. Inaczej oceniamy zachowania własne i grup społecznych, których jesteśmy członkiem, a inaczej zachowania innych i grup społecznych, do których ci inni należą.

Dysproporcja oceny ja / on.

 


 

Uwagi:

  • Inaczej wartościujemy gdy my świadczymy pracę, a inaczej gdy praca świadczona jest nam. Pracownicy chcą coraz więcej pieniędzy za coraz mniej pracy, nabywcy chcą coraz więcej dóbr za coraz mniej pieniędzy. Pracownicy i nabywcy to ci sami ludzie, lecz odwrotnie zmotywowani przez sytuację, w której aktualnie występują.

  • Jeśli ktoś Kalemu zabrać krowy [...], to jest zły uczynek [...]. Dobry, to jak Kali zabrać komu krowy. [Henryk Sienkiewicz, "W pustyni i puszczy"]

  • My jesteśmy ponad, bo przecież znamy szczegóły, znamy siebie i wiemy co nam wolno i co jest słuszne, uczciwe i dobre. Nie dodajemy przy tym, że ... dla nas.

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Syndrom kasty 
 

Definiens:

Zespół zjawisk mający na celu wzmocnienie interesu grupy społecznej - kasty, do której się należy.

 


 

Uwagi:

  • Typowe przejawy tego syndromu:
    • Walka Kościoła Katolickiego z Galileuszem
    • Stworzenie fałszywej historii przebiegu II Wojny Światowej (szczególnie dotyczy to lat 1941 i 1942) przez etatowych historyków radzieckich - tzw. "istorikow w pagonach"
    • Trzymanie podświadomej sztamy przez wszystkich członków "państwa"
    • Tak zwana "solidarność zawodowa"

  • Na miejscu zostawali wtedy najwięksi spryciarze. Na przykład uczciwego kierownika magazynu żywności zawsze wysyłali na pierwszą linię, zostawiając złodziei i kanciarzy. Uczciwy przecież odda wszystko żołnierzom, nie chowając niczego dla siebie ani dla szefostwa. A szefostwo lubi pożreć tłuściej. Kanciarz przecież, nie zapominając o sobie, zawsze dogodzi zwierzchnikowi. Jakże można pozbawiać się tak cennej kadry? Kogo w końcu wysłać na pierwszą linię? Oczywiście, tego pierwszego! Tworzył się swego rodzaju zaklęty krąg. Swój wspierał swojego. A jeśli jakiś tam idiota próbował wywalczyć sprawiedliwość – ci niszczyli go wszyscy razem... - [W.Bieszanow, "Obrona Leningradu", str. 315]

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Syndrom kontekstu 
 

Definiens:

Zjawisko występowania różnych reakcji obiektów żywych na ten sam bodziec. Różnice w reakcjach wynikają z różnego postrzegania rzeczywistości i różnych doświadczeń każdego z obiektów żywych.

 

 


 

Uwagi:

  • Opis syndromu pióra Marka Kotońskiego:

    Mamy trzech ludzi którzy widzą drzewo, zwykłe drzewo. Wydaje się że widzą to samo, więc i reakcja powinna być podobna, identyczna - tak jednak nie jest. Jeśli na coś patrzysz, pierwsze co się dzieje to emocje - magazyn pamięci jest błyskawicznie przeszukiwany, to co widzisz jest kojarzone z czymś co kiedyś przeżyłeś, a Ty czujesz jakąś emocję związaną z tym na co patrzysz. Dopiero później przychodzi intelektualna, logiczna myśl. Ludzie przeważnie kierują się tą właśnie emocją, a nie logicznym faktem.

    A więc mamy trzech ludzi, z których jednemu na drzewie powiesił się ojciec. Chłopiec go znalazł w lasku, wiszącego i cuchnącego zawartością kiszek. Wiał ostry wiatr, siąpił nieprzyjemny, zimny deszcz, niebo było skąpane w brzydkiej szarości. Trzeszczy drzewo, poruszane bujającymi się bezwładnymi zwłokami. Chłopiec woła tatę, ale ten nie reaguje, wpada więc w szok, odrętwienie, gdzie zostaje przez kogoś znaleziony - wpatrujący się godzinami w sinego, wiszącego trupa. Drugi chłopiec, pod drzewem przeżył swą inicjację seksualną. To były niezwykle emocjonujące, wspaniałe chwile. Nauczycielka rosyjskiego, mężatka, kobieta stateczna i bogobojna, rozpuściwszy włosy i czarując swym zapachem, wprawiła w uniesienie chłopca swymi wielkimi, ciepłymi szczęściami. Nie żałowała mu też swej ambrozji, w której wodospadach chętnie pląsał zawstydzony młodzieniec. W trakcie wycieczki do krainy bujnego szczęścia, uczył się słówek które wraz z energicznymi pchnięciami wykrzykiwała rozochocona nauczycielka - profesjonalistka w pracy i poza nią. Trzeci chłopiec nigdy nic nie przeżył ważnego pod drzewem. Ot, drzewo staje się kolejnym elementem dekoracji nudnej, szarej, neoliberalnej rzeczywistości.

    Gdy ci dorośli już mężczyźni spojrzą na drzewo, pierwszy z nich poczuje potworny strach, nienawiść, złość, rozpacz. Ugną się pod nim kolana, zacznie cały drżeć. Wspomnienie, może zamazane, emocjonalnie do niego wróci z całą mocą, z całą siłą. Zaleje go fala silnych, negatywnych emocji. Drugi z meżczyzn poczuje rozkoszne dreszcze na plecach, przyjemność rozlewającą się po całym ciele, drżące z pożądania uda i wspaniały humor. Trzeci mężczyzna spojrzy na drzewo, i nie poczuje nic. Gdyby mu powiedzieć o tych dwóch facetach, z których jeden cierpi a drugi się cieszy, zdziwiłby się - bo jak niby można coś czuć patrząc na drzewo? on patrzy i nic, nic się nie dzieje. Drzewo to drzewo, nieprawdaż?

    Mamy jedno drzewo, i trzy zupełnie inne reakcje emocjonalne. Pierwszy będzie chciał je ściąć w odruchu nienawiści (zabrało mu ojca, zniszczyło dzieciństwo), drugi chętnie je dotknie, rozmarzony w swych pięknych wspomnieniach, a trzeci się pod nim załatwi, w ogóle o tym nie myśląc.
    [Źródło]

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Syndrom krytyki 
 

Definiens:

Zespół zjawiski wywołanych krytyką pod naszym adresem. Na przykład: podświadome oburzanie się i automatyczne nielubienie jej autora(ów), natomiast akceptujemy i lubimy autora(ów) krytyki pozytywnej.

 


 

Uwagi:

  • Najbardziej wkurza mnie, że większość ludzi nie jest w stanie znieść konstruktywnej krytyki - Radosław Kordziukiewicz

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Syndrom Machiavellego 
 

Definiens:

Podświadome przypisywanie cech negatywnych (pozytywnych) osobie tłumaczącej (na przykład w sposób naukowy) negatywne (pozytywne) zagadnienia społeczne.

 


 

Przykłady:

  • niemoralnym jest ten, kto mówi o zachowaniach niemoralnych
  • osoba, która omawia wpływ korupcji na społeczeństwo, jeśli tylko zacznie mówić o pozytywnych społecznie aspektach tego zjawiska będzie uważana za osobę korumpującą lub skorumpowaną
  • osoba, która głosi hasła pomocy społecznej postrzegana jest pozytywnie
  • ktoś, kto rozważa myśli Hitlera jest uważany za faszystę

 

Uwagi:

  • Syndrom ten działa w obie strony - automatycznie cechy pozytywne przypisuje się tym, którzy mówią o pozytywnych zagadnieniach społecznych. Komuniści, choć historia pokazała jakimi byli okrutnikami i nieudolnymi ekonomistami, darzeni są sympatią, ponieważ mówią o pomocy biednym (w domyśle każdemu z nas).

  • Nazwa syndromu pochodzi od nazwiska Niccolò Machiavelli'ego autora "Księcia" (1513) - jednej z pierwszych rozpraw naukowych poświęconych zagadnieniu sprawowania władzy. A o sprawowaniu władzy nie można sensownie mówić nie podejmując tematów niemoralnych. Gdy Machiavelli pisze, że okrucieństwo i terror należy stosować, ale rozsądnie i tylko w miarę potrzeby, automatycznie [na zasadzie syndromu Machiavellego] przez zdecydowaną większość czytelników odbierany jest jako okrutnik. Natomiast jest on wielki, jak bowiem powiedział o nim Stendhal "pozwolił nam poznać człowieka".

  • Część krytyki socjobiologii ma swoje źródła w poglądach religijnych i politycznych. Główny zarzut dotyczący "tolerowania" czy wręcz "akceptowania" zachowań uchodzących w naszej kulturze za niemoralne wynika w znacznej części z niezrozumienia istoty założeń socjobiologii. Teorie socjobiologiczne nie wypowiadają się wcale na temat "moralności" czy "słuszności" jakichś zachowań. Ich opis wcale nie oznacza ich wartościowania, a tym bardziej akceptacji. Edward O. Wilson
  • Świat nie może was nienawidzić, lecz mnie nienawidzi, ponieważ Ja świadczę o nim, że czyny jego są złe Ewangelia wg Św. Jana - parafraza: "Ludzie mnie nienawidzą bowiem mówie im, że są źli".

 

Pojęcia skojarzone:

 

Cytaty z literatury:




* * *



Syndrom Matrixu 
 

Definiens:

Zjawisko wynikające z tego, że ludzie, świadomie badź nieświadomie, manipulują prawdą, by wykorzystać to do swoich celów, bądź celów grupy lub grup, do której/których należą.

 


 

Uwagi:




* * *



Syndrom "Moja niemoc ich wina" 
 

Definiens:

Podświadome przypisywanie przyczyn własnej porażki lub nieumiejetności czynnikom, bądź osobom zewnętrznym.

 


 

Uwagi:

  • Rzecz jasna, białoruski dyktator nawet przez chwilę nie dopuści do głosu opinii, że kryzys spowodował nie kto inny, lecz on sam. [Jakub Woziński, "Panika w Mińsku", Nczas XLII]

  • Każdy jest święty, doskonały i tylko jakaś zła moc się sprzysięgła im wszytko psuje, ale oni są doskonali i bez winy. [Tomasz Maciejewski]

 

Pojęcia skojarzone:

 

Cytaty z literatury




* * *



Syndrom obrony instytucji 
 

Definiens:

Zespół zachowań indywidualnych i grupowych służący ochronie instytucji (grupy społecznej), której się jest członkiem lub w której się pracuje.

 


 

Uwagi:

  • Opis tego syndromu pióra Adama Wiśniewskiego-Snerga:
    Czy pan aby wie, że na wydziale fizyki o jednego potencjalnego studenta walczą między sobą cztery wolne miejsca? W takiej sytuacji tytułowanymi luminatorami nauki stają się u nas automatycznie te wszystkie kołki, które odpadły przy konkursowych egzaminach na inne wydziały. Podsuwamy im swoje wolne miejsca jak ostatnią deskę ratunku, głaszczemy i windujemy na sam szczyt. Dzięki takiemu systemowi postępowania dyplomanci są naszymi ludźmi, zaś gmach nauki jest obsadzony zwartym zespołem figur ponumerowanych na odpowiednich grzędach – to mur, którego nie poruszy samotny człowiek z kajetem w dłoni, tym bardziej jeśli ma coś istotnego do powiedzenia. Żaden postawiony na straży dekoracji pracownik naukowy nie dopuści do ujawnienia cennej myśli przybysza spoza gmachu, gdyż po ogłoszeniu jej wszystkie publikacje, wydawane dotąd w celu pozorowania wiedzy, poszłyby – rzecz prosta – na toaletowy gwóźdź. Do tragedii tego rodzaju dochodzi tylko raz na kilkaset lat. Następuje ona wyłącznie w momencie wyjątkowego bałaganu w jakiejś specjalności oraz na skutek karygodnych zaniedbań urzędników naukowych powołanych i wykształconych po to właśnie, aby pilnowali pustych opakowań.
    [Adam Wiśniewski-Snerg, „Według Łotra”]

  • Galileusz zwykle kojarzony jest z "konfliktem z Kościołem katolickim". Konflikt ten na wyższym poziomie ogólności jest doskonałym przykładem syndromu obrony instytucji.

  • Inne definiendum: Lojalność korporacyjna.


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Syndrom pana John'a 
 

Definiens:

Tendencja do obdarzania niewspółmiernym zaufaniem przedstawicieli obcych narodów, nacji aktualnie wiodących gospodarczo lub militarnie. Wierzy się bardziej w to co mówią, niż w fakty.

 


 

Uwagi:

  • Zjawisko to wynika ze ślepego naśladownictwa ludzi sukcesu, na przykład: jeśli mistrz nosi sygnet to wiele osób też będzie nosiło sygnet, myśląc, że tym samym stanie się poniekąd mistrzem.

  • Zjawisko to znane jest od wieków. Jego istotę świetnie oddaje łacińska sentencja: Quidquid Latine dictum sit, altum videtur (cokolwiek powiesz po łacinie brzmi mądrze), które można w obecnych warunkach sparafrazować: W cokolwiek, co powie Amerykanin Polak uwierzy.

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Syndrom Pillende 
 

Definiens:

Całokształt zjawisk społecznych związanych z typową sytuacją zdobywania i sprawowania władzy metodami socjalistycznymi.

 


 

Uwagi:

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Syndrom powszechnej ściemy
 

Definiens:

Pierwotna nazwa Syndromu Matrixu




* * *



Syndrom strachu ostatecznego
 

Definiens:

Człowiek jest w stanie zrobić wszystko co w jego mocy by nie starcić własnego życia




* * *



Syndrom "Tak, bo większość" 
 

Definiens:

 


 

Uwagi:

  • W rzeczywistości mnóstwo ludzi akceptuje teorie naukowe, ponieważ ktoś powiedział, że są one prawdziwe, a nie dlatego, że je rozumie. [Lewis Wolpert, "Nienaturalna natura nauki", str. 9]

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Syndrom zakotwiczenia 
 

Definiens:

To przywiązanie do własnych przekonań, które sprawia, że odrzuca się wszystko co tym przekonaniom przeczy.

Syndrom ten należy do grupy typowych populacyjne reakcji emocjonalnych.

 


 

Uwagi:

  • Osoby wierzące w istnienie Boga odrzucają wszelkie rozumowania, które to istnienie podważają. I odwrotnie osoby uważające siebie za myślące racjonalnie, w związku z tym odrzucający istnienie Boga, z trudem (jeśli w ogóle) zgadzają się z tym, że Bóg, choć być może został wymyślony, to tym nie mniej jest obiektem (niematerialnym) mającym charakter czynnika sprawczego, który w zależności od okoliczności może być konstruktorem społeczności ludzkiej lub jej destruktorem.

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



System 
 

Definiens:

to obiekt z oddziaływującymi na niego warunkami zewnętrznymi lub grupa współdziałających obiektów z ich warunkami zewnętrznymi i wzajemnymi relacjami pomiędzy nimi.

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



System(/obiekt) autodynamiczny 
 

Definiens:

System(/obiekt), który generuje procesy, które zwrotnie zmieniają sam system(/obiekt) lub jego elementy.

 


 

Uwagi:

Przykładem takiego systemu jest:

  • Ewolucja biologiczna zachodząca w Ziemskim ekosystemie, której elementami są wszystkie obiekty żywe, a ich zachowania sprawiają, że kolejne pokolenia obiektów żywych są inne od swoich poprzedników i inaczej się zachowują. (Przykład nieustannego iteracyjnego autodynamizmu systemu).

  • Człowiek podcinający gałąź, na której siedzi. (Przykład autodynamizmu jednorazowego).

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



System czystego zlewu 
 

Definiens:

Modelowe zagadnienie zbudowania systemu złożonego z reguł działania i sprzężeń zwrotnych narzuconych na ludzi korzystających ze zlewu, który będzie zapewniał utrzymanie tego zlewu w czystości.

Na pierwszy rzut oka wydaje się, że przy warunkach początkowych "zlew jest czysty i pusty" wystarczy reguła "jeśli przynosisz naczynia do zlewu, musisz je dokładnie umyć i wstawić na suszarkę, natomiast zlew spłukać i wytrzeć, ścierkę rozwiesić by wysychała".

Jednak taki system nie gwarantuje stałego utrzymania zlewu w czystości ponieważ nie jest odporny na zaburzenia losowe (np. zawał serca osoby, która właśnie rozpoczęła zmywanie) lub wynikające z natury człowieka uczciwego (np. gdy nikt nie widzi zostawia brudne naczynia w zlewie).

 

Dalsza analiza prowadzi do kilku ciekawych spostrzeżeń:

  • Naturalną dążnością tego systemu jest zapełnianie się zlewu brudnymi naczyniami.
  • Utrzymanie zlewu w czystości wymaga aktywnego systemu sterowania opartego o sprzężenia zwrotne: jeśli ... to ...
  • Gwarancję utrzymania zlewu w czystości daje instrukcja: jeśli przynosisz naczynia wstaw je do zlewu, umyj wszystkie naczynia ze zlewu i wstaw je na suszarkę, zlew spłucz i wytrzyj, ścierkę rozwiesić by wysychała ale oczywiście każdy będzie się burzył dlaczego ma zmywać za kogoś.
  • Przy powyższej regule opłaca się oszukiwać i podrzucać do zlewu brudne naczynia.
  • Czy osoby korzystające ze zlewu, jeśli będą wiedziały, że nikt nie odkryje tego kto podrzuca brudne naczynia, nie będą działały zgodnie z naturą człowieka uczciwego i właśnie będą to robiły?
  • Należy zatem wprowadzić system pełnego śledzenia osób przebywających przy zlewie, po to by odkryć kto oszukuje i reagować na te oszustwa.
  • Kto najbardziej będzie protestował przeciwko takiemu systemowi?
  • W jaki sposób administrator systemu śledzącego może skorzystać z zapisywanych w nim informacji.
  • ...

 


 

Uwagi:

 

Linki:

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



System(/obiekt) dyssypatywny
 

Definiens:

System(/obiekt), którego utrzymanie wymaga stałego wkładu energii i który w rezultacie energię tę rozprasza.

 


 

Uwagi:

  • Przykłady proste takich obiektów: płomień, wir; bardziej złożone: laser; najbardziej złożone: obiekt żywy.




* * *



System(/obiekt) społeczny
 

Definiens:

System, którego elementami są obiekty żywe.

 


 

Uwagi:

  • Najważniejszym kryterium decydującym o tym czy mówimy o systemie społecznym czy o obiekcie społecznym, jest funkcja selekcyjna. Odpowiedzi na to czy mamy do czynienia z obiektem czy systemem społecznym udziela klasyfikacja gerpedelucyjna grup.
  • Państwo choć rozumiane jest jako system społeczny, może być badane jako obiekt społeczny. Tego typu podejście do tego zagadnienia zaproponował już Niccolò Machiavelli.
  • Systemom społecznym nadawane są przeróżne nazwy: rój pszczół, kolonia mrówek, ławica ryb, chmara ptaków, stado w odniesieniu do ssaków. Prawdopodobnie mówi się kolonia i rój by wyróżnić ich bliskość systemom typu WSS.

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



System/Obiekt strumieniowy 
 

Definiens:

Obiekt/system, którego struktury są chwilowym stanem utorzonym przez przepływające strumienie energii, materii lub informacji.

 

Pełna definicja pojęcia System strumieniowy

 


 

Inne definiensy:

  • Zamiennie do definiendum "system strumieniowy" można używać bardziej niezrozumiałego definiendum "system otwarty"
  • Laureat Nagrody Nobla Peter Mitchell nazwał je "fluidykami"

 

Uwagi:

  • Przykłady proste takich obiektów: płomień, wir; bardziej złożone: konto bankowe, przedsiębiorstwo; najbardziej złożone: obiekt żywy.

  • Do tego typu systemów stosuje się również nazwę system otwarty.

 

Cytaty z literatury:




* * *



Światopogląd 
 

Definiens:

Względnie stały na danym etapie Cyklu Życiowego Człowieka zbiór sądów, przekonań i opinii na temat otaczającego świata czerpanych z mimikry, swego doświadczenia, szkoły oraz z rozmaitych dziedzin kultury: z mediów, religii, sztuki, plotek, przesądów, nauki i filozofii. Jest bazą danych dla procesów myślenia czyli analizy i wartościowania docierających informacji oraz do podejmowania decyzji i działań.

 

 


 

Uwagi:

  • Thomas J. Elpel w swej książce "Roadmap to Reality" przedstawił następujące poziomy światopogladów:

    Nazwa Opis Uwagi W Fizyce Życia
    Przedświadomy Nieświadomość swego istnienia Małe dzieci
    Magiczny Wszystko jest możliwe Dzieci
    Mityczny Postrzeganie reguł społecznych jako zero-jedynkowych Starsze dzieci
    Sekwencyjny Myślenie krytyczne i rozumienie liniowych zależności przyczynowo-skutkowych Nastolatkowie i młodzi dorośli. Myślenie Redukcjonistyczne
    Zdecydowana większość ludzi poprzestaje na mieszaninie światopoglądów mitycznego i sekwencyjnego!
    Systemowy Świadomość interakcji systemów i realizowanych przez nie procesów Myślenie Systemowe
    Holistyczny Świadomość globalnego środowiska
    Mystical
    Observer
    Non-Linear Myślenie Teoriogrowe
    Universal Postrzeganie rzeczywistości taką jaka jest Myślenie Absolutne

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Tabela rodzajów myślenia Fizyki Życia 
 

Pełny opis Tabeli rodzajów myślenia Fizyki Życia na oddzielnej podstronie.

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Taktyka 
 

Definiens:

To element strategii, który nadaje jej taki, a nie inny charakter

 


 

Uwagi:

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Taktyka struktury 
 

Definiens:

Taktyka wyrażona w rozmieszczeniu elementów, czymś konkretnym, trwałym i zmaterializowanym, np. w budowie anatomicznej lub rozstawieniu graczy (żołnierzy)

 


 

Uwagi:

  • Czasem, by osiągnąć cel, wcale nie trzeba się ruszać lub przemieszczać – w zupełności wystarcza odpowiednia budowa ciała (rozmieszczenie elementów) i właściwe umiejscowienie się (bycie we właściwym miejscu).




* * *



Taktyka von Celebrry 
 

Definiens:

Taktyka polegająca na używaniu odpowiednich sformułowań, przywdziewaniu specjalnych szat, realizacji różnego rodzaju zachowań (np. gestów) mająca na celu pokazanie przeciwnikowi, że jesteśmy kim innym niż w rzeczywistości jesteśmy (np. że mamy bardzo wpływowego alianta, którym możemy straszyć innych)

 


 

Uwagi:

  • jednym z elementów taktyki von Celebrry jest Przemoc symboliczna [Wikipedia stan 2016.10.29, Stan bieżący]– jedno z kluczowych pojęć sformułowanych przez francuskiego socjologa Pierre'a Bourdieu. Jest to miękka forma przemocy, która nie daje po sobie poznać, że jest przemocą [prosze porównać z pojęciem "Taktyka von Neumanna"]. Polega na uzyskiwaniu różnymi drogami takiego oddziaływania klas dominujących czy uprzywilejowanych na całość społeczeństwa i na klasy podporządkowane, by podporządkowani postrzegali rzeczywistość, w tym samą relację dominacji, której są ofiarą, w kategoriach percepcji i oceny, które wyrażają interes klas dominujących. W ten sposób podporządkowani postrzegają swoją sytuację jako naturalną lub nawet korzystną czy pożądaną dla nich samych, bo postrzegają rzeczywistość społeczną w kategoriach stworzonych przez klasy dominujące w celu legitymizacji ich dominującej pozycji.

    Jak działa przemoc symboliczna?

    Grupa społeczna może wywierać nacisk symboliczny, gdy posiada wystarczająco duży kapitał symboliczny, który uzyskuje w drodze konwersji nań innych odziedziczonych lub zdobytych kapitałów (kulturalnego, społecznego, etc.). Duży kapitał symboliczny pozwala oddziaływać przemocą symboliczną (lub władzą symboliczną), np. takimi sposobami jak:

    1. poprzez system edukacji i wpajane przezeń treści,

    2. poprzez symboliczną otoczkę pola władzy, na którą mogą się składać np.:

      • monumentalna architektura, onieśmielająca "szarego człowieka",
      • insygnia i atrybuty władzy, od korony królewskiej po perukę czy młotek sędziego;
      • specyficzny język, np. prawniczy, naukowy lub w inny sposób elitarny, np. wyrafinowany literacko i w ten sposób demaskujący "prostactwo" języka przedstawicieli klas podporządkowanych;
      • tytuły szlacheckie, naukowe, prawnicze, kościelne, etykiety VIP, etc.
    3. poprzez otaczanie się wyrafinowaną, ekskluzywną (czyli etymologicznie wykluczającą) sztuką, drogimi przedmiotami, strojami, pojazdami;

    4. oraz innego rodzaju formy tworzenia dystansu społecznego dzielącego pole władzy czy jakąś węższą w jego obrębie klasę społeczną od reszty społeczeństwa, zwłaszcza od klas podporządkowanych, ale także od innych klas konkurencyjnych.

    Przemoc symboliczna jest najskuteczniejszą formą sprawowania władzy nad klasami podporządkowanymi, gdyż z reguły nie dostrzegają one nawet, że jest to forma przemocy. Są one przekonane, że jest to naturalny porządek, że osoby i grupy społeczne posiadające duży kapitał symboliczny po prostu są lepsze i ich lepsze społeczne usytuowanie jest normalne, nie poddają go więc refleksji.

 

Pojęcia skojarzone:

 

Cytaty z literatury:




* * *



Taktyka von Krezussa 
 

Definiens:

Oszukiwanie w taki sposób, by wzbudzić w przeciwniku przekonanie, że jego sprzymierzeniec jest jego wrogiem.

 


 

Uwagi:

  • Nazwa tej taktyki pochodzi od zajadłego zwalczania prywatnych przedsiębiorców przez komunistyczne środki masowego przekazu. Wmawiały one, że producenci dóbr są wrogami społeczeństwa dlatego, że przez produkcję się bogacą. Według propagandystów producenci państwowi byli w tym względzie o wiele bardziej społecznie przydatni: choć produkowali drogo i to czego nikt nie chciał kupić, to jednak nie kierowali się rządzą zysku.

  • Skarby, gromadzone przez Krezusa w Sardes z kopalń złota i wymuszonych danin (m.in. od miast greckich Azji Mniejszej), stały się przysłowiowe. Jego imię jest obecnie synonimem bogacza.

 

Pojęcia skojarzone:

 

Cytaty z literatury:




* * *



Taktyka von Neumanna 
 

Definiens:

Oszukiwanie w taki sposób, by wzbudzić w przeciwniku przekonanie, że oszukiwanym nie jest.

 


 

Uwagi:

  • Definicja poprzednia:

    Dwutorowe działanie mające na celu wygranie z przeciwnikiem (osiągnięcie korzyści jego kosztem) przez a/. bluff (oszustwo) oraz b/. przeszkodzenie mu obronie przed naszą wygraną przez wzbudzenie w nim pewności, że my sami nie bluffujemy

  • Pierwsza reguła dobrej gry w pokera: kto nigdy nie blefuje, nigdy nie wygrywa; kto zawsze blefuje, zawsze traci. - Daniel Dennett.

 

Pojęcia skojarzone:

 

Cytaty z literatury:




* * *



Taktyka von Socialla 
 

Definiens:

Oszukiwanie w taki sposób, by wzbudzić w przeciwniku przekonanie, że robimy wszystko, żeby to on wygrał.

 


 

Uwagi:

  • W kwestii wprowadzenia powszechnej równości i przy wszelkich staraniach o jej urzeczywistnienie, nikt jakoś nie jest za obcięciem swoich własnych, aktualnych dochodów - Ludwig von Mises

 

Pojęcia skojarzone:

 

Cytaty z literatury:




* * *



Taktyka von Szamanna 
 

Definiens:

Oszukiwanie w taki sposób, by wzbudzić w przeciwniku przekonanie, że posiadamy kontakt z istotą nadprzyrodzoną (Bogiem/Bogami, duchami przodków lub demonami) lub osobą bardzo wpływową i możemy sprawić by istota ta lub osoba spowodowała coś na czym nam zależy. Na przykład uśmierciła naszego przeciwnika, uleczyła kogoś kim się opiekujemy lub rozwiązała jakiś problem.

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Taktyki von... 
 

Definiens:

Nazwa ogólna palety skutecznych taktyk dezinformacyjnych mających na celu ułatwianie osiągania korzyści, które odwołują między innymi się do emocji przeciwnika. Należą do nich Taktyka von Krezussa, Taktyka von Neumanna i Taktyka von Socialla.

Nazwa "von" wynika z tego, że nazwy wszystkich tych taktyk zaczynają się od przedrostka "von" (od nazwiska von Neumanna), a w swej nazwie mają literę podwójną: "nn" - von Neumanna, "ll" - von Socialla,...

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Taktyka zachowań 
 

Definiens:

Taktyka wyrażona poprzez działanie podejmowane przez analizator, np. zachowanie

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Teoria
 

Definiens:

Najbardziej skrótowy model rzeczywistości

  • pozwalający ją zrozumieć oraz
  • umożliwiający w ramach założonej dokładności jej przewidywanie oraz
  • służący do realizacji wytyczonych celów (np. wygrania, wytworzenia)

 


 

Inne definiensy:

  • Wikipedia Pol
    Teoria to system pojęć, definicji, aksjomatów i twierdzeń ustalających relacje między tymi pojęciami i aksjomatami, tworzący spójny system pojęciowy opisujący jakąś wybraną fizyczną lub abstrakcyjną dziedzinę.
    W przypadku nauk przyrodniczych, inżynieryjnych i nauk humanistycznych teorie są tworzone w celu systematyzowania i racjonalizowania faktów, wyjaśniania powodów ich występowania, przewidywania przyszłych zdarzeń, oraz budowy nowych systemów/urządzeń/broni.




* * *



Teoria gier 
 

Definiens:

to dział matematyki zajmujący się badaniem zachowań w przypadku konfliktu interesów. Wywodzi się z badania gier hazardowych i stąd jej nazwa. Zastosowanie znajduje w teorii i praktyce walki sportowej i wojennej oraz w ekonomii, biologii (szczególnie w socjobiologii), socjologii oraz informatyce (patrz: sztuczna inteligencja). Zastosowanie teorii gier w biologii przez Johna Maynarda Smitha zaowocowało pojawieniem się ewolucyjnej teorii gier i memetyki.




* * *



Teoria systemów
 

Definiens:

Teoria systemów jest interdyscyplinarną nauką badającą systemy na poziomie uogólnionym. Jej celem jest odkrycie ogólnych zasad i metod analizy, które mogą być stosowane do wszystkich typów systemów we wszystkich dziedzinach badań.

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Terminatory 
 

Definiens:

Czynniki kończące spełnianie przez obiekt kryteriów obiektowości.

 


 

Uwagi:

  • Terminacja oznacza, że obiekt przestał być obiektem - mógł zostać zniszczony (uległ transformacji np.: dom przekształcił się w kupę gruzu) lub zniknął (np.: wiara w Bogów greckich).

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Transcendencja
 

Definiens:

Transcendencja (filozfia) (z łac. transcendens - przekraczający) - filozoficzny termin mający wiele różnych, lecz spokrewnionych znaczeń; m.in.: "istnienie na zewnątrz, poza (ponad) czymś, w szczególności: istnienie przedmiotu poznania poza umysłem poznającym, bądź bytu absolutnego poza rzeczywistością poznającego".
[pl.wikipedia.org/wiki/Transcendencja_(filozofia), stan 2010.01]

 


 

Inne definiensy:

  • Transcendencja (religia) - w znaczeniu duchowym jest to dosłownie tłumacząc z łaciny "wspinanie się" lub "przechodzenie poza". Transcendencja jest próbą przekroczenia rzeczywistości i przejścia na inny poziom ludzkich doświadczeń i zmysłów.
    [pl.wikipedia.org/wiki/Transcendencja_(religia), stan 2010.01]




* * *



Transformacja
 

Definiens:

Przekształcenie, zmiana postaci.




* * *



Transformowalność
 

Definiens:

Zdolność do przekształcenia się




* * *



Trening 
 

Definiens:

Forma praktycznego nabywania i rozwijania przez obiekt lub grupę obiektów cech służących do coraz skuteczniejszego realizowania danych procesów nadążnych.

 

Trenować można wszystkie cechy, na przykład:

  • Indywidualne cechy motoryczne: siłę, szybkość, wytrzymałość, gibkość, koordynację ruchową, nawyki;

  • Indywidualne cechy psychiczne: motywację, determinację, techniki zapamietywania, metody kojarzenia, koncentrację, odporność, żądza zwycięstwa, wyprzedzanie;

  • Grupowe cechy motoryczne: granie w tempo, zgranie, dostosowanie swych cech motorycznych do wymogów zespołu;

  • Grupowe cechy psychiczne: taktyki oszukiwania, taktyki wzajemnego motywowania, negocjowanie, komunikowanie się, wiedza o działanu drużyny i swoim w niej miejscu;

  • Indywidualne umiejętności wykorzystania, np.: posługiwanie się danym typem broni, posługiwanie się komputerem;

  • Grupowe umiejętności wykorzystania, np.: współdziałanie załogi przy obsłudze czołgu, funkcjonowanie firmy;

 

Istotne elementy treningu:

  • Nabywanie wiedzy teoretycznej;

  • Ćwiczenie - praktyczne angażowanie danej cechy

  • Jednostka treningowa: wykonanie zestawu ćwiczeń i odpoczynek, mające na celu wykorzystanie zjawiska hiperkompensacji;

  • Cykle treningowe: odpowiednio ułożone w czasie jednostki treningowe.

  • Systematyczne powtarzanie;

  • Sprzężenie zwrotne: analiza czy stosowany trening przynosi pożądane rezultaty jeśli nie to należy znaleźć/wymyślić zmiany w treningu i je wprowadzić;

  • Konfrontacja trenowanych elementów i zespołu trenowanych cech w całości. Patrz Syndrom framugi;

  • Trener(zy), środowisko:

 


 

Uwagi:

  • W judo stosuje się trzy podstawowe rodzaje metod treningowych: ćwiczenia (kata), walki trenigowe (randori) i zawody (shiai) [Więcej]

  • ich-,ni-,san- albo dziu- waza, albo katari geiko

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Trybalizm
 

Definiens:

 


 

Inne definiensy:




* * *



Twierdzenie Actona
 

Definiens:

Władza psuje, władza absolutna psuje absolutnie

 


 

Przykłady:

  • W 1996 Anna Kalata pozwała Powszechny Zakład Ubezpieczeń o odszkodowanie za utracone korzyści z tytułu niezdolności do pracy. [I nic dalej się nie działo] W grudniu 2006 jako członkini KNF [Urząd Komisji Nadzoru Finansowego, jak pisze na swojej stronie "dba o stabilne funkcjonowanie i bezpieczny rozwój rynku finansowego"] głosowała za powołaniem na stanowisko prezesa zarządu PZU Jaromira Netzla, który, jak się okazało, przeszedł to głosowanie jednym głosem. Wkrótce potem zarząd PZU, działając w trybie nadzwyczajnym, zawarł z Anną Kalatą ugodę, w wyniku której w czerwcu 2007 PZU wypłacił jej odszkodowanie (wraz z odsetkami) w wysokości 1,3 mln zł. [Wikipedia, hasło Anna Kalata, stan 2011.07.28]

    Dobry murarz na budowie zarabiał w tym czasie około 4000 zł.




* * *



Typowe dylematy interesu
 

Definiens:

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Typowe populacyjne reakcje emocjonalne 
 

Definiens:

Genetycznie zapisane taktyki zachowań typowe dla większości osobników w danej populacji. Taktyki te są emergentami wykształconymi (powstałymi i doskonalonymi) przez ewolucję biologiczną. Polegają one na automatycznym uruchomieniu zbioru określonych reakcji obiektu żywego w odpowiedzi na działanie zbioru określonych czynników (bodźców). Ponieważ są to reakcje uruchamiane na zasadzie automatu, powodują, że reakcje dla otoczenia mogą wydawać się niezrozumiałe lub nieracjonalne.

Typowe populacyjne reakcje emocjonalne stanowią elementy ahamkary.

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Układ
 

Definiens:

Pojęcie identyczne z pojęciem system

 


 

Uwagi:

  • Słowo układ jest polskim odpowiednikiem występującego w wielu językach świata słowa system. W polskim języku naukowym mamy do czynienia ze zjawiskiem osmotycznej anglicyzacji, czyli wprowadzaniem słów angielskich. Autorzy, by unikać powtórzeń "układ, układ" wprowadzili kuchennymi drzwiami do języka polskiego słowo system (po angielsku - zawszeć to brzmi bardziej naukowo), co dało im możliwość przeplatania "układ, system". Dokładnie z taką samą sytuacją mamy do czynienia ze: stateczność-stabilność, udomowienie-domestykacja.
    Fizyka Życia ze względu na jednoznaczność rezygnuje ze słowa polskiego na rzecz system, czym de facto przyczynia się do osmotycznej anglicyzacji naszego języka.




* * *



Vivacitas
 

Definiens:

Miara żywotności i zdolności do namnażania

 


 

Uwagi:

  • Pojęcie bardzo ogólne może być stosowane nie tylko do pojedynczych obiektów żywych, lecz również do gatunków, społeczeństw, a nawet do bytów abstrakcyjnych, takich jak memy.
  • W odniesieniu do obiektów żywych viavacitas ma dwa wymiary: indywidualny i grupowy. Ich współzależność jest szerzej opisana jako żywe walczy.




* * *



*Wewnętrzne procesy populacyjne
 

Definiens:




* * *



Właściwość 
 

Definiens:

Wyodrębniona, obserwowalna i mierzalna cecha obiektu. Ponieważ jest mierzalna posiada zatem swój stan - określany definiendum Stan właściwości.

 


 

Inne definiensy:

  • pojęcie z zakresu logiki tradycyjnej: jakość istotna konsekutywna

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Wolny rynek
 

Definiens:

Wolny rynek to rynek, na którym wymiana dóbr dokonuje się w wyniku dobrowolnie zawieranych transakcji pomiędzy kupującym, a sprzedającym, przy dobrowolnie ustalonej przez nich cenie. Na wolnym rynku zarówno kupujący i sprzedający nie podlegają żadnym ograniczeniom ani przymusowi ze strony podmiotów zewnętrznych (np. władzy publicznej), a warunki transakcji - w szczególności cena - zależą jedynie od ich obopólnej zgody. - [Wikipedia, pol., 2011.04.07]

 


 

Uwagi:

  • Wolny rynek to nic innego, jak społeczne przyzwolenie na selekcję naturalną.

  • Powszechnie "wolny" w kontekście "wolnego rynku" rozumiany jest jako "wolna amerykanka", czyli zezwolenie na robienie dowolnych przekrętów. Jednak "wolny" należy rozumieć jako "rynek nieprzymuszonego (inaczej wolnego) wyboru".

  • Wolny rynek przeobraża naturalną ludzką chciwość w zdyscyplinowany proces twórczego produkowania opartego na nadążnej analizie potrzeb innych. [parafraza John'a Freeslow'a cytatu George'a Gilder'a]

  • Dlaczego ludzie nie lubią wolnego rynku? Bo narzuca im przymus konkurowania.

  • Warunki jakie musi spełniać rynek by można go było uznać za wolny:

    • Mogę ustalać własne ceny na swoje produkty i mogę nie kupować
    • Mogę dobierać sobie współpracowników i płacić im tyle ile z nimi ustalę
    • Mogę sam decydować co chcę robić
    • Mogę inwestować
    • Mogę kupować, posiadać, używać i sprzedawać
    • Mogę czerpać zyski, patrz --> Podstawowy mechanizm bogacenia się społeczeństw
    • Mogę tworzyć i nabywać środki produkcji
    • Mogę produkować na sprzedaż
    • Muszę konkurować
    • Muszę przestrzegać prawa (w tym punkcie mieszczą się takie regulacje jak: że nie można kraść, nie można stosować inflacji,...)
    Przy czym wszystkie te warunki muszą być spełniane jednocześnie

  • Negatywnym mechanizmem wolnego rynku jest zapadka Św. Mateusza prowadząca do powstawania monopoli czyli eliminowania konkurencji.

 

Cytaty z literatury:




* * *



Wyróżnik ludzki
 

Definiens:

Zachowanie lub czynnik właściwy dla człowieka, a nie występujący u zwierząt.

  • Myślenie abstrakcyjne
  • Pieniądze
  • Religia

 


 

Uwagi:

  • Świadome przekazywanie wiedzy nie jest wyróżnikiem ludzkim, bowiem również zwierzęta (np. orki) uczą swe młode.




* * *



Wyzyskiwacz
 

Definiens:

Osobnik bogacący się poprzez kradzież, grabież lub rozbój.

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Yang i Yin 
 

Definiens:

Czynniki przeciwstawne, pro i anty. Heglowska teza i antyteza, w fizyce życia: czynnik i czynnik przeciwstawny.




* * *



Zaburzenie 
 

Definiens:

Nieprzewidziany czynnik wpływający na proces w danej chwili czasowej.

Nazwa angielska: Disturbance

 


 

Uwagi:

  • Zaburzenie nie działa w sposób zdeterminowany, bo gdyby tak było to nie byłoby zaburzeniem, lecz czynnikiem.

  • Z punktu widzenia teorii systemów zaburzenia klasyfikuje się na destabilizujące i nieistotne. Badaniem tego jakie konsekwencje może mieć zaburzenie na system zajmuje się analiza wrażliwości

  • Nie jest to powszechnie znane,
    że w alpiniźmie
    najmniejszy nawet błąd
    konsekwencje może mieć przesrane

 

Pojęcia skojarzone:

 

Cytaty z literatury:




* * *



Zachowanie 
 

Definiens:

Zachowanie to proces w sensie matematycznym.




* * *



Zapadka
 

Definiens:

Mechanizm przekształcający zdarzenia losowe w zdarzenia ukierunkowane.


Więcej o mechanizmie zapadki




* * *



Zapadka ewolucyjna 
 

Definiens:

Analiza podatności gry ewolucyjnej Mała ewolucja prowadzi do wniosku, że proces ewolucji biologicznej dysponuje swoistym mechanizmem zapadki. W pełni ujawnia się on gdy funkcja selekcyjna ma charakter kryterium skrajnie konkurencyjnego, wówczas jeśli w populacji pojawi się lepsza strategia, to nie ma powrotu do gorszej. Można zostać na tym samym poziomie, ale nie ma mowy o zejściu w dół.

 


 

Uwagi:

  • Mechanizm zapadki ewolucyjnej uniemożliwił substancjom organicznym, które raz weszły na ścieżkę ewolucji biologicznej, wycofanie się z tego swoistego wyścigu.
  • Manfred Eigen i Peter Schuster w pracy "The hipercycle" nazwali ten mechanizm: peculiar "once-forever" selection mechanism

 

Wiecej o mechanizmie zapadki




* * *



Zapadka Św. Mateusza 
 

Definiens:

Naturalny mechanizm funkcjonujący w grupach społecznych powodujący, że funkcja selekcyjna staje się funkcją nieliniową.

 


 

Uwagi:

  • Opis zjawiska spowodowanego przez ten mechanizm znajdujemy w Ewangelli wg. Św. Mateusza: Bo kto ma, temu będzie dodane, i nadmiar mieć będzie; kto zaś nie ma, temu zabiorą również to, co ma.

  • Najlepiej ilustruje ten mechanizm zjawisko głodu przednówkowego: Dolegliwość przednówka i czas jego trwania były uzależnione od majętności, zaradności inteligencji i szczęścia rolników. Ci, którzy sobie lepiej radzili mieli większe zbiory w poprzednim roku, i dlatego w okresie poprzedzającym zbiory, który wypada w naszej strefie klimatycznej w okolicy przedwiośnia i wiosny, mieli wystarczająco dużo zapasów by wyżywić siebie i swoje rodziny. Z kolei dla radzących sobie gorzej był to okres wymuszonego postu, podczas którego spożywano wszystko, co było do zjedzenia, łącznie z żywnością nadpsutą, czy też takimi roślinami, których w normalnej diecie nie stosowano (np. różnego rodzaju chwasty). Jeszcze mniej zaradnych rolników sytuacja zmuszała do zaciągania pożyczek u tych najbardziej zaradnych w pieniądzu lub żywności. Potem te, ratujące im życie, pożyczki musieli zwracać. Zakładając nawet, że w danym roku wszyscy mieli takie same zbiory, to i tak kończyło się to tym, że zbiory zaradniejszych były powiększone o zwrócone pożyczki, a tych najmniej zaradnych właśnie o nie uszczuplone.

 

Linki:

 

Cytaty z literatury:




* * *



Zasada
 

Definiens:

to szczególne prawo fizyki uważane za najbardziej podstawowe lub najważniejsze.

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Zasada korekty
 

Definiens:

Zasada okreslająca jak należy sterować systemami (np. społecznymi): im korekty częstsze, tym mniejsze, a im rzadsze, tym większe. Ponieważ korekta wiąże się z kosztem, który system musi ponieść, by ją zrealizować, nietrudno zauważyć, że w przypadku zaburzeń destabilizujących, im później jest ona wprowadzana, tym jej koszt jest wyższy.


Na wykresie koszt korekty przedstwiony jest kreskami pionowymi. Z wykresu widać, że suma szybszych korekt jest mniejsza od korekty późnej. W przypadku gdyby koszt korekty był reprezentowany przez pole pod krzywą (tak jest w wiekszości systemów rzeczywistych), koszt korekty byłby jeszcze większy.

 


 

Uwagi:

  • Zasada korekty dotyczy sterowania systemami generującymi procesy o charakterze monotonicznym.

 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Zasady Fizyki Życia 
 

Definiens:

  1. Pierwsza Zasada Fizyki Życia. 

    Cząstki chemiczne mają naturalną tendencję do koncentrowania się. Finalnym efektem tej koncentracji jest utrata tej koncentracji na przykład poprzez eksplozję lub podział. Zjawisko RPD jest efektem działania tej zasady w warunkach ziemskich.

    Proszę zapoznać się dodatkowo z pojęciem Dualizm Natury Rzeczy i Prawem Koncentracji

     

  2. Druga Zasada Fizyki Życia. 

    Proces ewolucji biologicznej jest procesem samowzbudnym wzbudzonym przez zjawisko RPD i wraz z obiektami, na które oddziałuje stanowi system autodynamiczny. Systemy takie charakteryzują się tym, że proces zmienia elementy systemu, a te zwrotnie zmieniają proces i tak iteracyjnie (w kółko) się to odbywa.

    Ewolucja biologiczna ma następujące podstawowe cechy:

    1. Pierwsza cecha charakterystyczna ewolucji biologicznej:
      o ile funkcja selekcyjna jest odpowiednio silna to kolejne pokolenia poddanych jej obiektów mają postać coraz bardziej doskonałą (w sensie realizacji celu życia), z kolei gdy funkcja selekcyjna nie jest odpowiednio silna to kolejne pokolenia poddanych jej obiektów mają postać coraz mniej doskonałą (w sensie realizacji celu życia). [Patrz Dylemat S-nastu]

    2. Druga cecha charakterystyczna ewolucji biologicznej:
      w przypadku silnej funkcji selekcyjnej interakcje w kolejnych pokoleniach charakteryzują się

      1. eskalacją konfliktu, czyli powstawaniem obiektów żywych coraz lepiej przystosowanych do radzenia sobie w danych sytuacjach konfliktowych lub

      2. agregacją współpracy, czyli łączenia się obiektów żywych w grupy społeczne na przykład: stada, roje, watachy, ławice.

    3. Trzecia cecha charakterystyczna ewolucji biologicznej:
      w przypadku silnej funkcji selekcyjnej w agregacji współpracy stopniowo dochodzi do specjalizacji, a wynika to z Prawa Korzyści Komparatywnych.

     

  3. Trzecia Zasada Fizyki Życia. 

    Wszelkie oddziaływania pomiędzy obiektami żywymi, w swej najbardziej ogólnej postaci, są oddziaływaniami o charakterze nadążnym. Ewolucja biologiczna prowadzi do emergencji stale zmieniających się taktyk struktury i taktyk zachowań ukierunkowanych na coraz lepsze przyswajanie resergii. Prowadzi to do sytuacji gdy przyswajanie resergii wśród obiektów żywych przechodzi od "zwykłego" łączenia się cząstek chemicznych do pełnej postaci nadążnej.

    Nadążność jest modelem bazowym wszelkich oddziaływań pomiędzy obiektami żywymi, a zwykłe łączenie się cząstek chemicznych jest jej najprostszą postacią.




  4. * * *



Zasób 
 

Definiens:

Wszystko to co może być wykorzystane przez obiekt.




* * *



Zbiór
 

Definiens:

Pojęcie pierwotne w teorii mnogości leżące u podstaw całej matematyki. Jest to nieuporządkowany zestaw różnych obiektów bez wyróżnionego uporządkowania.




* * *



Zjawisko "Dobry/zły dyktator/dyrektor"
 

Definiens:

Zjawisko to jest ściśle związne z zarządzaniem lub rządzeniem, a polega na tym, że kolejne pokolenia dobrze wspominają krwawych tyranów niszczących własny kraj (lub złych dyrektorów doprowadzających do ruiny zarządzane przez nich przedsiębiorstwo), a nie pamiętają o tych, którzy ten kraj rozbudowali (lub dyrektorów, którzy przedsiębiorstwo rozbudowali).

Tyrani po prostu mordują tych, którzy źle o nich mówią, natomiast ci, którzy przeżywają są tyranom wdzięczni za to, że to nie oni zginęli. Przeżywają również poplecznicy dyktatorów. Ewolucyjnie zatem rzecz ujmując tyrani niszczą łańcuch sukcesji genów obiektów-nośników złych informacji o sobie, pozostawiając natomiast łańcuch sukcesji informacji pozytywnych.

W przypadku dyrektorów złych, którzy "dobrze płacą" pracownikom, kosztem utraty potencjału wytwórczego, zarządzanego przez siebie przedsiębiorstwa, są oni pamiętani dlatego, że właśnie dobrze płacili, a nikt nie ma im za złe, że zniszczyli własne przedsiębiorstwo.




* * *



Zróżnicowanie kooperatywne
 

Definiens:

Zróżnicowanie obiektów stanowiących system zapewniajace najtańszą współpracę pomiędzy tymi elementami

 


 

Pojęcia skojarzone:




* * *



Życie 
 

Definiens:

Z dnia 2009.12.14:

to cecha zbioru replikatorów syntetyzujących przyswajających (czerpiących) zasoby zewnętrzne do swojej budowy i tworzenia produktów ubocznych na podstawie informacji w nich samych zawartych, przyswajających aż do swego podziału. To zachowanie replikatorów generuje proces ewolucji biologicznej, który z kolei zwrotnie kształtuje replikatory syntetyzujące w kolejnych pokoleniach.

 

Z dnia 2015.03.06:

Życie to gra o zasoby prowadzona przez obiekty samopowielające się. [Uwaga, powyższa definicja dotyczy obiektów, które my ludzie tradycyjnie uważamy za żywe. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że samopowielające się wirusy komputerowe lub inne pozaziemskie obiekty samopowielające się uruchomią proces analogiczny do ewolucji biologicznej i będą spełniały warunki podanej definicji, grając jednak o zasoby innego typu niż liposomy, nukleotydy i aminokwasy. Wówczas poszczególnego rodzaju życia trzeba będzie doprecyzować przymiotnikami, i to znane nam życie zmieni swe definiendum „życie” na, na przykład „życie rybonukleionowo-aminokwasowe”.]

Najprostszymi obiektami samopowielającymi są cząstki chemiczne typu RPD, którymi w ziemskich warunkach grawitacyjnych są: liposomy (kuliste struktury błonowe budujące się z wolnych fosfolipidów), RNA (liniowe, nierozgałęzione polimery budujące się z nukleotydów deoksyrybozowych) i DNA (liniowe, nierozgałęzione polimery budujące się z nukleotydów rybozowych). Cząstki te, grając o zasoby potrzebne do ich budowania się generują, na zasadzie samowzbudnej, proces ewolucji biologicznej. Podstawowym modelem tego procesu jest gerpedelucja, która składa się z trzech cyklicznie powtarzających się po sobie etapów: samobudowania się obiektów, ich selekcji i powielenia obiektów wyselekcjonowanych. Ewolucja biologiczna wraz z poddanymi jej działaniu obiektami stanowi system autodynamiczny, czyli, mówiąc w skrócie, system, który zmienia poddane mu obiekty, a te z kolei zwrotnie zmieniają sam proces który je wytwarza.

Obiekty samopowielające się potrzebują do swego budowania zasobów, a ponieważ powielają się, to prędzej czy później przychodzi im działać w środowisku ograniczonych zasobów. Ich strategią jest pozyskiwanie zasobów niezbędnych do samozbudowania się. W ramach tej strategii wykorzystują dwie podstawowe taktyki: taktyki struktury – zasoby można lepiej pozyskiwać dzięki takiej, a nie innej budowie; oraz taktyki zachowań – zasoby można lepiej pozyskiwać dzięki takiemu, a nie innemu zachowywaniu się. Odpowiednio silna selekcja powoduje, że mogą ją przejść obiekty przyswajające zasoby w sposób optymalny, a to powoduje, że ewolucja biologiczna, w warunkach silnej selekcji, staje się procesem doskonalącym obie te taktyki. Ponieważ gra prowadzona jest przez mnóstwo obiektów jednocześnie to doskonalenie to odbywa się w dwóch, ortogonalnych do siebie, kierunkach: coraz lepszego wygrywania sytuacji konfliktowych w grze sam na sam oraz coraz lepszego zacieśniania współpracy, przez wybrane grupy obiektów w grze wielobiektowej. A to powoduje, że ewolucja biologiczna przekształca cząstki typu RPD w kolejne poziomy organizacyjne:

Poziom Nazwa Opis
0
Cząstki typu RPD Ponieważ są cząstkami „czysto chemicznymi”, które jednak stanowią obiekty wyjściowe dla dalszych pokoleń obiektów uważanych już za żywe można je uznać za formy życia poziomu zerowego.
1
Replikatory syntetyzujące To systemy zagregowane z obiektów typu RPD, które poza tym, że przywłaszczają zasoby i dzielą się, to, niejako na boku dla wzmocnienia swych taktyk struktury i taktyk zachowań, budują cząstki chemiczne (w warunkach Ziemskich – białkowe) z dostępnych elementów (w warunkach Ziemskich – aminokwasów) w oparciu o projekt, który w sobie zawierają (w warunkach Ziemskich projekty te są również cząstkami typu RPD).
2
Replikatory komórkowe - komórki prokariotyczne Na przykład mitochondria i bakterie, które stanowią formę życia drugiego poziomu, ponieważ są obiektami złożonymi ze współpracujących ze sobą elementów organizacyjnych form życia zerowego i pierwszego poziomu.
3
Replikatory eukariotyczne - komórki eukariotyczne Konsekwentnie, zagregowane z elementów zerowego, pierwszego i drugiego poziomu organizacyjnego życia komórki eukariotyczne stanowią organizacyjną formę życia kolejnego szczebla – poziomu trzeciego.
4
Replikatory wielokomórkowe - organizmy Człowiek i mrówka – obiekty zbudowane z komórek eukariotycznych – to formy życia czwartego poziomu organizacyjnego
5
Replikatory społecznościowe - nadorganizmy Z kolei społeczności mrówek, os i termitów stanowią organizacyjną formę poziomu piątego.

Tworzeniem i analizą modeli poznawczych i modeli przewidywawczych związanych z życiem zajmuje się fizyka życia.

 

Z dnia 2015.03.06 (humanistyczna):

Życie to wypadkowa (produkt uboczny) kłębowiska niewyobrażalnie dużej liczby procesów, niekoniecznie miłych i przyjemnych, wygenerowanych przez zjawisko RPD.

Z dnia 2015.05.23:

Życie to niekończący się turniej zbioru powielających się informacji, czerpiących z zasobów zewnętrznych elementy do budowania i powielania samych siebie. Zbioru powielających się informacji, które wygenerowały proces ewolucji biologicznej, który z kolei zwrotnie zmienia te informacje.

[Wpis w notatniku z dnia 2015.05.23 dotyczący tej definicji życia]

 


 

Nieco szerzej:

Replikatory syntetyzujące (będące obiektami typu RPD) wraz z procesem ewolucji biologicznej (której podstawowym modelem jest gerpedelucja), stanowią system autodynamiczny, który w sposób ciągły zmienia kolejne pokolenia replikatorów syntetyzujących, przekształcając je w znane nam obecnie obiekty żywe.

Zgodnie z Zasadami Fizyki Życia: Dynamika zmian pokoleniowych w taktykach struktury (budowie) i taktykach zachowań (zachowaniu) obiektów żywych odbywa się w wyniku działania dwóch charakterystycznych składowych procesu ewolucji biologicznej: agregacji współpracy i eskalacji konfliktu. Składowe te spowodowały, że w chwili obecnej na Ziemi:

  1. rozróżniamy 5 poziomów organizacyjnych obiektów żywych,
  2. a najbardziej zaawansowane obiekty żywe realizują cel obiektów żywych w sposób nadążny, inaczej mówiąc są obiektami o charakterze samodzielnych obiektów nadążnych

 

 

Problemy z definicją życia:

Kluczowym w zrozumieniu (i zdefiniowaniu) życia jest proces ewolucji biologicznej (proces, który nie tylko stworzył, lecz i nadal kształtuje obiekty żywe), a ten został zapoczątkowany przez replikatory. Głównie replikatory informacyjne, ale i współpracujące z nimi replikatory nieinformacyjne takie na przykład, jak błona fosfolipidowa.

Jedną z cech charakterystycznych ewolucji biologicznej jest, oprócz agregacji współpracy i eskalacji konfliktu, wytwarzanie (z powodu błędów w replikacji informacji) nowych jakości. Najbardziej prawdopodobne jest, że informacyjne replikatory syntezujące białka powstały właśnie w wyniku takiego wytworzenia lub agregacji.

I teraz kluczowe pytanie filozoficzne: od kiedy możemy mówić, że dany obiekt zbudowany z cząstek chemicznych jest "bio" - czyli, że coś jest żywe? Jeśli od momentu wystartowania ewolucji biologicznej to nie tylko wirusy są żywe, lecz również replikujące się w bulionie pierwotnym cząstki RNA lub DNA, natomiast jeśli od momentu replikatorów syntetyzujących to wówczas wirusów za żywe uważać nie można.

Wszystko zatem w definicji życia zależy od nas samych, głównym kluczem jest natomiast proces ewolucji biologicznej od samego jego początku.

 

 

Inne definiensy:

Przytaczam definiensy z Wikipedii, które jednak nie stanowią poprawnych logicznie definicji, ponieważ definiendum tłumaczone jest poprzez definiendum (błąd logiczny idem per idem):

  • zespół tzw. procesów życiowych - swoistych, wysoko zorganizowanych funkcjonalnie (w cykle i sieci), przemian fizycznych i reakcji chemicznych, zachodzących w swoistych, wysoko zorganizowanych morfologicznie (o hierarchicznej strukturze), otwartych termodynamicznie i względnie odosobnionych (wyodrębnionych z otoczenia) układach fizycznych (zawierających zawsze, w znanych obecnie nauce przypadkach, kwasy nukleinowe i białka), tzw. organizmach (osobnikach), składających się z jednej lub wielu komórek (tworzących funkcjonalną całość), oraz swoistych zjawisk biologicznych, zachodzących z tych organizmów udziałem, istniejący na Ziemi, a być może też na innych planetach. [Stan 201202]

  • właściwość pewnych układów fizycznych (tzw. organizmów), w których zachodzą procesy życiowe [Stan 201202]

  • Więcej definicji życia na Wikipedii




* * *



Pojęcia do opracowania:

osmotyczna anglicyzacja symbioza